V SA/Wa 1328/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr. [...], Minister Finansów (dalej MF lub organ odwoławczy) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. (dalej DIS lub organ I instancji) z dnia [...] września 2013 r., Nr. [...], oddalające skargę M. B. (dalej skarżąca) na czynność egzekucyjną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej NUC) z dnia [...] lipca 2013 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2013 r., nr. [...] wystawionego przez wierzyciela Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny z tytułu niespełnienia obowiązku zawarcia umowy OC w 2012 r. dla samochodu marki [...]. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony skarżącej w dniu [...] sierpnia 2013 r. wraz z zawiadomieniem z dnie [...] lipca 2013 r. nr. [...] o zajęciu wynagrodzenia w P. sp. z o. o. Wymieniona spółka jako dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie otrzymała w dniu [...] sierpnia 2013 r. W dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżąca złożyła skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia ww. wierzytelności. Wskazała w niej, że brak było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego, gdyż nie ma żadnych zobowiązań do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Tytuł wykonawczy jest sfałszowany gdyż został wystawiony bezpodstawnie. Nie jest opieczętowany i właściwie podpisany. Ponadto nie zawiera podstawy prawnej. Jest niedopuszczalną karą dla niej. Zarzuciła również, że pismo o zajęciu wierzytelności nie zostało podpisane przez uprawnioną osobę. Postanowieniem z dnia z dnia [...] września 2013 r., Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił powyższą skargę jako nieuzasadnioną. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem skarżącej złożonym do Ministra Finansów. Wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie DIS w K. Organ odwoławczy wskazał, że skarga na czynność egzekucyjną jest składana na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, dalej u.p.e.a.). Wymieniona skarga dotyczy jedynie czynności typu wykonawczego dokonane przez organ egzekucyjny w toku prowadzonego postepowania egzekucyjnego, pod kątem ich zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Dalej organ podkreślił, iż skarga ta jest środkiem zaskarżenia niekonkurencyjnym w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych u.p.e.a. Nie można nią objąć kwestii materialno- prawnych np. zarzutów rozpoznawanych w odrębnym postępowaniu. Zarzutów jakie wniosła skarżąca pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. obejmujących twierdzenie o nie istnieniu obowiązku. Dalej organ wskazał, że organ egzekucyjny dokonując zajęcia wynagrodzenia za pracę zastosował środek przewidziany przepisami u.p.e.a., tj. art. 1a pkt.12 lit.a ustawy. Czynność została dokonana z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 72 ustawy. Zgodnie z art. 72 § 1 u.p.e.a organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wynagrodzenia za pracę przez przesłanie do pracodawcy zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu tej części wynagrodzenia, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zajęcie wynagrodzenia za pracę jest dokonane z chwilą doręczenia pracodawcy zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z § 4 pkt 1 powołanego powyżej art. 72 jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu do pracodawcy zawiadamia się również zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Druk zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą był wypełniony prawidłowo. Zawierał wszystkie elementy przewidziane we wzorze obowiązującym na dzień dokonania zaskarżonej czynności, dla tego rodzaju druków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr. 137, poz. 1541 ze zm.). Zawiadomienie o zajęciu tego prawa z dnia [...] lipca 2013 r. zawiera wszystkie elementy przewidziane art. 67 § 2 u.p.e.a., w tym podpis z podaniem imienia i nazwiska stanowiska służbowego osoby podpisującej – A.Z. z zaznaczeniem działania z upoważnienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G.. Skargą wniesioną w dniu 11 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B. zaskarżyła postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła: 1). naruszenie przepisów art. 34 i 54 u.p.a. poprzez przyjęcie, że ocenie podlegają tylko czynności typu wykonawczego pod kątem ich zgodności z obowiązującymi przepisami, a działania organu egzekucyjnego względem skarżącej są dopuszczalne i wdrożone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do niej, gdyż nie jest zobowiązaną; 2). naruszenie przepisu art. 26 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji i zajecie jej wynagrodzenia za pracę w sytuacji gdy wystawiony tytuł prawny nie ma mocy prawnej (został wystawiony niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa), a w dniu [...] maja 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem o nr. [...] umorzył postępowanie prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego; 3). naruszenie przepisów postępowania art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy mających dla niej kluczowe znaczenie i całkowicie dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w efekcie doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad postepowania administracyjnego, a to zasady prawdy obiektywnej, praworządności oraz słusznego interesu obywateli. We wniosku końcowym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje ja w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja lub postanowienie administracyjne są zgodne z prawem, jeżeli są zgodne z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej lub postanowienia, względnie stwierdzenie ich nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.). Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. za niezasadną. Przede wszystkim Sąd wskazuje, że uznaje ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ za prawidłowe. Przedmiotem rozpoznania organów orzekających w przedmiotowej sprawie była skarga M. B. na czynność administracyjną wniesiona w trybie art. 54 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne w administracji prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 18 tej ustawy, jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem nie wszystkie przepisy k.p.a i nie wprost będą tu stosowane. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków. Przewiduje również uprawnienia dłużników mające na celu ochronę ich praw. Przy czym uprawnienia te są tylko takie jakie wprost w tej ustawie przewidziano. Przysługują one w trybach i terminach w ustawie przewidzianych, nie konkurując ze sobą. Brak konkurencji między środkami zaskarżenia przysługującymi dłużnikowi egzekwowanego obowiązku oznacza, że rozpoznanie takiego środka zaskarżenia odbywa się tylko w granicach tego środka, a nie obejmuje całościowych rozważań dotyczących postępowania egzekucyjnego, jak chciałaby skarżąca w przedmiotowej sprawie. Postępowanie egzekucyjne jest wszczynane na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru w myśl art. 26 § 1 u.p.e.a. W przedmiotowej sprawie wierzycielem był Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, a prowadzącym postępowanie egzekucyjne Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. Zatem są to dwa odrębne podmioty. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej (czy egzekucja ta w ogóle jest dopuszczalna, czy tytuł wystawił podmiot uprawniony itp.); organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że organ egzekucyjny otrzymując przedmiotowy wniosek wraz z tytułem egzekucyjnym wystawionym przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny nie badał i nie mógł badać z urzędu czy zasadnie obciążono skarżąca przedmiotową kwotą i czy kwota ta jest wymagalna. Okoliczności te mogły być przedmiotem badań organu egzekucyjnego tylko na zarzut skarżącej wniesiony w trybie art. 33 u.p.e.a. To na mocy tego przepisu i w trybie przewidzianym art. 34 ustawy mogło się odbyć badanie podnoszonego przez skarżąca zarzutu nieistnienia obowiązku. Tak też było w rzeczywistości. Analiza akt wykazuje, że po rozstrzygnięciu zarzutu skarżącej o nieistnieniu obowiązku, postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. organ egzekucyjny, czyli Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. umorzył postepowanie egzekucyjne. Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie tego zarzutu toczyło się przed Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w G. i odnosiło się do obowiązku, czyli treści tytułu wykonawczego, zatem do czynności wykonanej przez wierzyciela. Podkreślić też należy, że egzekucja zakończyła się na mocy postanowienia z dnia [...] maja 2014 r. Do tego czasu toczyła się poczynając od dnia dokonania zajęcia wynagrodzenia za pracę u pracodawcy, jako tej najpierwszej czynności dokonanej według art. 26 § 5 pkt. 2 u.p.e.a. ( tj. od [...] sierpnia 2013 r.). Postępowanie natomiast w zakresie objętym zaskarżonym postanowieniem Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. dotyczyło czynności Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G., a nie wierzyciela, toczyło się przed innymi organami,. Tj. Dyrektorem Izby Skarbowej w K. (jako organem nadzoru – bo tak stanowił przepis art. 54 u.p.e.a. w wersji obowiązującej na datę orzekania organów w przedmiotowej sprawie) i Ministrem Finansów. Dotyczyło zajęcia wierzytelności z wynagrodzenia za pracę dokonanego w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego, a wręcz stanowiącego jego początek. Prawidłowo zatem oba organy orzekające w zakresie skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu ww. wierzytelności uznały, że jest to postępowanie w trybie art. 54 u.p.e.a. oraz że tylko w tym zakresie orzekają. Prawidłowo przyjęły, ze nie mają legitymacji prawnej do rozstrzygania zarzutu podnoszonego przez skarżąca co do nieistnienia obowiązku. Zgodnie z treścią art. 54 u.p.e.a. przedmiotem badania organów była tylko wskazana czynność. Zatem w zakresie badania należało sprawdzić czy czynność taką przewidują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy została dokonana w toku trwającego lub rozpoczynającego ją postępowania egzekucyjnego oraz czy zachowano formę dla niej przewidzianą. Analiza akt potwierdza ustalenia organu w tym zakresie. Stanowią one o tym, że wszystkie przepisy ustawy, tj. art. 1a pkt. 12 lit. a, art. 26 § 5, art. 67 § 2, art. 72 zostały zachowane przy dokonaniu tej czynności. Tym samym ocena dokonana prze organ jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organ nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy, ani naruszenia prawa materialnego w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Z tych względów Sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.