V SA/Wa 1331/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Dorota Mydłowska, Sędzia NSA -Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA -Mirosława Pindelska, Protokolant -Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2005 r. sprawy ze skargi Firmy Handlowej "J." [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku W dniu [...].09.2000r. skarżący dokonał zgłoszenia celnego samochodu marki M. , nr nadwozia [...] , z silnikiem o pojemności 2800cm3, określając go jako samochód ciężarowy, przypisując mu kod PCN 8704 21 39 O właściwy dla: używanych samochodów do transportu towarowego o masie całkowitej nie przekraczającej 5 ton, z silnikiem o zapłonie samoczynnym o pojemności powyżej 2500 cm3. Do zgłoszenia celnego ([...] ) importer załączył m.in.: • rachunek nr [...] z dnia [...].09.2000r., • dowód rejestracyjny ww pojazdu (wydany w D. ), • ocenę techniczną z dnia [...].09.2000r., do której załączono 6 zdjęć ww pojazdu. W wyniku kontroli dokumentów załączonych do ww SAD Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał, iż importowany pojazd został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu wg nieprawidłowej pozycji 8704 właściwej dla: pojazdów samochodowych do transportu towarowego, zamiast do pozycji 8703 właściwej dla: pojazdów mechanicznych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) i po wszczęciu postępowania, decyzją z dnia [...].09.2003r. nr [...] uznał zgłoszenie celne zawarte ww SAD za nieprawidłowe, klasyfikując przedmiotowy pojazd wg kodu PCN 8703 33 90 1 obejmującego z brzmienia używane samochody osobowo-towarowe (kombi) do czterech lat, wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie samoczynnym, o pojemności skokowej przekraczającej1500cm3, ale nieprzekraczającej 2500 cm3, ze stawką celną autonomiczną w wysokości 35% minimum równowartość 1250 EUR/szt. W decyzji ustalono także kwotę podatku VAT i podatku akcyzowego oraz odsetki wyrównawcze od należności celnych i podatkowych. W toku postępowania odwoławczego Skarżący załączył: • kserokopię d. Aprobaty technicznej (odpowiednik homologacji) nr [...] z dnia [...] 02. 1998r. samochodu M. VAN wraz z jej urzędowym tłumaczeniem, w której ww samochód określono jako towarowy N1, • Oświadczenie firmy M. w D. z dnia [...].09.2003r. z którego wynika, że pojazd [...] został zarejestrowany w D. jako pojazd kategorii N1 (towarowy). Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odsetek wyrównawczych od zaległości podatkowych, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, iż w celu dokonania klasyfikacji spornego towaru do pozycji 8703 czy też do pozycji 8704 taryfy celnej należy precyzyjnie określić rodzaj spornego pojazdu, biorąc pod uwagę jego stan w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. O wyborze właściwej pozycji decyduje główna funkcja pojazdu, pełnienie której wynika m.in. z jego budowy i wyposażenia. Opierając się na Ocenie technicznej z dnia [...].09.2000r. (wykonanej na zlecenie Importera) do której załączono 6 zdjęć spornego pojazdu organ celny stwierdził, iż przedmiotem przywozu w niniejszej sprawie był pojazd o nadwoziu jednobryłowym zamkniętym typu osobowo-terenowego (kombi), przeszklonym dookoła, 3-drzwiowym, posiadający przestrzeń do przewozu osób i towaru. Wnętrze spornego pojazdu jest typowe dla samochodów osobowo-towarowych. Wyposażony w klimatyzację, wykładzinę na podłodze, podsufitkę na całej długości, tapicerkę na bokach oraz wszystkich trzech drzwiach. Za siedzeniem kierowcy widoczna jest krata oddzielająca przestrzeń pasażerską od bagażowej. Fakt zamontowania w samochodzie osobowo-towarowym (kombi) przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej, nie zmienia jego rodzaju (typu) na samochód przeznaczony wyłącznie do transportu towarowego. Możliwość manewrowania położeniem foteli i przegrody, nie stanowi trwałej zabudowy czy przebudowy tylnych części takiego samochodu, w sposób opisany w komentarzu do działu 87, zawartym w Wyjaśnieniach do taryfy celnej. Zależnie od potrzeb, różne może być doraźne wykorzystanie wnętrza samochodu typu kombi. Uzyskanie w nim zwiększonej przestrzeni bagażowej, poprzez składanie siedzeń, czy też wyjmowanie niektórych z nich, nie przesądza o zmianie kategorii tego pojazdu gdyż w myśl nomenklatury towarowej taryfy, nadal zachowuje on status samochodu osobowo-towarowowego (kombi). Organ celny powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. na wyrok z dnia 05.10.2001 r. sygn. akt I SAlPo 1335/01 gdzie stwierdzono, iż zamontowanie w pojeździe typu kombi kratki oddzielającej przestrzeń pasażerską od ładunkowej, nie stanowi podstawy do uznania takiego pojazdu jako samochodu do przewozu towarów. Pomimo, że importowany samochód w dniu zgłoszenia do odprawy celnej nie posiadał tylnych siedzeń, to zgodnie z regułą 2a Ogólnych Reguł interpretacji Nomenklatury Scalonej która stanowi, iż wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego, powinien być klasyfikowany do pozycji 8703 obejmującej gotowy wyrób. Organ celny stwierdził, iż klasyfikacja spornego pojazdu do pozycji 8704 (kod PCN 8704 21 39 O) podana przez Importera ww dokumencie SAD jest nieprawidłowa, ponieważ ww pozycja obejmuje: pojazdy samochodowe do transportu towarowego, które mają "przejętą" całą bryłę nadwozia z samochodu osobowego lub osobowo-towarowego(kombi), z tym że wewnątrz mają fabrycznie przebudowaną tylną część przestrzeni-dostosowaną do celów użytkowych-przewozu ładunków (vide str.2262 Wyjaśnień do Taryfy celnej, część II, tom V) , co w przedmiotowym samochodzie nie miało miejsca. W decyzji podkreślono, iż organy celne nie podważają, określeń spornego pojazdu użytych w załączonych do akt sprawy dokumentach tj.: ocenie technicznej, dowodzie rejestracyjnym wydanym w D. , fakturze sprzedaży z dnia [...].04.2003r. (gdzie określono ww pojazd odpowiednio jako "ciężarowy': "dostawczy"), ani jego zarejestrowania w D. jako pojazd kategorii N1 - towarowy (vide Oświadczenie firmy M. w D. ). Nie podważają również ww d. Aprobaty technicznej nr [...] z dnia [...] 02. 1998r., w której samochód M. VAN, określono jako "towarowy N1". Jednakże dla potrzeb wymiaru cła od importowanych towarów, przesądzają z mocy do której pozycji taryfy celnej zaklasyfikować dany towar, biorąc pod uwagę jego stan faktyczny. Ww dokumenty są pomocne przy ustalaniu stanu importowanego pojazdu, jednakże zgodnie z obowiązującymi przepisami regulującymi obrót towarowy z zagranicą, podstawą klasyfikacji taryfowej jest stan towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie przepisów: • Art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez brak odpowiedniej oceny materiału dowodowego • Art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustala, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W sprawie niniejszej, mając powyższe na uwadze, sąd podzielił zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa przez organ administracji. Rację ma organ celny, powołując się na przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Jednakże w ocenie Sądu, organy celne nie ustaliły w sposób wystarczający stanu przedmiotowego samochodu na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, pozwalający przesądzić o jego klasyfikacji taryfowej. W ocenie Sądu, samochód osobowo – towarowy to taki, w którym w przestrzeni za kierowcą mogą być przewożone zarówno osoby jak i towary. Wynika to wprost z Wyjaśnień do taryfy celnej. Wyjaśnienia do Taryfy celnej, które zgodnie z art. 13 § 7 Kodeksu celnego ogłoszone zostały w formie załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 sierpnia 1999r. (Dz.U.Nr 74, poz.830), publikowane są w celu zapewnienia właściwej interpretacji taryfy celnej. Zawarty tam komentarz do poszczególnych pozycji taryfy celnej służy jednolitej klasyfikacji wyrobów według jej nomenklatury towarowej. Komentarz do pozycji 8703 (tom IV, str. 1980) definiuje samochody przeznaczone do przewozu najwyżej 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób jak i towarów, jako samochody osobowo-bagażowe (osobowo-towarowe, kombi). Aby samochód mógł służyć do przewozu osób, musi spełniać podstawowe wymogi umożliwiające przewóz osób. Muszą więc być zainstalowane mocowania, umożliwiające zamontowanie siedzeń oraz punkty w karoserii umożliwiające zamontowanie pasów bezpieczeństwa, bez których samochód osobowy nie może przewozić pasażerów. Nie ma przy tym znaczenia fakt, co zasadnie podniósł organ celny, czy samochód w chwili zgłoszenia do odprawy celnej posiada tylne siedzenia, ponieważ zgodnie z regułą 2a Ogólnych Reguł interpretacji Nomenklatury Scalonej która stanowi, iż wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego, powinien być klasyfikowany do pozycji obejmującej gotowy wyrób. Istotne jest jedynie to, czy istniała możliwość zamontowania tylnych siedzeń, to znaczy czy pojazd fabrycznie wyposażony był w elementy umożliwiające ich zamontowanie. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż fakt zamontowania w samochodzie osobowo-towarowym (kombi) przegrody oddzielającej przestrzeń pasażerską od bagażowej, nie zmienia jego rodzaju (typu) na samochód przeznaczony wyłącznie do transportu towarowego. Możliwość manewrowania położeniem foteli i przegrody, nie stanowi trwałej zabudowy czy przebudowy tylnych części takiego samochodu, w sposób opisany w komentarzu do działu 87, zawartym w Wyjaśnieniach do taryfy celnej. Zależnie od potrzeb, różne może być doraźne wykorzystanie wnętrza samochodu typu kombi. Uzyskanie w nim zwiększonej przestrzeni bagażowej, poprzez składanie siedzeń, czy też wyjmowanie niektórych z nich, nie przesądza o zmianie kategorii tego pojazdu. Jednak w niniejszej sprawie należy podkreślić, iż w toku postępowania nie wyjaśniono, czy w przestrzeni za kierowcą istniała możliwość zamontowania siedzeń i pasów bezpieczeństwa, a więc czy istnieje możliwość przewożenia pasażerów w tylnej części pojazdu. Nie ulega wątpliwości, że w tylnej części pojazdu istnieje możliwość przewożenia towarów, natomiast żadna przesłanka nie wskazuje na możliwość przewożenia pasażerów. Nie rozwiewają tej wątpliwości ani zdjęcia pojazdu ani załączone do akt sprawy pisma i ocena stanu technicznego na dzień dokonania zgłoszenia celnego ani protokół z oględzin sporządzony przez funkcjonariusza celnego. Wręcz przeciwnie, wszystkie dokumenty zgromadzone w toku postępowania celnego wskazują, że samochód był użytkowany i rejestrowany jako samochód ciężarowy. Wątpliwości te potwierdza pismo polskiego przedstawiciela M. M. . Wynika z niego, że co prawda samochody M. w opcji takiej jak importowany samochód były homologowane w Europie jako samochody kategorii M1 (samochody osobowe), jednakże poszczególni importerzy mogli zmieniać kompletację pojazdów tak, by dostosować pojazdy do lokalnych przepisów dotyczących samochodów ciężarowych i jako takie je homologować. Przedłożone przez skarżącego dokumenty tj. oświadczenie przedstawiciela M. M. w D. , d. aprobata techniczna nr [...] z dnia [...] 02. 1998r a także d. dowód rejestracyjny potwierdzają, że samochód był przywieziony do D. i zarejestrowany po raz pierwszy jako samochód dostawczy (towarowy). Z żadnego z tych dokumentów nie wynika, czy został wyprodukowany jako samochód dostawczy i nie ma możliwości przewożenia w nim pasażerów, czy też, bez dodatkowych przeróbek, może pełnić funkcję samochodu do przewozu osób. Należy zatem podzielić stanowisko skarżącego, że organy celne naruszyły przepis art. 122 Ordynacji podatkowej, nie ustalając w sposób należyty stanu faktycznego pojazdu. Dodatkowo należy podnieść, iż decyzją organu pierwszej instancji wymierzono należności podatkowe (VAT i akcyzę). Decyzja w tym zakresie została utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji. Organy celne są uprawnione do wydawania decyzji w zakresie podatków od towarów przywożonych z zagranicy, ale musi być zachowana forma określona w przepisach Ordynacji podatkowej, tzn. wszczęte postępowanie w sprawie określenia podstawy i wymiaru podatków. Tymczasem w aktach sprawy brak jest postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego. Jedynym dokumentem wszczynającym postępowanie w sprawie jest postanowienie [...].06.2003 r., jednakże postanowieniem tym organ celny wszczyna z urzędu postępowanie celne w zakresie taryfikacji i wymiaru długu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego opierając się na treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji