V SA/Wa 1334/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-02-11
Skład orzekający: Irena Jakubiec-Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie dostarczył wystarczających informacji o swojej sytuacji majątkowej mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane tylko wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku gdy złożone oświadczenia są niewystarczające, a wnioskodawca nie uzupełni ich mimo wezwania, sąd ma podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A.J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Skarżący wskazał trudną sytuację majątkową, prowadzi gospodarstwo rolne i ma obowiązek alimentacyjny. Sąd wezwał go do uzupełnienia informacji o sytuacji majątkowej, jednak mimo przedłużenia terminu, skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
A. J. wnosząc zażalenie na postanowienie Sądu wydane 24 listopada 2010 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że nie posiada środków na uiszczenie opłaty od skargi. Skarżący prowadzi gospodarstwo wraz z czwórką dzieci, jest właścicielem domu o powierzchni [... m2 i posiada nieruchomości rolną o powierzchni [...] ha. Wyjaśnił, iż w stosunku do dzieci posiada obowiązek alimentacyjny w wysokości [...] złotych miesięcznie. Oświadczył również, iż nie może ustalić dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego.
Ponieważ w ocenie Sądu złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 16 grudnia 2010 r. wezwał skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Pismem z [...] stycznia 2011 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się o przedłużenie terminu do wykonania wezwania z [...] grudnia 2010 r. do dnia 26 stycznia 2011 r.
W odpowiedzi na powyższe przedłużono skarżącemu termin do wykonania wezwania, o czym, zgodnie z notatką urzędową z [...] stycznia 2011r. poinformowano pracownika Kancelarii Radcy Prawnego. Mimo tego w zakreślonym terminie skarżący nie złożył dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione.
W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.
W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła.
W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło