V SA/Wa 1334/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na rozstrzygnięcie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. F. w W. zwana dalej także jako: strona, skarżąca, IEP wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu pt. "D.", który złożony został w odpowiedzi na konkurs nr [...] ogłoszony w ramach II Osi Priorytetowej Efektywne polityki publiczne dla rynku pracy, gospodarki i edukacji Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój, Działania 2.9 Rozwój ekonomii społecznej. Pismem z dnia 4 czerwca 2019 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej także jako: IOK, MRPiPS) poinformowało stronę, iż jej wniosek został oceniony negatywnie w rozumieniu art., 55 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2018.1431 ze zm., dalej jako ustawa wdrożeniowa). W powyższym piśmie poinformowano stronę, iż jej projekt spełnia wymagania minimalne (w tym kryteria dostępu i horyzontalne), i że uzyskał 83 punkty, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektu nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania z uwagi na rekomendowanie do dofinansowania tylko jednego projektu z najwyższą liczbą punktów. Poinformowano także o możliwości złożenia protestu. Z kolei w piśmie z dnia 16 kwietnia 2019 r. IOK poinformował stronę, iż jej wniosek o dofinansowanie realizacji projektu został oceniony pozytywnie na etapie oceny merytorycznej i skierowany do negocjacji. Wskazano jednocześnie, że zgodnie z załączonymi kartami oceny merytorycznej, projekt spełnia wymagania minimalne, w tym kryteria dostępu oraz horyzontalne. Poza tym obaj oceniający skierowali projekt do negocjacji. W związku z tym zaproszono stronę do negocjacji zapisów wniosku w zakresie wskazanym przez oceniających w wypełnianych przez nich kartach oceny. Strona zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie z dnia 4 czerwca 2019 r. wniosła protest nie zgadzając się z ocenami niektórych kryteriów wyboru projektu, a mianowicie odnoszącymi się do: 1) Części wniosku 3.2 Adekwatność doboru grupy docelowej do właściwego celu szczegółowego power oraz jakości diagnozy specyfiki tej grupy. 2) Części wniosku 3.1 i 4.1 Trafność doboru i spójność zadań przewidzianych do realizacji w ramach projektu. 3) Części wniosku 4.3 Stopień zaangażowania potencjału wnioskodawcy i partnerów. 4) Części wniosku 4.4 Adekwatność potencjału społecznego wnioskodawcy i partnerów. 5) Części wniosku 4.5 Sposób zarządzania projektem w kontekście zakresu zadań w projekcie. Po rozpatrzeniu protestu IOK wystosowała do strony pismo z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...] , w którym poinformowała, iż protest nie został uwzględniony. Wyjaśniła nadto, że zgodnie z założeniami konkursu opisanymi w Regulaminie IOK zaplanowała dofinansowanie jednego projektu zakładającego opracowanie pakietu edukacyjnego w zakresie ekonomii społecznej dla nauczycieli i jego pilotażowe wdrożenie w szkołach ogólnokształcących i zawodowych, przeznaczając na dofinansowanie tego projektu kwotę 1500000,00 zł. W dniu 4 czerwca 2019 r. IOK opublikowała listę rankingową, z której wynika, że rekomendację do dofinansowania otrzymał inny najwyżej oceniony projekt o wartości 1485900,00 zł. Odnosząc się do zarzutów protestu wskazano m.in., że: 1) Ad kryterium merytoryczne nr 3.2 Zdaniem oceniającego nr 1 zabrakło informacji na temat działań, które zostaną zrealizowane w przypadku wystąpienia trudności z zrekrutowaniem wymaganej liczby uczestników. Odnosząc się do powyższego Instytucja Pośrednicząca (dalej także jako: IP) oświadcza, że zgodnie z Instrukcją obok opisu potrzeb, oczekiwań oraz barier uczestników projektu wnioskodawca powinien przewidzieć we wniosku działania, które będzie podejmował w sytuacji pojawienia się trudności w rekrutacji założonej liczby uczestników. Zatem uwaga oceniającego odnosi się wprost do wymogów Instrukcji i mogła stanowić podstawę obniżenia punktacji w ramach oceny kryterium dotyczącego adekwatności doboru grupy docelowej. 2) Ad kryterium merytoryczne nr 3.1 i 4.1 Zdaniem oceniającego nr 1 do jednego z zadań (nr 1) przyporządkowany został nieodpowiedni wskaźnik: "Opracowany pakiet edukacyjny do wykorzystania przez nauczycieli". Nie zostanie on osiągnięty w ramach tego zadania, a więc powinien został usunięty, tym bardziej, że przyporządkowana na niego wartość docelowa wynosi "0". Odnosząc się do powyższego IP stwierdza, że jej zdaniem na podstawie zapisów wniosku nie jest możliwe zweryfikowanie prawdziwości stwierdzenia strony, iż założenie stanowiące podstawę oceny i obniżenia punktacji stanowiło jedynie omyłkę pisarską. Bardziej przekonujący jest wskazany w uzasadnieniu oceny argument, iż wskaźnik (zaczerpnięty z regulaminu konkursu) został niewłaściwie przypisany do zadania, gdyż we wniosku nie określono innego specyficznego wskaźnika odpowiadającego zakresowi merytorycznemu tego zadania. 3) Ad kryterium merytoryczne nr 4.3 IP uwzględniła protest w zakresie tego kryterium. Wskazała, iż opis potencjału technicznego w postaci środków transportu, a także usytuowanie biura partnera nie stanowią elementów niezbędnych do zrealizowania z sukcesem projektu, którego celem jest wdrożenie pakietu edukacyjnego w 50 szkołach na terenie Polski do lipca 2021 r. IP ustaliła jednocześnie, że wnioskodawca i partner projektu posiadają zasoby kadrowe niezbędne do realizacji projektu. 4) Ad kryterium merytoryczne nr 4.4 Zdaniem oceniającego nr 1 działania realizowane w zakresie ekonomii społecznej wspomniane zostały jedynie deklaratywnie. Odnosząc się do powyższego IP stwierdza, że nie doszukała się zapisów wniosku wskazujących na błąd w powyższej ocenie. Poza tym informacja dotycząca udziału podmiotów ekonomii społecznej i lokalnych liderów w konsultacjach społecznych została przedstawiona dopiero w treści protestu i nie podlegała ocenie. 5) Ad kryterium merytoryczne nr 4.5 Oceniający nr 1 zarzucił projektowi brak opisu kwalifikacji i doświadczenia subkoordynatora partnera oraz specjalisty ds. finansowych. W powyższej kwestii IP ustaliła, że zgodnie z zapisami Instrukcji we wniosku o dofinansowanie konieczne jest wskazanie zakresu zadań, jakie dana osoba będzie realizować na rzecz projektu w kontekście posiadanej przez nią wiedzy i umiejętności, przy czym szczegółowy opis zadań i doświadczenia opisuje się w pkt 4-5 Sposób zarządzania projektem. Zatem zdaniem IP ta uwaga oceniającego jest uzasadniona. Podsumowując IP wskazała, że w toku procedury odwoławczej dokonano ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów z uwzględnieniem informacji zawartych w proteście oraz kartach oceny merytorycznej. Przyznano jednocześnie projektowi uśrednioną liczbę pkt. Tj. 84, uwzględniając protest w części. Rozstrzygnięcie wyżej opisane zaskarżyła strona zarzucając mu naruszenie: • Art. 44 pkt 3 ppkt 1 ustawy o finansach publicznych • Art. 53 ust. 2 pkt 2, art. 52 ust. 2, art. 46 ust. 3 oraz art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2018.1431 ze zm.) – dalej także jako ustawa wdrożeniowa. W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że: 1) W drodze procedury konkursowej stronie przyznano 83 pkt i projekt skierowano do negocjacji. 2) Mimo prowadzonych negocjacji nie dokonano ponownej oceny wniosków, które zostały przekazane do negocjacji. 3) Dofinansowanie uzyskał projekt, który otrzymał 83,5 pkt mimo tego, że w następstwie wniesienia protestu liczba punktów przyznanych projektowi skarżącej wyniosła 84. 4) IOK mimo złożonego protestu zdecydowała się na podpisanie umowy z drugim wnioskodawcą, co było świadomym naruszeniem prawa skarżącej do rzetelnej i uczciwej procedury odwoławczej, dającej szansę na otrzymanie dofinansowania. 5) Przyjęcie skarżącej do procedury negocjacyjnej stanowiło wyłącznie działanie pozorne prowadzące do uniemożliwienia efektywnego zaskarżenia przez stronę oceny merytorycznej i szybszego otrzymania informacji o wyższej punktacji, niż pierwotna. 6) Wybrany do dofinansowania projekt był nie tylko gorzej oceniony, ale równocześnie droższy, co oznacza, iż naruszono zarówno celowość, jak i oszczędność dokonywanego wydatku. W treści pisma organu z dnia 13 sierpnia 2019 r. będącego w istocie także odpowiedzią na skargę, organ podtrzymał swoje stanowisko. Sąd zważył co następuje: Procedowanie dotyczące wniosku o dofinansowanie projektu skarżącej budzi wątpliwości co do jego zgodności z obowiązującymi w tej materii regulacjami, w tym w szczególności Regulaminem konkursu nr [...], ogłoszonym [...] października 2018 r. oraz ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431 ze zm. Dalej jako: ustawa wdrożeniowa). Powyższe potwierdza treść korespondencji kierowanej do strony w toku postępowania konkursowego. Z chronologicznie pierwszego pisma organu z dnia 4 czerwca 2019 r. wynika, że projekt strony został oceniony negatywnie w rozumieniu art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Wprawdzie spełnił on wymagania minimalne (w tym kryteria dostępu i horyzontalne) i uzyskał 83 punkty, niemniej kwota przeznaczona na dofinansowanie projektu w tym konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania z uwagi na rekomendowanie do dofinansowania tylko jednego projektu z najwyższą liczbą punktów. Wspomniany wyżej art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej stanowi, że negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania. Z kolei w piśmie dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] organ poinformował skarżącą, że jej wniosek o dofinansowanie realizacji projektu został oceniony pozytywnie na etapie oceny merytorycznej i skierowany do negocjacji w zakresie wskazanym przez oceniających w wypełnianych przez nich kartach oceny. W piśmie tym organ nie wskazuje (tak jak w piśmie z dnia 4 czerwca 2019 r.), że wniosek skarżącej o dofinansowanie realizacji projektu został oceniony negatywnie w rozumieniu art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Zaproszenie do negocjacji jest o tyle zaskakujące, że już wcześniej, bo w dniu 4 czerwca 2019 r. IOK opublikowała listę rankingową, z której wynika, że rekomendację do dofinansowania otrzymał inny – najwyżej oceniony projekt o wartości 1485900,00 zł, co oznacza, iż pozostała kwota nie wystarczyłaby na sfinansowanie projektu skarżącej nawet przy założeniu, że ostatecznie projekt wybrany do dofinansowania wsparto kwotą 1267540,13 zł. Niezależnie od powyższego skarga podnosi (a odpowiedź na skargę temu nie zaprzecza), że dofinansowany projekt innego wnioskodawcy otrzymał 83,5 pkt., zaś projekt skarżącej w następstwie rozpoznania wniesionego przez stronę protestu 84 pkt. Ostatecznie podwyższenie przyznanej punktacji wiązało się z bardziej korzystną oceną projektu w kryterium merytorycznym 4.3 – Stopień zaangażowania potencjału wnioskodawcy i partnerów. Co istotne, mimo prowadzonych negocjacji projektowych do dofinansowania wybrano projekt, który otrzymał większą liczbę pkt., ale na pierwszym etapie konkursu, a więc przed skierowaniem obu konkurujących projektów do negocjacji. Analiza materiałów aktowych prowadzi do oczywistego wniosku, iż organ zdecydował się na podpisanie umowy o dofinansowanie projektu innego wnioskodawcy mimo tego, iż projekt skarżącej otrzymał ostatecznie większą liczbę punktów, a więc został lepiej oceniony. Takie procedowanie wniosku skarżącej naruszało standardy wynikające z przepisów ustawy wdrożeniowej, w tym w szczególności art. 37 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Ponieważ jednak w ramach konkursu, w którym aplikowała skarżąca przewidziane było dofinansowanie tylko jednego projektu, a zatem środki na dofinansowanie zostały wyczerpane w części umożliwiającej dofinansowanie także jej projektu, przeto sąd zobligowany był do wydania orzeczenia przewidzianego w art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów (...), sąd uwzględniając skargę stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego jest konsekwencją tego, iż skarżąca nie wniosła o ich zasądzenie (zob. protokół rozprawy – k 37).