V SA/Wa 1335/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-23

Skład orzekający: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do zmiany prawomocnego postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli po jego wydaniu nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji materialnej strony?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zmienić prawomocne postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli po jego wydaniu nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych uzasadniająca odmienne rozstrzygnięcie. W przypadku pogorszenia się sytuacji materialnej strony, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, nawet jeśli pierwotnie wniosek został odrzucony.
Stan faktyczny
Skarżący, Q. H., wniósł skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lutego 2010 r. oddalił tę skargę. Następnie, przedstawiciel ustawowy skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy postanowieniem z 25 maja 2010 r. przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Po tej dacie nastąpiła zmiana sytuacji materialnej rodziny skarżącego, co skłoniło pełnomocnika do ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, tym razem od skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono pkt 2 postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 maja 2010 r., o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 23 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 25 maja 2010 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Q. H.w imieniu którego działa przedstawiciel ustawowy T. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... czerwca 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; postanawia: - zmienić pkt 2 postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 maja 2010 r., o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie. Wyrokiem z 10 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Q. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Urzędu do Spraw Cudzoziemców z ... czerwca 2009 r. W dniu 22 kwietnia 2010 r. T. K. przedstawiciel ustawowy małoletniego Q. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 maja 2010 r. którym przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Na postanowienie to, pomimo prawidłowego pouczenia, nie wniesiono środka zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Pismem z ... sierpnia 2010 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik wyjaśnił, iż celem wniesienia ... lipca 2010 r. (data nadania) przez przedstawiciela ustawowego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania było uzyskanie zwolnienia strony skarżącej od opłaty od skargi kasacyjnej, ponieważ nie posiada ona środków na jej uiszczenie. Mając na uwadze, iż rozstrzygnięcie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest prawomocne, zarządzeniem z 10 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego, w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., został wezwany o przedstawienie nowych okoliczności sprawy (faktycznych lub prawnych), które uzasadniają wydanie postanowienia, w zakresie przyznania prawa pomocy, odmiennej treści, niż uprzednio wydane. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z ... sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, iż po ... maja 2010 r. sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny uległa całkowitej zmianie bowiem głównym i jedynym źródłem utrzymania całej rodziny było wynagrodzenie uzyskiwane przez ojca skarżącego V. N., który prowadził działalność gospodarczą, a którą zmuszony był zawiesić po negatywnie rozpoznanym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosku o legalizację jego pobytu na terytorium RP. W ocenie Sądu okoliczności powołane przez pełnomocnika skarżącego w powyższym piśmie dają podstawy do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki o których mowa w art. 165 p.p.s.a., w świetle którego postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Bez zmiany okoliczności brak jest jednakże podstaw do jakiejkolwiek modyfikacji wcześniej wydanego postanowienia. Podkreślić należy, że chociaż przepisy powołanej ustawy dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, dla zmiany stanowiska wyrażonego w postanowieniu z 25 maja 2010 r. konieczna jest zmiana okoliczności na podstawie których odmówiono uprzednio przyznania przedmiotowego prawa, a zmiana tych okoliczności w niniejszej sprawie wystąpiła. Z uzasadnienia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wynika, iż sytuacja osobista i majątkowa skarżącego uległa pogorszeniu, co skutkuje przyznaniem mu prawa pomocy. Jak wynika z oświadczenia z ... sierpnia 2010 r. zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez ojca skarżącego skutkuje tym, iż rodzina utraciła stałe źródło dochodu, a wszelkie posiadane przez nią oszczędności zostały wydatkowane na bieżące potrzeby rodziny. Jak podniósł pełnomocnik rodzina skarżącego znajduje się na skraju ubóstwa i nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, z których mogłaby ponieść koszty postępowania. Mając na uwadze, iż sytuacja skarżącego uległa, w ocenie Sądu pogorszeniu, zasadna jest, tym samym, zmiana wydanego w sprawie postanowienia z 25 maja 2010 r. i zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania obejmują wpis od skargi kasacyjnej. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 p.p.s.a, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło