V SA/Wa 1336/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B.G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W... z dnia marca 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zrzeczenia się towarów na rzecz Skarbu Państwa postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W... B. G. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 2 czerwca 2008r. uzupełniła brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu oświadczyła, iż jest samotną matką wychowującą dwójkę dzieci. Były mąż nie płaci jej przysądzonych alimentów (egzekucja komornicza jest nieskuteczna). Z jej wynagrodzenia komornik potrąca 50% co miesiąc jako zobowiązanie z tytułu prowadzenia wspólnie z byłym mężem działalności gospodarczej. Posiada dom o pow. ... m2. Dochody skarżącej z tytułu umowy o pracę wynoszą ... zł brutto. Córka ... również pracuje i z tego tytułu otrzymuje ... zł brutto. Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2008 r. wezwano ją do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania i nadesłanie stosownych dokumentów. W piśmie z dnia 23 czerwca 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca oświadczyła, iż dom z dobudowaną w późniejszym czasie częścią kuchenną o powierzchni około ... m2 nabyła w wyniku umowy kupna-sprzedaży dnia ... 1995 r. (zał. kopia aktu notarialnego). Wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą woda: ... za dwa miesiące, gaz: ... zł miesięcznie, prąd ... zł miesięcznie, podatek od nieruchomości : ... zł za trzy miesiące, spłata kredytu:... zł miesięcznie (zał. rachunki). Oprócz tego płaci za prace wykonywane przy koszeniu trawy, porządkowaniu terenu, grabieniu liści, cięciu drewna i wrzucaniu węgla do kotłowni, na które rachunków nie posiada. Miesięczne wydatki na wyżywienie, ubranie, leczenie paliwo na dojazdy do pracy i opał wynoszą ... zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, iż jej były mąż nie zamieszkuje w domu przy ul. ... i nie ponosi kosztów jego utrzymania, chociaż w czerwcu b.r. zapłacił sąsiadowi za skoszenie trawy i rachunek za ... . Skarżąca nie posiada oszczędności pieniężnych, lokat ani majątku ruchomego. Jej córka oprócz dochodów z pracy uzyskuje drobne dochody jako konsultantka firmy ... . Alimenty od ojca już jej nie przysługują, ale wspiera ją finansowo. Skarżąca wskazała również, iż nie posiada rachunku bankowego, jej dochody są przelewane na rachunek córki. Wyciąg Sygn. akt V SA/Wa 1336/08 z rachunku oraz zaświadczenie o jej zarobkach nadeśle w najbliższym czasie. Ponadto skarżąca nadesłała zaświadczenia o własnych dochodach, dokument potwierdzający egzekucję komorniczą, kopię zeznania podatkowego za rok 2007 oraz kopie dokumentu potwierdzającego bezskuteczność egzekucji komorniczej alimentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Sygn. akt V SA/Wa 1336/08 Analiza podanych przez skarżącą okoliczności oraz dokumentów finansowych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Na wstępie zauważyć należy, iż skarżąca we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z dwójką dzieci z czego jedno (córka) osiągnęło już pełnoletniość i uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia w wysokości (zgodnie z oświadczeniem) ... zł brutto oraz pomocy ojca - ... zł zgodnie z jego oświadczeniem, zatem nie można uznać, iż pozostaje na wyłącznym utrzymaniu skarżącej. Z zeznania podatkowego skarżącej za rok 2007 wynika, iż uzyskała ona dochody w wysokości brutto ... zł, co daje średnio miesięczny dochód brutto ... zł. Z obliczenia zeznania podatkowego wynika, iż skarżąca nadpłaciła podatek w wysokości ... zł. Obecnie skarżąca zatrudniona jest w Ośrodku Szkolno Wychowawczym w L. i uzyskuje z tego tytułu dochody w wysokości około ... zł brutto (wynagrodzenie średnie z 3 miesięcy) oraz w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w K., brak jednakże zaświadczenia o dochodach z tejże placówki. Zauważyć bowiem należy, iż pismo skierowane przez tę placówkę do Dyrektora Izby Celnej w W. (k.47 akt sądowych) dotyczy wyłącznie wysokości i terminu przekazywania zajęcia w łącznej wysokości ... zł za maj i czerwiec - zgodnie z tytułem wykonawczym ..., nie wskazuje natomiast wysokości uzyskiwanych dochodów. Z nadesłanego pisma informacyjnego (k. 46 akt sądowych) wynika, iż z dochodu skarżącej z wynagrodzenia w L. zajęto ... zł. Nie może zatem ujść uwadze, iż w oświadczeniu z 1 czerwca 2008 r., jak i późniejszym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżąca nie ujawniła rzeczywistej wysokości swoich dochodów. Ponadto skarżąca wskazała, iż posiada dom o pow. ... m2, który nabyła na mocy aktu notarialnego, w dniu ...1995 r. Z dokumentu tego wynika, również iż budynek ten posadowiony jest na gruncie o pow. ... , o czym skarżąca nie wspomniała. Koszty utrzymania domu wynoszą miesięcznie ... zł, (woda, gaz, prąd, podatek od nieruchomości). Skarżąca wskazała ponadto, iż spłaca kredyt w wysokości ... zł miesięcznie jednakże nie wskazała czego dotyczy umowa kredytowa nr ..., zatem wydatku tego nie Sygn. akt V SA/Wa 1336/08 można uznać za konieczny. Ponadto z pewnością nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków na telewizję ..., jak również na porządkowanie placu wokół domu, koszenie trawy i grabienie liści. Miesięczne wydatki skarżącej na wyżywienie, ubranie i leczenie, paliwo na dojazdy do pracy i opał wynoszą ... zł. W tym miejscu zauważyć należy, iż skarżąca nie ujawniła w swoim oświadczeniu posiadania majątku ruchomego w postaci samochodu. Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada własnego rachunku bankowego, a jej dochody z pracy przekazywane są na rachunek bankowy córki. Do dnia dzisiejszego jednak, pomimo zobowiązania, wyciąg z okresu ostatnich 3 miesięcy ze wskazanego rachunku bankowego oraz zaświadczenie o zarobkach córki nie zostały nadesłane. Nie można zatem dać wiary twierdzeniom skarżącej w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, iż średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej, w którym pozostają trzy osoby wynosi około ... zł (dochód córki oraz dochody z SOSW w L.) plus dochody skarżącej z ZSP w K. w nieokreślonej wysokości. Przy wskazanych niezbędnych kosztach utrzymania w wysokości ... zł (leczenie, żywność, ubranie, opał i dojazdy do pracy) jak również ponoszonych nakładach na utrzymanie domu -... zł, a także mając na względzie zajęcie komornicze w kwocie ... zł taka wysokość dochodu nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie uzasadnia go również fakt, iż skarżąca ma kłopoty z wyegzekwowaniem zaległych świadczeń alimentacyjnych od byłego męża, gdyż bez tego również dochody w jej gospodarstwie domowym są wysokie. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżąca nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.