V SA/Wa 1340/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz P. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] maja 2005r. skarżący P. J. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. We wniosku zadeklarował do płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanej dalej płatnością ONW, dwadzieścia dwie działki rolne oznaczone literami od A do W usytuowane na działkach ewidencyjnych o numerach: [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...]), [...] woj. [..., pow. [...], gm. [...]), [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...], obręb [...]), [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...], obręb [...]), [...] (woj. [...], pow. [...], gm. [...], obręb [...]). Łączna powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do płatności z tytułu ONW wynosiła 20,55 ha. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. (dalej: Kierownik Biura) decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006r. przyznał P. J. płatności z tytułu ONW na rok 2005 w łącznej wysokości [...] zł. Powierzchnia, do której została przyznana płatność wynosiła 20,55 ha. W dniu [...] września 2006r. do Biura Powiatowego ARiMR w G. wpłynęło oświadczenie P. J. złożone w odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień w związku z wykrytym błędem kontroli zobowiązań wieloletnich ONW. W oświadczeniu tym wnioskodawca wskazał, że w dniu [...] stycznia 2006r. grunty przez niego dzierżawione od Lasów Państwowych zostały sprzedane bez jego wiedzy W. G., a umowa dzierżawy zerwana przed czasem. W związku z powyższym, Kierownik Biura postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] maja 2006r. o przyznaniu P. J. płatności ONW na 2005r. i decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. uchylił dotychczasową decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2006r. i odmówił P.J. przyznania płatności ONW na 2005r. z uwagi na fakt, że na dzień wydania decyzji ONW na rok 2005 (tj. na dzień [...] maja 2006 r.) wnioskodawca nie był w posiadaniu działek rolnych o powierzchni 14,20 ha. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. Dyrektor Oddziału stwierdził nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. o uchyleniu decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006r. i odmowie przyznania P. J. płatności ONW na rok 2005, wskazując, że przyjęty przez Kierownika Biura tryb weryfikacji decyzji w drodze wznowienia postępowania był nieprawidłowy, z uwagi na to, iż fakt utraty posiadania przez P. J. gruntów dzierżawionych od Lasów Państwowych był znany organowi przed dniem wydania decyzji. P.J. składając bowiem w dniu [...] maja 2006r. (a więc przed dniem wydania decyzji z dnia [...] maja 2006r.) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, powiadomił organ o fakcie utraty gruntów (strona 2, poz. 12 tabeli VII wniosku). Tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz.1071 z 2000 r. z poźn. zm., powoływanej dalej jako k.p.a.). Następnie Dyrektor Oddziału w dniu [...] stycznia 2011r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności ONW wydanej przez Kierownika Biura dnia [...] maja 2006r. W dniu [...] lutego 2011r. Dyrektor Oddziału decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura z dnia [...] maja 2006r. o przyznaniu P. J. płatności ONW na rok 2005. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, Prezes ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2011r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając jej prawidłowość pod względem faktycznym i prawnym. Organ II instancji w uzasadnieniu podniósł m.in., iż w rozpatrywanej sprawie złożenie wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 przez P. J. miało miejsce w dniu [...] maja 2005 r., natomiast utrata posiadania przez stronę gruntów o powierzchni 14,20 ha (działka ewidencyjna nr [...]) użytkowanych na podstawie umowy dzierżawy zawartej z Lasami Państwowymi miała miejsce wskutek sprzedaży ww. gruntów W. G. w dniu [...] stycznia 2006r. Działki rolne O, P, R, S, T, U, W, zgłoszone przez P. J. we wniosku z dnia [...] maja 2005r. były położone na działce ewidencyjnej stanowiącej przedmiot ww. umowy. Powyższe oznacza, iż na dzień wydania decyzji, tj. [...] maja 2006r. działka ewidencyjna nr [...] nie była w posiadaniu wnioskodawcy. Prezes ARiMR podkreślił, iż powyższe okoliczności znane były Kierownikowi Biura przed wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006r., gdyż w dniu [...] maja 2006r. P. J. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006, w którym zawarł informację o przyczynach niezadeklarowania działki ewidencyjnej nr [...] do płatności ONW (adnotacja na stronie 2, poz. 12 tabeli VII wniosku na 2006r.). W ocenie Prezesa ARiMR, za rażące naruszenie prawa w decyzji Kierownika Biura nr [...] z dnia [...] maja 2006r. należy uznać przyznanie P. J. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 do wszystkich zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, pomimo iż w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia wydania decyzji doszło do przeniesienia posiadania części działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, na których znajdują się działki rolne zadeklarowane we wniosku z dnia [...] maja 2005r. Przyznanie zatem P.J. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 decyzją Kierownika Biura z dnia [...] maja 2006r. stanowiło rażące naruszenie § 2 ust. 1 oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.u. z 2004r. Nr 73, poz. 657 ze zm., dalej "rozporządzenie ONW") w związku z art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący P. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Oddziału oraz o utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Biura z dnia [...] maja 2006r. o przyznaniu płatności ONW. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, pomimo braku odpowiednich ku temu przesłanek; - § 2 rozporządzenia ONW poprzez odmowę przyznania płatności na rok 2004 pomimo spełnienia wszelkich niezbędnych warunków określonych w przepisach prawa. Rozwijając motywy skargi, skarżący podniósł, iż jego zdaniem późniejsze przekazanie gruntów rolnych nowemu właścicielowi nie miało znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Podkreślił, iż wszelkie prace agrotechniczne w roku 2005 na przedmiotowych gruntach zostały przez wykonane przez niego samego i to skarżący czerpał dochody z zebranych płodów rolnych. Tym samym fakt utraty posiadania gruntów po zakończeniu sezonu rolniczego nie spowodował, zdaniem skarżącego, utraty prawa do otrzymania płatności na rok 2005. W związku z powyższym nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności, gdyż nie doszło do naruszenia żadnego przepisu dotyczącego przyznania płatności ONW. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.) Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Odziału ARiMR w T. z dnia [...] lutego 2011r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu P. J. płatności ONW za 2005 r. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jej uchylenie. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy orzekające stanu faktycznego wnioskodawca był w posiadaniu działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności ONW przez cały 2005 r. i utracił posiadanie działek rolnych znajdujących się na działce ewidencyjnej nr [...] w 2006 r. Informację o utracie posiadania tej działki organ orzekający uzyskał [...] maja 2006 r., a więc przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności za 2005 r. Decyzja przyznająca P. J. płatność ONW za 2005 r. została wydana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów (Dz.U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem ONW. Za rażące naruszenie prawa organy orzekające uznały fakt, iż w dacie wydawania decyzji o przyznaniu płatności ONW wnioskodawca nie był już w posiadaniu części działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności. W ocenie organów orzekających stanowi to rażące naruszenie przepisu §2 ust.1 oraz §4 ust.2 rozporządzenia w związku z art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W ocenie organów orzekających, w świetle wskazanych wyżej przepisów warunek posiadania działek rolnych zadeklarowanych we wniosku powinien być spełniony w dacie wydawania decyzji o przyznaniu płatności ONW. Stanowisko to w ocenie Sądu jest niesłuszne i nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. §2 ust.1 rozporządzenia ONW stanowi, że: " Płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: 1) który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.), oraz 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar." Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia 1257/1999/WE dodatki wyrównawcze stanowiące wsparcie dla rolników na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania należą się producentom prowadzącym działalność rolniczą na minimalnym wymaganym areale upraw oraz zobowiązującym się do prowadzenia działalności rolniczej na terenie ONW przez okres minimum 5 lat od pierwszej wypłaty danego dodatku wyrównawczego. Płatność ONW jest ustalana w relacji do danego roku kalendarzowego na podstawie składanego corocznie wniosku i jest wypłacana do dnia 1 grudnia roku, w którym złożono dany wniosek (§ 4 ust. 1, § 6 ust. 3 i ust. 6 powyżej cytowanego rozporządzenia). Decyzję w sprawie wniosku winno się natomiast wydać do dnia 30 kwietnia roku następnego (§ 6 ust. 5). Z tego też względu stwierdzić należy, że przeszkodą do wypłaty producentowi rolnemu za dany rok kalendarzowy płatności ONW nie mogą być zmiany stanu faktycznego w zakresie gospodarowania na danych gruntach zaistniałe po upływie określonego we wniosku roku kalendarzowego. To bowiem fakt gospodarowania na określonej nieruchomości, w roku, którego płatność dotyczy, a nie data wydawania decyzji przez właściwy organ decyduje o przyznaniu prawa do płatności wynikających z posiadania działki. Dlatego utrata posiadania działki w 2006 r. nie powinna mieć wpływu na przyznanie płatności za 2005 r. nawet jeżeli nastąpiła przed wydaniem decyzji za 2005 r. Odrębnym zagadnieniem jest wywiązywanie się przez beneficjentów pomocy ONW z obowiązku prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych objętych wnioskiem ONW przez okres 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego. W przepisach rozporządzenia ONW określone zostały konsekwencji nie wywiązania się przez beneficjenta z powyższego zobowiązania. W §9 ust.2 pkt 2 przewidziany został obowiązek zwrotu całości lub części otrzymanych płatności w przypadku zaniechania przez producenta rolnego działalności rolniczej w okresie objętym zobowiązaniem, w ust.3 natomiast określone zostały sytuacje zwalniające beneficjenta z obowiązku zwrotu otrzymanych płatności ONW. Fakt niewywiązania się przez beneficjenta z przyjętych zobowiązań w roku następującym po roku, którego płatność dotyczy nie może stanowić podstawy do uznania, że decyzja o przyznaniu płatności została wydana z naruszeniem prawa. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że nie było podstaw do uznania, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...] maja 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.a i c uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.