V SA/Wa 1341/12

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego albo adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy M. M. (dalej "skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego albo adwokata. Jako uzasadnienie wniosku skarżący wskazał stan zdrowia oraz brak środków finansowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, jest właścicielem mieszkania o powierzchni 49 m.kw. Nie posiada majątku oraz oszczędności. Miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł i stanowią go świadczenia emerytalne otrzymywane przez skarżącego i jego żonę. Ponieważ oświadczenie złożone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z 27 czerwca 2012 r. skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów oraz udzielenia dodatkowych informacji - w terminie 7 dni, pod rygorem ujemnych skutków prawnych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił bankowe dowody wypłaty (8 sztuk) oraz wyciągi z rachunków bankowych skarżącego oraz jego żony za kwiecień, maj i czerwiec 2012 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Na podstawie art. 258 § 1 P.p.s.a czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i przedstawienia dokumentów potwierdzających wykazywane przez niego okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie dopełnił jednak w sposób należyty, ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący odpowiedział na wezwanie Sądu, ale nie dostarczył wszystkich informacji i dokumentów, o które był wzywany na podstawie art. 255 P.p.s.a. W konsekwencji, nie jest możliwe dokonanie oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący i ustalenie, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy. Skarżący nie nadesłał zeznania podatkowego za 2011 r., które to zeznanie wskazywałoby wszystkie dochody uzyskane przez skarżącego oraz jego żonę w roku podatkowym. Skarżący nie opisał i nie udokumentował wydatków (opłaty za mieszkanie, leczenie, wyżywienie) składających się na bieżące utrzymanie gospodarstwa domowego. Nie wyjaśnił również, czy korzysta albo korzystał z jakichkolwiek form pomocy społecznej. Skarżący przedstawił natomiast wyciągi bankowe, własne i jego żony, z których wynika, że otrzymuje emeryturę/rentę w kwocie [...] zł, a jego żona w wysokości [...] zł. Podkreślić należy, że wszystkie dane, o które skarżący został poproszony w wezwaniu z 27 czerwca 2012 r. są niezbędne do oceny jej możliwości finansowych. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę prawidłowo ( w pełni wykonane), uznać należy, że skarżący nie wykazał, iż ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Niezależnie od nieprawidłowego wykonania wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz informacji zauważyć należy, że skarżący wraz żoną otrzymują świadczenia emerytalno - rentowe i mają zaspokojone potrzeby lokalowe (są właścicielami mieszkania). Uzyskiwane dochody nie są w jakikolwiek sposób obciążone. Rozpoznanie skargi przez Sąd zależy od uiszczenia wpisu, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Nie można więc stwierdzić, że nie posiadają źródła utrzymania i majątku i nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeśli skarżący, pomimo że przed sądem pierwszej instancji nie obowiązuje "przymus adwokacki", zdecyduje się zatrudnić profesjonalnego pełnomocnika koszty postępowania będą wyższe, podkreślić jednak należy, że strony mogą negocjować wysokość wynagrodzenia pełnomocnika. Mając na uwadze, że łączny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...] zł, brak szczegółowego wykazania uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków to w ocenie referendarza sądowego brak podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 postanowiono jak w sentencji.