V SA/Wa 1343/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Tomczak (spr.) Sędziowie: WSA Beata Krajewska WSA Tomasz Zawiślak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... stycznia 2015 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków postanawia: zawiesić postępowanie sądowe do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowo-administracyjnego dotyczącego kontroli ostatecznej decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z ... listopada 2013 r. nr ... Prezes Agencji Rynku Rolnego [...] września 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą ustalił na [...] zł kwotę nienależnie pobranych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej zgodnie z art. 123 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Podstawą wydania decyzji była decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w G. nr [...] z [...] czerwca 2013 r. o uchyleniu decyzji nr [...] z [...] września 2011 r. w sprawie udzielenia A. O. wsparcia w sektorze owoców i warzyw z tytułu kryzysu spowodowanego szczepem bakterii EHEC. W wyniku wydania decyzji z [...] września 2011 r. stronie wypłacono [...] września 2011 r. wsparcie w wysokości [...] zł Wspomnianą decyzją z [...] czerwca 2013 r. Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w wyniku wznowienia postępowania uchylił uprzednio wydaną decyzję o przyznaniu pomocy i odmówił stronie udzielenia wsparcia z tytułu kryzysu EHEC z powodu niedotrzymania warunków mechanizmu WPR "Wsparcie kryzysowe na rynkach owoców i warzyw". Powodem wznowienia postępowania w sprawie udzielenia wsparcia były wyniki kontroli ex-post przeprowadzonej od [...] października do [...] listopada 2012 r. przez Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Z., zgodnie z którymi strona sprzedała w okresie objętym możliwością wsparcia działań kryzysowych ponad 800 ton dojrzałych pomidorów za kwotę blisko 2 mln zł. Od decyzji tej odwołała się A. O. Prezes ARR uwzględnił odwołanie strony i decyzją z [...] sierpnia 2013 r. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w G. nr [...] z [...] czerwca 2013 r. przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Oddziału Terenowego ARR w G. wydał decyzję nr [...] z [...] września 2013 r., którą ponownie odmówił skarżącej wsparcia z tytułu kryzysu EHEC. Po rozpatrzeniu ponownego odwołania skarżącej Prezes ARR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji decyzją nr [...] z [...] listopada 2013 r. Skarżąca złożyła skargę na tą ostatnią decyzję do WSA w Warszawie. Postępowanie w tej sprawie nie zostało prawomocnie zakończone z uwagi na skargę kasacyjną skarżącej wniesioną od wyroku WSA w Warszawie z 22 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa30014/14, którym oddalono skargę strony na decyzję Prezesa ARR z [...] listopada 2013 r. Skarga kasacyjna A. O. okazała się być skuteczna. Wyrokiem o sygn. akt II GSK 2353/14 z 14 kwietnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Postępowanie w tym zakresie nadal się toczy (obecnie pod sygnaturą V SA/Wa 1731/16). Natomiast w oparciu o wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy udzielenia wsparcia Prezes ARR wydał [...] kwietnia 2014 r. decyzję nr [...] o ustaleniu nienależnie pobranej płatności, od której strona odwołała się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W wyniku postępowania odwoławczego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na wskazanie niewłaściwej podstawy naliczania odsetek od kwoty nienależnie pobranych środków, tj. ustawę Ordynacja podatkowa, zamiast art. 123 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011, który miał zastosowanie w tej sprawie. W dniu [...] września 2014 r. Prezes ARR wydał decyzję o ustaleniu nienależnie pobranych płatności wraz z odsetkami. A. O. odwołała się od powyższej decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją nr [...] z [...] stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa ARR z dnia [...] września 2014 r. Rozstrzygnięcie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z [...] stycznia 2015 r. jest właśnie przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej w rozpoznawanej sprawie. Dziej się tak, ponieważ 19 lutego 2015 r. A. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] . Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego: 1. art. 61 § 4 K.p.a. poprzez niezawiadomienie Strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków, 2. art. 80 Kpa oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., przejawiające się w nieprzeprowadzeniu w sprawie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy płatność dokonana na rzecz Strony miała charakter płatności nienależnej, a także na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia, skąd wynika przyjęty przez organ stan faktyczny sprawy (pobranie środków finansowych w sposób nieuprawniony), skoro postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu wsparcia w sektorze owoców i warzyw i odmowie udzielenia Stronie pomocy nie zostało prawomocnie zakończone, 3. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez niezawieszenie postępowania pomimo istnienia ku temu istotnych przesłanek, 4. art. 107 § 1 i § 3 kpa, polegające na nieodniesieniu się do wniosku Strony o zawieszenie postępowania, 5. art. 12 i art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez nieuzasdnioną zwłokę w załatwieniu sprawy, przekładającą na zwiększenie ewentualnego zobowiązania finansowego Strony oraz naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., będące konsekwencją uznania, że przy wydawaniu decyzji w I instancji nie doszło do naruszenia normy o charakterze kompetencyjnym (poprzez wydanie rozstrzygnięcia zastrzeżonego dla Prezesa Agencji Rynku Rolnego przez inny organ, który nie mógł zostać do tego upoważniony, tj. poprzez naruszenie przepisów o właściwości — podpisanie decyzji przez osobę nieupoważnioną), powodujące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, 2. art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o Agencji Rynku Rolnego poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej stronie środki finansowe w postępowaniu, które nie zostało prawomocnie zakończone, jest samoistną i wystarczającą podstawą pozwalającą na stwierdzenie, że płatność ta miała charakter nienależny i wyłącza ciążący na Prezesie Agencji Rynku Rolnego obowiązek ustalenia — w drodze przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego — że płatność miała charakter nienależny. W konsekwencji, w skardze wniesiono o: 1. stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a., ewentualnie, na wypadek uznania braku podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, 2. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c albo art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a. oraz orzeczenie na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania na jej rzecz. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 27 sierpnia 2015 r. skarżąca podtrzymując wszystkie dotychczasowe zarzuty, twierdzenia i wnioski zawarte w skardze przedstawiła dodatkowe zarzuty podnosząc przede wszystkim fakt nieuwzględnienia przez organ, orzekający w sprawie, że decyzja Prezesa ARR wydana z dnia [...] września "dotycząca odzyskiwana kwoty nienależnie pobranych środków" została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto skarżąca wniosła na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o zawieszenie postępowania z urzędu, gdyż rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowadministracyjnego, tj. postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sygn. akt II GSK 2353/14, ze skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2014r. sygn. akt V SA/Wa30014/14 , którym oddalono skargę strony na decyzję Prezesa ARR z [...] listopada 2013 r. Wniosek ten został uwzględniony postanowieniem z [...] września 2015 r., którym zawieszono niniejsze postępowanie do czasu zakończenia postępowania przed NSA w sprawie II GSK 2353/14. Po jego zakończeniu, niniejsze postępowanie zostało podjęte postanowieniem z [...] czerwca z 2016 r. W tej sytuacji skarżąca pismem z [...] sierpnia 2016 r. ponownie wniosła o zawieszenia postępowania argumentując, że wobec uchylenia przez NSA wyroku WSA w Warszawie z 22 maja 2014 r. kwestia prawomocnego zakończenia postępowania dotyczącego sądowej kontroli decyzji odmawiającego stronie udzielenia wsparcia pozostaje nadal otwarta. Na rozprawie 21 września 2016 r. skarżąca poparła swój wniosek pełnomocnik, pełnomocnik Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostawił go do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być, jak zasadnie wskazuje skarżąca analizowana zarówno z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem (art. 145 § 1 pkt 7 i art. 145a K.p.a., art. 240 § 1 pkt 7, 8 i 11 O.p.), jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 p.p.s.a.) na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym, już toczącym się, postępowaniu. Względy ekonomii procesowej przemawiają za tym, aby w takich wypadkach, gdy zaskarżona decyzja (inny akt) została wydana na podstawie innej decyzji lub orzeczenia sądu, zawiesić dokonywanie kontroli jej zgodności z prawem, jeśli toczy się już postępowanie dotyczące tej innej decyzji albo orzeczenia sądu (M. Niezgódka-Medek. Komentarz do art. 125 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX, 2013). Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, w ocenie Sądu zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, tj. postępowania przed WSA w Warszawie (i ewentualnym późniejszym postępowaniem przed NSA) w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw (obecna sygnatura sprawy V SA/Wa 1731/16). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji zwrotowej wprost wynika, że została ona wydana na podstawie i w oparciu o decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw Jeżeli zatem zgodność z prawem ww. decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] listopada 2013 r. nadal pozostaje kwestią otwartą, to postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na ww. decyzję może mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. W niniejszej sprawie jej rozstrzygnięcie jest determinowane wynikiem ww. postępowania, albowiem w przypadku uchylenia ww. decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2013 r. obowiązkiem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie będzie uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].01.2015 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Sprawa niniejsza jest bowiem konsekwencją wydania decyzji Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] listopada 2013 r. w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie udzielenia wsparcia finansowego w sektorze owoców i warzyw. Z treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że zawieszenie postępowania z przyczyn określonych w tym przepisie ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, z tym, że (jak już wspomniano) rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Z uwagi na kwestie sporne, w ocenie Sądu wynik postępowania w sprawie zawisłej, a dotychczas prawomocnie nie zakończonej w przedmiocie ustalenia czy zasadnie, na skutek wznowienia, uchylono decyzję o przyznaniu środków i odmówiono skarżącej wsparcia, będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych środków. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.