V SA/Wa 1345/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. Przedmiotem skargi S.Ś. jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...].06.2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. nr [...] z dnia [...] maja 2018r. w zaskarżonej części dotyczącej odmowy przyznania płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym : S.Ś. złożył w dniu 15 maja 2017 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2017 wraz załącznikami graficznymi, na których rolnik wskazał położenie działek rolnych. We wniosku zostały zadeklarowane działki rolne do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenianie), płatności redystrybucyjnej, płatności do powierzchni do krów i bydła oraz płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych (działka rolna F1 o powierzchni 6,31 ha). Do wniosku dołączono umowę kontraktacji buraków cukrowych nr [...] zawartą w dniu [...].02.2017 r. pomiędzy Gospodarstwem Rolnym S.Ś. oraz K.S.A. z/s w T. dotyczącą kontraktacji buraka cukrowego z uprawy w roku 2017 obejmującej 5 ha plantacji buraków cukrowych. W dniu [...].05.2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której : - odmówił wnioskodawcy przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych oraz przyznał jednolitą płatność obszarową, płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjną, płatność do krów i bydła oraz kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Według uzasadnienia decyzji organ I instancji odmówił przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych na podstawie art. 19 ust.1 akapit drugi rozporządzenia Komisji UE nr 640/2014. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności według umowy kontraktacji dołączonej do wniosku wynosiła 5,00 ha, we wniosku zadeklarowano powierzchnię 6,31 ha. Różnica procentowa między powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną wyniosła 26,20 % powierzchni stwierdzonej, co skutkowało odmową przyznania tej płatności. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym wskazał, że przez pomyłkę do wniosku dołączył pierwszą umowę zawartą z cukrownią obejmującą 5 ha uprawy. Cukrownia wystawiła też drugą umowę (z tego samego dnia i numerze) dotyczącą 6 ha uprawy buraków, która została dołączona przez skarżącego do odwołania. Wskazaną na wstępie decyzją Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał m.in. iż to na rolniku spoczywa obowiązek zapewnienia, że deklarowane do uzyskania danej płatności powierzchnie spełniają warunki przyznania takiej płatności. Wyjaśnił też , że zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 rolnik ma prawo z własnej inicjatywy poinformować właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie płatności jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia (chyba, że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność). W rozpatrywanym przypadku S.Ś. nieprawidłowo zadeklarował do przyznania płatności do powierzchni upraw buraków obszar 6,31 ha przekraczający o 1,31 ha powierzchnię uprawy objętej umową (5,00 ha). Inaczej mówiąc we wniosku do płatności do buraków cukrowych zadeklarowano powierzchnię 1,31 ha nie spełniającą warunków przyznania tej płatności, co w świetle przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji UE nr 640/2014 oznacza niezgodność. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozp. UE 640/2014 jeśli różnica ta przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Różnica ta w rozpatrywanym przypadku wynosi: 1,31/5,00 = 26% W związku z powyższym na mocy art. 19 ust.2 odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych. Od powyższej decyzji Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił, że Agencja nie poinformowała go o niezgodności pomiędzy załączoną do wniosku o płatność umową kontraktacji a zadeklarowaną powierzchnią, chociaż w czerwcu 2017 r. był wzywany i wyjaśniał kwestie związane z płatnością na zazielenianie, a wtedy był jeszcze czas na złożenie poprawek do wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając skargę w wyżej wskazanych granicach , Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w tym płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1- 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. 2. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Zgodnie z art. 15 ust.1 ustawy, płatności związane do powierzchni upraw przysługują do uprawy w plonie głównym roślin strączkowych na ziarno, roślin pastewnych, ziemniaków skrobiowych, buraków cukrowych, pomidorów, chmielu, truskawek, lnu lub konopi włóknistych. Zgodnie z art. 15 ust.6 pkt 1 i 2 ustawy płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi: 1) jeżeli zawarł: umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub umowę z: grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem, w której rolnik zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia grupie, organizacji lub zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni gruntów, a grupa, organizacja lub zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru; do powierzchni uprawy buraków cukrowych, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów określona w umowie, o której mowa w pkt 1. Warunkiem przyznania płatności do powierzchni upraw do buraków jest zatem zawarcie umowy kontraktacyjnej, zaś powierzchnia, do której może być przyznana płatność nie może być większa niż powierzchnia gruntów określona w umowie. Wskazać następnie należy, że według definicji zawartej w art. 2 pkt 12 ustawy o płatnościach płatności związane do powierzchni upraw - są to płatności w ramach dobrowolnego wsparcia związanego z produkcją, o którym mowa w tytule IV rozdział 1 rozporządzenia nr 1307/2013, przyznawane w sektorach produkcji roślinnej. Zgodnie z art. 52 ust.6 rozporządzenia UE nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), wsparcie związane z produkcją ma formę płatności rocznej i jest przyznawane w granicach określonych limitów ilościowych oraz oparte na ustalonych obszarach i plonach lub na ustalonej liczbie zwierząt. Jak wynika z kolei z art. 1 pkt 1 Ustawy o płatnościach płatności bezpośrednie to jednolita płatność obszarowa, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw, płatności związane do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw, (...) oraz płatności niezwiązane do tytoniu. W niniejszej sprawie Pan S.Ś. zadeklarował we wniosku z 15.05.2017 r. do przyznania płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych obszar 6,31 ha - działka rolna F1. W takiej sytuacji ma obowiązek do wniosku dołączyć umowę, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, potwierdzającą prowadzenie uprawy buraków cukrowych na zadeklarowanej we wniosku powierzchni. Z treści Umowy nr [...] z [...].02.2017 r. dołączonej do wniosku wynika natomiast, że powierzchnia objęta umową wynosi 5,00 ha. Z powyższego wynika zatem, że do płatności do powierzchni upraw do buraków cukrowych kwalifikuje się, zgodnie z przepisami art. 15 ust. 6 ustawy o płatnościach, powierzchnia 5,00 ha działek rolnych. W takiej sytuacji , jak trafnie wskazał organ, zadeklarowanie do danej płatności we wniosku powierzchni przekraczającej powierzchnię uprawnioną do jej otrzymania, uznawane jest jako niezgodność. Jak wynika bowiem z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji UE nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 ze zm.) "niezgodność" oznacza w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków związanych z warunkami przyznania pomocy lub wsparcia, o których mowa w art. 67 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 - każdy przypadek nieprzestrzegania tych kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 1 rozporządzenia UE nr 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozp. UE 640/2014 jeśli różnica ta przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Różnica ta w rozpatrywanym przypadku wynosi 26% W związku z powyższym na mocy art. 19 ust.2 odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności do powierzchni upraw buraków cukrowych. Skarżący do odwołania dołączył umowę obejmującej powierzchnię 6,00 ha. Jednak ,zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność na podstawie niniejszego rozporządzenia po ostatecznym terminie złożenia wniosku ustalonym przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 prowadzi do zmniejszenia o 1 % za każdy dzień roboczy kwot, do których beneficjent byłby uprawniony, gdyby wniosek został złożony w terminie.. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek szczególnych środków wprowadzanych przez państwa członkowskie odnośnie do konieczności składania dokumentów uzupełniających w należytym terminie aby umożliwić planowanie oraz przeprowadzenie skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również do wniosków o wsparcie, dokumentów, umów oraz innych deklaracji, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie wnioski o wsparcie, dokumenty, umowy lub deklaracje stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy lub wsparcia. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie dotyczyło kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy lub wsparcia. Jeśli takie opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, a beneficjentowi nie przyznaje się pomocy lub wsparcia. Termin na złożenie wniosku i wszystkich wymaganych dokumentów i deklaracji w roku 2017 określa art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach, zgodnie z którym wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca oraz § 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 17.05.2017 r. w sprawie przedłużenia terminu do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 968), zgodnie z którym w 2017 r. wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 31 maja. Jak wynika zaś z art.21 ust.2 ustawy termin, o którym mowa w ust. 1, nie podlega przywróceniu. Z powyższych przepisów wynika, że w roku 2017 ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie płatności bez zastosowania sankcji terminowych jest dzień 31.05.2017 r., zaś ostatecznym terminem sankcyjnym jest dzień 25.06.2017 r. (31.05.2017 + 25 dni kalendarzowych). Jednakże w związku z tym, iż ostatni dzień składania wniosków, tj. 25.06.2017 r., w roku 2017 przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy (niedziela), w myśl art. 57 ust. 4 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą - ostatecznym terminem na składanie wniosków oraz wymaganych dokumentów i umów stanowiących o kwalifikowalności do danej pomocy w 2017 r. był dzień 26 czerwca 2017 r. Umowa dołączona do odwołania, jako przedstawiona przez rolnika po ostatecznym terminie, nie może zostać zatem uwzględniona w prowadzonym przez organy ARiMR postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów Strony, że organ powinien dostrzec w czerwcu 2017r. powyżej opisaną niezgodność i wezwać go do jej usunięcia to należy wskazać, że takie twierdzenie nie znajduje podstaw w obowiązującym stanie prawnym. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ust. 2 w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W tym postępowaniu to na stronę jest nałożony obowiązek szczególnej dbałości o wynik postępowania, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 3 strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Innymi słowy organ nie ma obowiązku wzywać strony do wyjaśnienia niezgodności wniosku z załączonymi do niego dokumentami, rozpoznaje sprawę na podstawie złożonych dokumentów. To strona ma obowiązek starannego przygotowania wniosku , sprawdzenia jego treści i załączników. W przypadku zaniedbań, ponosi tego skutki. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a