V SA/Wa 1348/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-21
Skład orzekający: Michał Sowiński, Tomasz Zawiślak, Jadwiga Smołucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2007-2013, może zostać przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach PROW 2014-2020, jeśli część działek rolnych objętych poprzednim zobowiązaniem nie została zgłoszona do nowego programu, a inne działki zostały zgłoszone do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo niespełnienie warunków dla części działek rolnych nie pozbawia rolnika możliwości otrzymania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej do pozostałych działek, które spełniają wymogi nowego programu. Przepisy dotyczące wykluczenia podwójnego finansowania należy interpretować w odniesieniu do konkretnych działek rolnych objętych zobowiązaniem, a nie całego gospodarstwa.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 w ramach PROW 2014-2020. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, argumentując, że rolnik nadal realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe z poprzedniego okresu programowania (PROW 2007-2013) na części działek, co zgodnie z przepisami wyklucza możliwość otrzymania płatności w ramach nowego programu. Rolnik zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] ; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie na rzecz R. A. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
czerwca 2015 r. skarżący R. A. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. z siedzibą w W. wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). We wniosku zadeklarowano następujące pakiety: 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, 4.11 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza, 5.5 - Półnaturalne łąki świeże. W części IX wniosku skarżący oświadczył, że dostosowuje podjęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe (PROW 2007-2013) do zasad i warunków określonych w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020) lub działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020).
W dniach od (...) do (...) listopada 2015 r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzono czynności kontrolne. Wyniki kontroli zawarto w raporcie z kontroli nr dok. (...), który przekazano bezpośrednio rolnikowi, obecnemu podczas kontroli.
(...) września 2016 r. Kierownik BP ARiMR W.z/s W. wydał w sprawie decyzję nr (...), na mocy której odmówił wnioskodawcy przyznania wszystkich płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych PROW 2014-2020. W uzasadnienia organ podniósł, iż w 2014 r. wnioskodawca podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2007-2013 obejmujące pakiet 2 - rolnictwo ekologiczne na powierzchni 1,63 ha, zaś w 2015 r. działka rolna (...) objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym została zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej, a nie zadeklarowano jej do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. W ocenie organu w takiej sytuacji zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013 nie zostało zakończone i trwa nadal, a ubiegając się o płatności rolno-środowiskowo- klimatyczne zobowiązania w ramach PROW 2007-2013 nie dostosowano do zasad i warunków określonych w ramach działania rolnictwo ekologiczne (PROW 2014-2020). Organ uznając, że rolnik kontynuuje dotychczasowe zobowiązanie na działce (...), odmówił na tej podstawie przyznania całej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, w ramach deklarowanych na rok 2015 pakietów.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Dyrektor M. OR ARiMR w W. (...) grudnia 2016 r. wydał decyzję nr (...), na mocy której uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik BP ARiMR W. wydał (...) marca 2017 r. decyzję nr (...), na mocy której odmówił przyznania wnioskodawcy wszystkich płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych PROW 2014-2020, o które skarżący ubiegał się w złożonym wniosku o przyznanie płatności na rok 2015. Zdaniem organu I instancji wnioskodawca dokonując przejścia z programów realizowanych w ramach PROW 2007-2013 na PROW 2014-2020 nie dostosował podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego do zasad i warunków określonych w ramach działania rolnictwo ekologiczne i w związku z tym ma on nadal obowiązek realizacji podjętego od dnia (...) marca 2014 r. zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013. Zgodnie zaś z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej " rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego"), rolnik nie może realizować zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, jeżeli realizuje jednocześnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w ramach PROW 2007-2013.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek złożonego odwołania, Dyrektor Mazowieckiego Oddziału ARiMR decyzją z (...) maja 2017 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu organ wskazał, iż jak wynika z decyzji nr (...) wydanej w sprawie wniosku strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w ramach PROW 2007-2013, obszar zatwierdzony kształtujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe PROW 2007-2013 obejmował:
- powierzchnię 1,63 ha w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, wariantu 2.1 - uprawy rolnicze z certyfikatem zgodności, obejmującą działkę rolną (...)
- powierzchnię 10,47 ha w ramach pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000, obejmującą działki rolne (...) i (...).
Działka rolna (...) objęta zobowiązaniem podjętym w roku 2014 nie została natomiast zadeklarowana w roku 2015 do otrzymania płatności w ramach programu rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020. Podjęte w roku 2014 zobowiązanie w ramach pakietu 2.1 wiąże nadal rolnika w dalszym ciągu, bowiem nie zostało zastąpione zobowiązaniem realizowanym w ramach nowego programu w ramach PROW 2014-2020. Zdaniem organu, sam brak deklaracji działki rolnej (...) do programu ekologicznego we wniosku na rok 2015 nie oznacza, że rolnik zaprzestał realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w roku 2014. Uznając, że zobowiązanie podjęte w roku 2014 obowiązuje rolnika w ciągu kolejnych 4 lat realizacji programu i nie zostało zastąpione nowym zobowiązaniem w ramach PROW 2014-2020, organ wskazał, że nie jest możliwa w takiej sytuacji realizacja zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako niesłusznie odmawiającej przyznania wnioskodawcy płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015. Zarzucił naruszenie:
1. § 35 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego - poprzez bezpodstawną odmowę zastosowania dyspozycji w/w norm prawnych i przyznania stronie płatności, o których mowa w wymienionych przepisach, pomimo spełnienia przez skarżącego wszystkich określonych w/w przepisach niezbędnych przesłanek;
2. § 32 ust. 1 pkt 1 lit a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez wyprowadzenie z w/w normy wniosków nieuprawnionych logicznie w okolicznościach niniejszej sprawy, ani tym bardziej nieuzasadnionych treścią w/w normy;
3. art. 6, art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a."), poprzez wydanie decyzji nie znajdującej bezpośredniego oparcia w żadnej normie prawa materialnego; przyjęcie rozstrzygnięcia godzącego rażąco nie tylko w słuszny interes strony, ale także w interes społeczny; rażące naruszenie zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej poprzez niczym nieuzasadnione, dowolne, diametralne zmiany merytorycznego stanowiska organu wobec tych samych okoliczności sprawy i tej samej treści decyzji organu I instancji;
4. art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak czytelnego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji, poza gołosłownym wnioskiem, toku rozumowania organu, z którego wynikałoby jasno dlaczego, w świetle okoliczności faktycznych sprawy, z zacytowanych przez organ przepisów prawa materialnego wynikać ma wniosek, iż strona nadal kontynuuje rzekomo zobowiązanie podjęte na podstawie rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca 2013 r. mimo iż deklarowała ona wyraźnie co innego, i nie jest w związku z tym uprawniona do płatności objętej wnioskiem na rok 2015;
5. art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - polegające na naruszeniu zasad praworządności, wyrażające się przyjęciem rozstrzygnięcia nie znajdującego bezpośredniego oparcia w dyspozycji żadnej normy prawa materialnego, jak również pozostałymi uchybieniami, o których mowa w pkt 3.
Powyższe zarzuty skarżący rozwinął w motywach skargi, w sposób obszerny je argumentując.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że narusza ono prawo w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W odniesieniu do dochodzonych przez skarżącego płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014–2020) na rok 2015, to na poziomie prawa unijnego kwestia ich przyznawania uregulowana została w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 487 ze zm., powoływanym jako "rozporządzenie nr 1305/2013").
W krajowym porządku prawnym problematyka ta ujęta została w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349 ze zm., dalej jako "ustawa PROW 2014–2020") oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm., dalej jako "rozporządzenie DRŚK PROW").
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 jeżeli spełnia on łącznie następujące warunki:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach:
1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jednej rasy lokalnej zwierząt albo;
2) jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu.
Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW rolnik nie może realizować zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, jeżeli realizuje jednocześnie zobowiązanie, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm. powoływanym jako "rozporządzenie nr 1698/2005"), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym".
Zgodnie z § 35 ust. 1 pkt 4 i 5 rozporządzenia DRŚK PROW rolnikowi, który od dnia 15 marca 2014 r. realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe, może zostać przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna, jeżeli od dnia 15 marca 2015 r. kontynuuje podjęte zobowiązanie jako zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1:
4) pkt 4 w zakresie tożsamych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych - w przypadku gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000,
5) pkt 5 w zakresie tożsamych siedlisk przyrodniczych - w przypadku gdy dotychczas realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000,
- i spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach tych pakietów oraz będzie realizował to zobowiązanie na tym samym obszarze, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tych pakietów.
Zgodnie z § 35 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia DRŚK PROW w przypadku, o którym mowa w § 35 ust. 1, rolnik może w 2015 r.:
a) zwiększyć wielkość obszaru, na którym realizował dotychczas zobowiązanie rolnośrodowiskowe,
b) podjąć nowe zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne.
Istotę sporu w kontrolowanej sprawie stanowi kwestia, czy rolnikowi, który od dnia 15 marca 2014 r. realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne i Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm., dalej jako "rozporządzenie PRŚ PROW"), może zostać przyznana płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna, jeżeli od dnia 15 marca 2015 r. kontynuuje podjęte zobowiązanie jako zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 i Pakietu 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, natomiast działki rolne, zadeklarowane we wniosku na 2014 r. o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach Pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 nie zostały zgłoszone do przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) ani też do płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).
W myśl art. 28 ust. 2 i 6 rozporządzenia nr 1305/2013 płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, grupom rolników lub grupom rolników i innych zarządców gruntów, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które mają zostać określone przez państwa członkowskie, w tym dotyczących, ale nie tylko, użytków rolnych określonych w art. 2 rozporządzenia. Płatności udzielane są corocznie i rekompensują beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. W razie konieczności płatności te mogą również obejmować koszty transakcyjne do wartości maksymalnie 20 % premii wypłaconej z tytułu zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych. Przy obliczaniu płatności, o których mowa w akapicie pierwszym, państwa członkowskie odliczają kwotę niezbędną w celu wykluczenia podwójnego finansowania praktyk, o których mowa w art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Państwa członkowskie mogą obliczać odliczenie jako ustaloną, średnią kwotę stosowaną do wszystkich beneficjentów realizujących dany rodzaj operacji.
Natomiast stosownie do art. 29 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1305/2013 wsparcia w ramach działania rolnictwo ekologiczne udziela się na hektar użytków rolnych rolnikom lub grupom rolników, którzy dobrowolnie podejmują się konwersji na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego lub utrzymania takich praktyk i metod określonych w rozporządzeniu (WE) nr 834/2007 i którzy są rolnikami aktywnymi zawodowo w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, zgodnie z zastosowaniem w danym państwie członkowskim. Płatności udziela się corocznie; rekompensują one beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. Przy obliczaniu płatności, o których mowa w akapicie pierwszym, państwa członkowskie odliczają kwotę niezbędną w celu wykluczenia podwójnego finansowania praktyk, o których mowa w art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Państwa członkowskie mogą obliczać odliczenie jako ustaloną, średnią kwotę stosowaną do wszystkich beneficjentów realizujących dane poddziałania.
W myśl art. 43 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE Seria L z 2013 r. Nr 347, poz. 608 ze zm., powoływanym jako "rozporządzenie nr 1307/2013"):
1. Na wszystkich kwalifikujących się hektarach w rozumieniu art. 32 ust. 2-5 rolnicy uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej muszą przestrzegać praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, lub praktyk równoważnych, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu.
2. Praktyki rolnicze korzystne dla klimatu i środowiska są następujące:
a) dywersyfikacja upraw;
b) utrzymywanie istniejących trwałych użytków zielonych; oraz
c) utrzymywanie na użytkach rolnych obszaru proekologicznego.
3. Praktyki równoważne obejmują praktyki podobne, które skutkują równoważnym lub większym poziomem korzyści dla klimatu i środowiska w porównaniu do jednej lub kilku praktyk, o których mowa w ust. 2. Te praktyki równoważne oraz praktyka lub praktyki, o których mowa w ust. 2, którym są one równoważne, wymienione są w załączniku IX i są objęte:
a) zobowiązaniami podjętymi zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 albo art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013;
b) krajowymi lub regionalnymi systemami certyfikacji środowiskowej, w tym systemami certyfikacji przestrzegania prawodawstwa krajowego w zakresie środowiska, wykraczającymi poza odpowiednie normy obowiązkowe ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdział I rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, które zmierzają do osiągnięcia celów odnoszących się do jakości gleby i wody, różnorodności biologicznej, zachowania krajobrazu oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. Te systemy certyfikacji mogą obejmować praktyki wymienione w załączniku IX do niniejszego rozporządzenia, praktyki, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, lub połączenie tych praktyk.
4. Praktyki równoważne, o których mowa w ust. 3, nie mogą być przedmiotem podwójnego finansowania.
Natomiast zgodnie z art. 39 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1698/2005 płatności rolnośrodowiskowych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmą zobowiązania rolnośrodowiskowe. Płatności udziela się corocznie i obejmują one dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania.
Z powołanych przepisów - art. 28 ust. 2 i 6, art. 29 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1305/2013 oraz art. 39 ust. 2 i 4 rozporządzenia nr 1698/2005 – wynika jednoznacznie, że celem zarówno płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych i płatności ekologicznej jak też płatności rolnośrodowiskowych jest rekompensata rolnikom dodatkowych kosztów i utraconych dochodów związanych z podejmowaniem przez nich praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska. Zasadą wynikającą z art. 43 ust. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 i jest wykluczenie podwójnego finansowania tych praktyk. W tym kontekście należy więc też interpretować § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW, przyjmując, że celem tego przepisu jest zapobieżenie zaistnienia sytuacji, w których rolnik otrzymywałby podwójne wsparcie za realizację tych samych działań na podstawie dwóch różnych programów rozwoju.
§ 3 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW stanowi, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach 1) jednego wariantu, a w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - jednej rasy lokalnej zwierząt albo 2) jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu. Z § 5 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW wynika natomiast, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje działanie w ramach danego pakietu lub wariantu w odniesieniu do konkretnej działki rolnej lub zwierząt ras lokalnych zadeklarowanych we wniosku. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna do tego samego obszaru może być przyznana z tytułu realizacji tylko jednego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Stosownie do § 9 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW jeżeli na danym obszarze jest realizowane zobowiązanie ekologiczne, do tego obszaru nie przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna. Z powołanych w tym akapicie przepisów wynika więc jednoznacznie, że w na gruncie rozporządzenia DRŚK PROW obszar gruntu objęty danym zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym należy traktować jako oddzielne zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne. Ustalenia czy nie zachodzi przesłanka wyłączająca możliwość realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego na danym obszarze, określona w § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW, należy więc dokonywać w odniesieniu do konkretnego obszaru zadeklarowanego we wniosku o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub wariantu. Również z rozporządzenia PRŚ PROW ,w szczególności z przepisów: § 4 ust. 1, § 5 ust. 1, § 9 ust. 1, § 11, § 12 ust. 4, § 13, wynika jednoznacznie, że także płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest do działek rolnych lub zwierząt ras lokalnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. Wobec powyższego w sytuacji gdy w odniesieniu do części działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych zachodzi wskazana w § 3 ust. 3 rozporządzenia DRŚK PROW przesłanka wykluczająca, nie pozbawia to możliwości przyznania płatności do pozostałych zadeklarowanych działek, jeżeli spełniają one warunki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia DRŚK PROW.
Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Mając powyższe na uwadze sąd uznał że, zachodzi wskazana w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Na zasądzone koszty składają się: wpis od skargi – 200 zł, wynagrodzenie radcy prawnego – 480 zł, opłata od pełnomocnictwa – 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło