V SA/Wa 1349/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; - oddala skargę - K. B. (zwany dalej: skarżącym) ... września 2009 r. złożył do Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie operacji "Wcześniejsza emerytura" w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" objętego Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Do wniosku dołączono m.in. świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w zawodzie rybaka do ... kwietnia 2002 r., wyciągi pływania oraz oświadczenie o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka do ukończenia ... roku życia. Postanowieniem z ... listopada 2009 r. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego ARiMR przekazał zgodnie z właściwością miejscową wniosek skarżącego L. Oddziału Regionalnemu ARiMR. Decyzją z ... lutego 2010 r. nr ... Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazując na przepisy prawa odnoszące się do przyznawania pomocy w ramach operacji "Wcześniejsze emerytury" wyjaśnił, iż skarżący na dzień złożenia wniosku nie wykonywał zawodu rybaka. W ocenie organu I instancji skarżący nie może zatem korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", ponieważ jak wynika z okoliczności ustalonych w sprawie w sposób trwały zaprzestał on wykonywania zawodu rybaka w roku 2002. Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, decyzją z ... marca 2010 r., nr ... Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego z ... lutego 2010 r. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż ubiegający się o dofinansowanie nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż w dniu składania wniosku o dofinansowanie był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15 sierpnia 2006 r., str. 1) – dalej: "rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006". Z uwagi na powyższe organ uznał, iż skarżący nie spełnił wymogów z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, ze zm.) – dalej: "rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r.", co wyklucza go z możliwości otrzymania pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury w ramach środka 1.5 "rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż fakt posiadania dokumentów upoważniających do wykonywania zawodu rybaka, nie jest jednoznaczny z wykonywaniem tego zawodu na pokładzie czynnego statku rybackiego. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenia: I. prawa materialnego poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie w zakresie: 1. § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r., poprzez uznanie, iż stosowanie jego dotyczy jedynie czynnych zawodowo, i to w określonym okresie (2007-2013), rybaków podczas gdy przepis wyraźnie stanowi, iż ma zastosowanie do rybaków, a więc osób posiadających odpowiednie uprawnienia; 2. art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006, poprzez uznanie, iż rybakiem jest jedynie osoba uprawiająca zawód w chwili składania wniosku; 3. § 1 pkt 5 lit. d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r., poprzez uznanie, iż dotyczy jedynie wcześniejszych emerytur po dacie wprowadzenia rozporządzenia podczas, gdy przepis ten, ani też żaden inny takiego ograniczenia nie wprowadza; II. przepisów postępowania w zakresie: 4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wskazania warunku opisanego w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r., którego rzekomo skarżący nie spełnia. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że spełnia wszystkie warunki o jakich mowa w § 21 ust. 1 ww. rozporządzenia, a zatem powinna mu zostać przyznana pomoc w ramach rekompensat społeczno – gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur. Organ winien wskazać, którego kryterium skarżący nie spełnia, czego nie uczynił w zaskarżonej decyzji. Skarżący nie zgodził się, że w chwili wydawania decyzji nie był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Skarżący nie zgadza się, iż osoba która przepracowała w sektorze rybackim ponad 30 lat, z chwilą odejścia na emeryturę traci status rybaka. Żaden przepis rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006, ani rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. nie stanowi, aby z chwilą przejścia na emeryturę osoba, której zajęciem przez wiele lat było zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego, traciła status rybaka jedynie przez sam fakt przejścia na emeryturę. Ponadto, wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, żaden przepis obu omawianych rozporządzeń nie wskazuje, aby możliwość przyznania rekompensaty uzależniona była od tego, czy wnioskodawca był rybakiem czynnym w chwili złożenia wniosku, a tym bardziej w chwili wydawania decyzji. Skarżący wskazał na treść § 1 pkt 5 lit. d rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r., zgodnie z którym rozporządzenie to określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową (...) obejmującą rekompensaty społeczno – gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką, w ramach którego mogą być realizowane operacje dotyczące wcześniejszych emerytur. Ten przepis, podobnie jak wszystkie powołane wyżej, nie zakreślił żadnego terminu, w jakim osoba, której rekompensata ma być przyznana, powinna odejść na wcześniejszą emeryturę. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy interpretacji przepisu § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. Organy orzekające w sprawie, opierając się na treści świadectw pracy dołączonych do wniosku ustaliły, iż skarżący nie wykonywał zawodu rybaka w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, czyli nie spełnił przesłanki określonej w ust. 1 ww. przepisu. Skarżący twierdzi natomiast, iż spełnił wszystkie przesłanki wymienione w § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. W związku z powyższym przypomnieć należy, że zgodnie z treścią § 21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. – pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który: 1. trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka; 2. ukończył, co najmniej 55 rok życia; 3. pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim, co najmniej przez 10 lat. Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki. W ocenie Sądu organy administracyjne na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego słusznie uznały, iż skarżący nie spełniał podstawowego warunku określonego w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r., tj. nie był on rybakiem w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Wyjaśnić należy, iż definicja pojęcia "rybak" określona została w art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z 15 sierpnia 2006 r.). Zgodnie z treścią tego przepisu na potrzeby przedmiotowego rozporządzenia przez pojęcie "rybak" rozumie się: osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Rybakiem w rozumieniu tego przepisu jest, zatem wyłącznie taka osoba, która aktywnie wykonuje zawód rybaka na statku rybackim. Tym samym nie można uznać za rybaka osoby, która posiada wprawdzie uprawnienia do pracy w zawodzie rybaka, lecz faktycznie zawodu tego nie wykonuje. Skarżącego nie można było zatem uznać za rybaka w rozumieniu przepisu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Do spełnienia przesłanki wymienionej w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r. konieczne jest więc zatrudnienie wnioskodawcy na statku rybackim w zawodzie rybaka w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, a następnie trwałe zaprzestanie wykonywania tego zawodu do dnia wydania decyzji przyznającej pomoc. Nie jest więc możliwe przyznanie pomocy finansowej w formie wcześniejszej emerytury wnioskodawcy, który odszedł z zawodu rybaka przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, gdyż osoba taka składając wniosek nie jest już rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006. Mając na uwadze zarzuty skargi zauważyć należy, że powyższa definicja rybaka określona w art. 3 lit b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 znajduje także zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" środek 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" jest bowiem rozpoznawany na podstawie regulacji krajowych, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r., które wydane zostało na podstawie art. 19 ustawy z 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.), przy uwzględnieniu regulacji WE tj. rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 i rozporządzenia WE nr 498/2007 z 26 marca 2007 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 (Dz. Urz. L 120 z 10.05.2007 r.). Podkreślenia wymaga, iż krajowe kryteria selekcji dotyczące podmiotów, którym może być przyznana pomoc na operację "Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej, a tym samym w razie jakichkolwiek wątpliwości, wszelkich interpretacji w zakresie stosowanych definicji ustawowych należy dokonywać w oparciu o źródłowe regulacje prawa UE. Podkreślić również należy, iż skoro dopiero ubiegając się o pomoc rybak musi złożyć pisemne zobowiązanie (na przyszłość) o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka, zamiarem prawodawcy było wyłączenie z katalogu potencjalnych wnioskodawców osób, które zaprzestały już prowadzenia działalności rybackiej (por. załącznik nr I ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009 r.). Przedmiotowy program operacyjny nie jest też programem pomocy socjalnej związanym z funkcjonowaniem branży rybackiej w krajach członkowskich w latach ubiegłych. Program ten ma bowiem zapewnić restrukturyzację gałęzi gospodarki i zmian w stosunku do stanu obecnego. Jego celem nie jest objęcie pomocą pracowników sektora rybackiego wykonujących pracę w okresach poprzednich, lecz ochrona socjalna pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013". Udzielanie pomocy podmiotom, które już kilka lat nie wykonują zawodu rybaka, nie byłoby zatem zgodne z celem tego programu. W przedmiotowej sprawie skarżący składając wniosek z ... września 2009 r. nie wykazał zatrudnienia na statku rybackim na dzień złożenia wniosku. Potwierdził przy tym – dołączając do wniosku świadectwa pracy – iż zaprzestał wykonywania zawodu rybaka na statku rybackim w kwietniu 2002 r., a więc ponad siedem lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W świetle przedstawionych powyżej kryteriów przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organy administracyjne słusznie odmówiły zatem uwzględnienia złożonego wniosku. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że zarzuty skarżące są chybione, natomiast organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.