V SA/Wa 1354/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K. B. – [...] na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne; 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2009 roku Nr [...], 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz K. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi z 4 sierpnia 2009 r. wniesionej przez K. B. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] czerwca 2009r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] marca 2009 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Skarżący w dniu [...] lipca 2008 r. dokonała rejestracji w Biurze PFRON w W. W związku z nie przekazaniem w ustawowy terminie (do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne - § 3 ust. 1 oraz Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych - Dz. U. Nr 240 poz. 1754 z późn. zm.) wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U) za miesiące [...] 2008 r. zainteresowany wystąpił z wnioskiem z 28 sierpnia 2008r., uzupełnionym pismem z 12 marca 2009r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosków. Wnioski o refundację za powyższe miesiące zostały złożone 12 marca 2009 r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał m.in., iż przyczyną opóźnienia w złożeniu wymaganych dokumentów była przedłużająca się procedura podejmowania decyzji rentowej przez ZUS. Postanowieniem z [...] marca 2009r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U) za poszczególne miesiące od [...] do [...] 2008r. Pismem z 7 kwietnia 2009r. K. B. złożył zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 k.p.a. i wnosząc o jego uchylenie. Minister Pracy i Polityki Społecznej, postanowieniem z [...] czerwca 2009r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, iż analiza materiału dowodowego w niniejszej sprawie wykazała, że strona nie spełniła wszystkich przesłanek z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umożliwiających przywrócenie wnioskowanego terminu. Z dokumentów sprawy wynika, iż strona wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu nie dopełniła czynności, dla której termin ten był ustanowiony tj. nie złożyła wniosków o wypłatę refundacji za wyżej wskazane miesiące. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, uniemożliwia przychylenie się do wniosku strony i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji. W odpowiedzi na zarzut dotyczący nie wezwania przez organ I instancji do usunięcia przez stronę, w terminie 7 dni braków podania, Minister Pracy i Polityki Społecznej zauważył, iż pomimo powyższego uchybienia, rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji jest uzasadnione i brak jest podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosków o refundacje składek na ubezpieczenia społeczne za okresy wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Uchylenie bowiem zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji doprowadziłoby do wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego wydanemu w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z 4 sierpnia 2009r. K. B. złożył skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego je postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z [...] marca 2009r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 58 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu bez uprzedniego wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie formularzy (Wn-U) wniosków o refundację składek na ubezpieczenia społeczne, -art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych podania a w konsekwencji uznanie, iż wniosek o przywrócenie terminu, jako nie spełniający wymogów formalnych, nie zasługuje na uwzględnienie, - art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie a przez to nie podjęcie przez organ kroków zmierzających do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i dokonania dokładnego ustalenia oraz wyjaśnienia stanu faktycznego, w zakresie zaistnienia przesłanek do przywrócenia terminu, w świetle okoliczności powołanych przez skarżącego, - art. 9 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, polegające na niedoinformowaniu skarżącego o powstałych w trakcie rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu nowych okolicznościach prawnych, stwarzających możliwości skutecznego złożenia wniosku o refundację składek na ubezpieczenia społeczne, po upływie (poprzednio obowiązującego, następnie czasowo uchylonego) terminu do składania tychże wniosków oraz nieudzielaniu skarżącemu wskazówek w tym zakresie, a tym samym narażenie strony na szkodę z powodu nieznajomości prawa. W odpowiedzi na skargę Ministra Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie decyzji. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Skarżący we wniosku z 28 sierpnia 2008 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosków o dokonanie refundacji uiszczonych przez niego składek za okres od [...] do [...] 2008 r. w formie dokumentów Wn-U oraz Inf-U-G zawarł równocześnie żądanie dokonania przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych tej refundacji. W tej sytuacji organ, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. winien wezwać wnoszącego do usunięcia braków poprzez złożenie wniosków o refundację na formalnych drukach wraz z wypełnionymi drukami Miesięcznych informacji - w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie przedmiotu jest jednoznacznie przyjęte, iż w przypadku gdy podanie zawiera inne wady niż brak adresu, pozostawienie podania bez rozpoznania jest dopuszczalne tylko i wyłącznie wówczas, gdy wnoszący podanie nie zadośćuczynił prawidłowemu wezwaniu organu do usunięcia braków w terminie siedmiu dni. Przepis art. 64 § 2 powinien być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 9 k.p.a. W sprawie jest bezsporne i przyznane przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Strona nie była wzywana do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu. Już samo to stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a w konsekwencji, z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje nadto, iż organ I instancji, pomimo braku przy wniosku o przywrócenie terminu druków wniosków Wn-U oraz Inf-U-G nie pozostawił, po bezskutecznym wezwaniu strony do usunięcia braków, wniosku bez rozpoznania ( art. 64 § 2 k.p.a.) a rozpoznał wniosek ten merytorycznie stwierdzając w uzasadnieniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, że podane przez Stronę wyjaśnienia nie spełniają przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a. Merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu poprzez wypowiedzenie się organu co do uprawdopodobnienia przez Stronę, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy, mogłoby mieć miejsce dopiero po uzupełnieniu w terminie jego braków formalnych jakimi było niedołączenie wymaganych formularzy Wn-U oraz Inf-U-G. Organ II instancji utrzymał postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w mocy bez skorygowania jego rozstrzygnięcia a w uzasadnieniu dał wyraz błędnej interpretacji art. 58 k.p.a. poprzez odrzucenie przewidzianej w art. 64 § 2 k.p.a. możliwości wezwania wnoszącego pismo do usunięcia jego braków poprzez złożenie wniosków o refundację na formalnych drukach - w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Uzupełnienie przez Stronę braków w terminie otwiera organowi drogę do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu poprzez analizę wyjaśnień Strony zobowiązanej do uprawdopodobnienia, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. W sprawie niewątpliwie doszło także do naruszenia przez organ art. 8 i 9 k.p.a. Niepoinformowanie Skarżącego o obowiązywaniu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2008 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. z dnia 26 listopada 2008 r.), w ocenie Sądu, narusza zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa i zasadę udzielania pomocy prawnej zapisane w powołanych przepisach. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia w przypadku osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą wniosek o symbolu Wn-U oraz informację o symbolu INF-U-G o opłaconych składkach na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia do października 2008 r. uznaje się za skutecznie złożone, gdy przekazane zostaną do Funduszu do dnia 31 grudnia 2008 r. Przekazanie Stronie tej informacji przez wykwalifikowanych urzędników uczynić mogło wniosek o przywrócenie terminu bezprzedmiotowym. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a., winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.