V SA/Wa 1354/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. K. i A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący wezwani do uiszczenia wpisu sądowego zwrócili się z wnioskami o przyznanie prawa pomocy. Wezwaniem z 26 sierpnia 2010r. zwrócono się do Z. K. i A. S. o uzupełnienie braku formalnego wniosków o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie ich na urzędowym formularzu – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Z. K. powyższy brak uzupełnił składając wniosek w dniu 27 września 2010r. Natomiast A. S. nie uzupełniła braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 4 października 2010r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku Z. K. wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, jest właścicielem mieszkania w segmencie o pow. 126 m2. Utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych swojego w wysokości 1457 złotych oraz żony w wysokości 1253 złotych. Oświadczył, iż nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Wyjaśnił, iż posiada długi w wysokości 40.000 złotych zaciągnięte u osób prywatnych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 4 października 2010 r. wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów w terminie 7 dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wezwanie zostało doręczone 13 października 2010 r. (potwierdzenie doręczenia, k. 60 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożył on dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem. Jedynie w piśmie z 19 października 2010r. wskazał, iż uiścił wpis w wysokości 200 złotych oraz że nie jest w stanie złożyć wymaganych dokumentów. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF, było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, że nie wykazał on, iż ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych, z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dodatkowo należy podkreślić, wbrew twierdzeniom skarżącego, iż zażądano od niego dokumentów, których uzyskanie nie wiązało się z nadmierną uciążliwością i to zarówno finansową jak i czasową, gdyż zasadą jest, że każdy posiadacz rachunku otrzymuje miesięcznie co najmniej jeden wyciąg z prowadzonego rachunku. Ponadto żądano odcinków emerytur, zeznania podatkowego i dokumentów potwierdzających udzielone pożyczki, a więc dokumentów, które winny znajdować się u skarżącego (np. skarżący, co miesiąc otrzymuje odcinek emerytury, winien również posiadać egzemplarz umowy pożyczki i odpis zeznania podatkowego). Warto także zwrócić uwagę, iż oprócz dokumentów żądano złożenia oświadczeń, których również skarżący nie złożył. Skarżący nie złożył także wniosku, o ewentualne wydłużenie terminu do dostarczenia żądanych dokumentów, za taki wniosek nie można bowiem uznać pisma z 19 października 2010r., gdyż skarżący o to nie wnosił, a także nie podał szczegółowych przyczyn, które stały na przeszkodzie w złożeniu oświadczeń i dostarczeniu dokumentów. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.