V SA/Wa 1355/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, samotnie wychowująca córkę, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej, która samotnie wychowuje córkę i uzyskuje jedynie świadczenie z tytułu zwolnienia lekarskiego, uzasadnia takie rozwiązanie. Sąd oparł się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących prawa pomocy, podkreślając jego wyjątkowy charakter i konieczność udowodnienia przez wnioskodawcę spełnienia przesłanek.Stan faktyczny
Skarżąca V. G. wniosła skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację majątkową i zdrowotną, wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że samotnie wychowuje córkę, nie ma wsparcia, nie może pracować z powodu stanu zdrowia, a jej dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lutego 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
Wraz ze skargą na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lutego 2010 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest w niezwykle trudnej sytuacji majątkowej. Mieszka i żyje samotnie wraz z ... córką, nie ma w Polsce nikogo bliskiego, kto mógłby udzielić im pomocy. Zalecenia lekarskie kategorycznie zabraniają jej pracy ... . W obecnym stanie zdrowia skarżąca nie jest w stanie dokonać spieniężenia jakiegokolwiek majątku. Skarżąca uzyskuje świadczenie z tytułu pozostawania na zwolnieniu lekarskim w kwocie ... zł. Nie posiada nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięcznie wydaje na opłaty związane z zamieszkiwaniem około ... zł. Koszty telefonu wynoszą ... zł. Mając na uwadze, że ... osoby postronne odbierają dziecko ze żłobka, za który skarżąca płaci miesięcznie ... zł. Reszta środków zostaje przeznaczona na żywność. Reprezentuje ją pełnomocnik pro bono.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 300 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia potwierdzają, iż wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej ... córki.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło