V SA/Wa 1358/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Asesor WSA - Marta Laskowska, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. D. działającej w imieniu własnym oraz małoletniej T. H. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Obywatelka A. Z. D. została w dniu [...] sierpnia 2006 r. zatrzymana na terenie targowiska miejskiego w K. przez funkcjonariuszy Izby Celnej w K., a następnie przekazana do Komisariatu I Policji w K.. Cudzoziemka nie posiadała przy sobie ważnego dokumentu podróży, jak również stosownego zezwolenia uprawniającego do pobytu na terytorium RP. W trakcie przesłuchania skarżąca zeznała, iż do Polski przyjechała w 1994 lub 1995r. Od tego momentu tylko kilka razy wyjeżdżała do R. lecz od kilku lat nie opuszczała już terytorium RP. Legitymowała się jedynie nieważnym paszportem byłego ZSRR oraz dowodem osobistym. Pomimo upływu terminu ważności dokumentu podróży cudzoziemka nie wystąpiła do swojego przedstawicielstwa dyplomatycznego o uzyskanie dokumentu zastępczego. Skarżąca podczas swojego pobytu na terytorium RP utrzymywała się z dorywczych prac typu pomoc osobom starszym. Oświadczyła również, iż aktualnie przebywa w B., gdzie opiekuje się starszą osobą. W toku postępowania ustalono również, iż cudzoziemka w styczniu 2004r. składała do Wojewody S. wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, który został jednak pozostawiony bez rozpoznania, o czym została ona poinformowana w dniu [...] stycznia 2004r. W dniu [...] sierpnia 2006 r. S. Komendant Wojewódzki Policji w K. wystąpił do Wojewody S. z wnioskiem o wydanie wobec Z. D. decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając cudzoziemce naruszenie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.). Decyzją z [...] września 2006 r. nr [....] Wojewoda S. orzekł o wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Rozpatrując sprawę w następstwie odwołania, Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z [...] października 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podejmując takie rozstrzygnięcie organ wskazał, że w odwołaniu cudzoziemka powołała się na fakt, iż w 1994r. wjechała na terytorium Polski wraz z małoletnią córką T. H., która obecnie ma [...] lat i przebywa razem z nią na terytorium naszego kraju. Z uwagi na fakt, iż Wojewoda S. wydając decyzję nie przeprowadził postępowania w stosunku do małoletniej córki cudzoziemki, która nie może pozostać bez opieki na terytorium naszego kraju, niezbędnie było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wojewoda S. decyzją nr [....] z dnia [...] listopada 2006 r., wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 90 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o wydaleniu Z. D. wraz z małoletnią córką pozostającą pod jej opieką T. H. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz określił termin opuszczenia przez cudzoziemki terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do 14 dni od dnia doręczenia decyzji przez przejście graniczne – każde prawnie dozwolone. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w trakcie przeprowadzonego ponownie postępowania ustalono dodatkowo, że: Z. D. przyjechała do Polski w 1994r. wraz z mężem i małoletnia córką T. H.. Córka była wtedy wpisana do paszportu ojca. Aktualnie małoletnia córka skarżącej przebywa w Polsce, mieszka razem z matką, nie posiada dokumentu podróży i nie uczęszcza do żadnej szkoły. Mąż cudzoziemki nie mieszka razem z nią i córką. Na skutek utraty paszportu mąż cudzoziemki, otrzymał w lutym 1999r. nowy dokument podróży ważny do lutego 2009r. Do dokumentu tego nie została jednak wpisana małoletnia T. H.. Cudzoziemka dostarczyła również zaświadczenie wydane w dniu [...].11.2006r. przez Ambasadę Republiki A. w W. o złożeniu dokumentów i dokonaniu opłat w celu otrzymania paszportu. Ponadto oświadczyła także, że o dokument podróży dla córki będzie mogła się ubiegać dopiero po wystawieniu dla niej paszportu. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ stwierdził, iż cudzoziemka wraz z małoletnią córką przebywają na terytorium Polski bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE – a tym samym naruszają obowiązujący w Polsce porządek prawny. Ponadto Z. D. podczas pobytu w Polsce wykonywała pracę bez stosownych zezwoleń. Ponadto w ocenie organu w stosunku do cudzoziemek nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie lub zmianę i wyrażenie zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemka wskazała, iż w Polsce znalazła schronienie i pomoc, a za wykonywaną opiekę nad ludźmi starszymi czy też drobne prace domowe nie pobierała pieniędzy, a jedynie dostawała utrzymanie i mieszkanie. Wskazała ponadto, iż córka jej nie zna języka [....], a język polski jest jedynym językiem który zna i uznaje go za język ojczysty. Rozpatrując powyższe odwołanie Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia [....] stycznia 2007r., o nr [....], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i określił nowy termin – nie dłuższy niż 14 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej wykonanie decyzji o wydaleniu oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Podejmując takie rozstrzygnięcie, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż cudzoziemki spełniają przesłanki do wydalenia z terytorium RP określone w art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku o udzielenie zgody na pobyt tolerowany, organ stwierdził, iż przepis art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.) wylicza konkretne sytuacje wyłączające dopuszczalność wydalenia cudzoziemca. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców stwierdził, iż z informacji będących w jego dyspozycji wynika, że Republika A. nie może być uznana za państwo co do zasady nie respektujące podstawowych praw i wolności swoich obywateli. Cudzoziemka nie podała natomiast powodów, które wskazywałyby w chwili obecnej na zagrożenie jej praw w indywidualnym przypadku. W związku z powyższym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania, by w stosunku do cudzoziemki oraz jej małoletniej córki zachodziły przeszkody do ich wydalenia określone w art. 89 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o cudzoziemcach. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców uchylił jednak zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu opuszczenia terytorium RP i określił nowy termin nie dłuższy niż 14 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej wykonanie decyzji o wydaleniu z powodu sygnalizowanego przez Ambasadę Republiki A. w W. problemu dotyczącego wydania cudzoziemce dokumentu podróży. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2007 r. skarżąca stwierdziła, iż z A. wyjechała wraz z córką z uwagi na toczącą się tam wojnę, nieustabilizowaną sytuację polityczną i gospodarczą. Podała również, iż w kraju pochodzenia nie posiada żadnego majątku, mieszkania ani rodziny. Cudzoziemka zaprzeczyła jakoby podjęła pracę zarobkową na terytorium RP, a ludźmi starszymi opiekowała się tylko w zamian za mieszkanie i posiłki. Skarżąca stwierdziła, że jej córka nie zna języka [...], a powrót do kraju pochodzenia pogorszy perspektywy rozwoju jej i jej córki. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, co umożliwiłoby jej wystąpienie z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw uznał, że zaskarżona decyzja winna być uchylona, jednak z przyczyn innych niż podniesione w skardze. Sąd zauważa, iż zaskarżona decyzja z dnia 26 stycznia 2007 r. została wydana na podstawie art. 88 ust. 1 i 2, art. 90 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli między innymi: 1) przebywa na tym terytorium bez wymaganej wizy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE; 2) wykonywał pracę niezgodnie z ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo podjął działalność gospodarczą niezgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w decyzji o wydaleniu: 1) określa się termin opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie dłuższy niż 14 dni; 2) można określić trasę przejazdu do granicy i miejsce przekroczenia granicy; 3) można wyznaczyć cudzoziemcowi miejsce zamieszkania do czasu wykonania decyzji i zobowiązać go do zgłaszania się w określonych odstępach czasu do organu wskazanego w decyzji. Decyzji o wydaleniu można nadać rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli wymagają tego względy, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 5 (art. 90 ust. 2), a także decyzja o wydaleniu powoduje z mocy prawa unieważnienie wizy, cofnięcie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz zezwolenia na pracę (art. 90 ust. 3). Należy zauważyć, iż regulacja prawna zawarta w art. 90 ust. 1 – 3 ustawy o cudzoziemcach dotyczy zagadnień procesowych oraz materialnoprawnych skutków decyzji o wydaleniu cudzoziemca. Przepisy te określają zarówno uprawnienia organu wydającego decyzję, jak też jego obowiązki procesowe, a ponadto stanowią o takich skutkach decyzji administracyjnej, które powstają z mocy samego prawa, co wymaga określenia terminu, w jakim one będą występowały. Sąd zauważa, że obligatoryjne składniki decyzji administracyjnej są wymienione w art. 107 § 1 k.p.a. i regulacja zawarta w ustawie o cudzoziemcach nie znosi obowiązku ich zamieszczania w decyzji. Natomiast przepis art. 107 § 2 k.p.a. odsyła do przepisów odrębnych odnośnie do innych składników decyzji niż wymienione w § 1 powyższego artykułu i właśnie art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wprowadza taki dodatkowy, obowiązkowy składnik decyzji o wydaleniu cudzoziemca, jakim jest określenie terminu opuszczenia terytorium kraju liczonego w dniach i nieprzekraczającego terminu maksymalnego ustalonego w ustawie (nie więcej niż 14 dni). Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, iż Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców w decyzji z dnia [...] stycznia 2007r. nieprawidłowo określił nowy termin do opuszczenia przez cudzoziemkę i jej małoletnią córkę terytorium RP, wskazując, że ma to nastąpić w ciągu 14 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej wykonanie decyzji o wydaleniu. Przyczyną tą jest zdaniem organu odwoławczego przedłużający się czas wydania skarżącej dokumentu podróży przez Ambasadę Republiki A. w W.. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie takie jest niezgodne z art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż przepis ten, jak już wyżej wskazano, nakazuje określić konkretny termin opuszczenia terytorium RP nie dłuższy niż 14 dni. Natomiast określenie terminu opuszczenia terytorium RP przez organ odwoławczy pod warunkiem ziszczenia się jakiegoś zdarzenia, które jest przyszłe i niepewne (skarżąca może bowiem nigdy nie zgłosić się do ambasady po odbiór paszportu) czyni zaskarżoną decyzję w zasadzie niewykonalną. Z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wszystkich wymagań określonych w przepisach prawa materialnego i procesowego dla decyzji o wydaleniu cudzoziemca, niezbędne okazało się jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. .