V SA/Wa 1358/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-09
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo rozpoznał kwestię stanu zdrowia cudzoziemca w kontekście niewykonalności decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wystarczającego postępowania wyjaśniającego dotyczącego stanu zdrowia skarżącego. Stan zdrowia może stanowić przyczynę niewykonalności decyzji o wydaleniu, co powinno zostać należycie zbadane. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący R. M. został zobowiązany do opuszczenia terytorium RP, a następnie decyzją Wojewody orzeczono o jego wydaleniu. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze podniósł zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach, wskazując na swój zły stan zdrowia wynikający z wypadku komunikacyjnego, który uniemożliwiał mu należyte zadbanie o sprawy związane z legalnym pobytem. Do skargi załączył dokumentację medyczną. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę przyznał zasadność zarzutu o naruszeniu przepisów k.p.a. w zakresie nieprzeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego stanu zdrowia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz R. M. oraz stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz R. M. kwotę 300 (trzysta złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest skarga R. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z [...] czerwca 2009r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2009r. orzekającą o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP oraz stwierdzającą jednocześnie wygaśnięcie decyzji Komendanta Straży Granicznej [...] Nr [...] z [...] grudnia 2007r. o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] grudnia 2007r. Decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny.
W dniu [...] grudnia 2007r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wydal decyzję zobowiązującą skarżącego do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do [...] grudnia 2007r. Cudzoziemiec nie zastosował się do powyższego rozstrzygnięcia, pozostając w Polsce bez stosownego zezwolenia. Następnie w dniu [...] kwietnia 2009r. skarżacy został zatrzymany przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej [...].
Decyzją z [...] kwietnia 2009r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod konwojem Straży Granicznej i nadał powyższemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności oraz stwierdził wygaśnięcie decyzji Komendanta Placówki SG [...] z [...] grudnia 2007r.
Pismem z 12 maja 2009r. (data złożenia) skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu odwołania skarżący powołała się na swój wieloletni pobyt w Polsce oraz pogarszający się jego stan zdrowia, który mogą potwierdzić służby medyczne Ośrodka dla Cudzozieców w P.
Decyzją z [...] czerwca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podstawowym obowiązkiem cudzoziemca chcącego wjechać i przebywać w Rzeczypospolitej Polskiej jest przestrzeganie obowiązującego w naszym kraju prawa. W ocenie organu odwoławczego, nielegalny pobyt skarżącego w Rzeczypospolitej Polskiej i niezastosowanie się do decyzji administracyjnej zobowiązującej do opuszczenia terytorium naszego kraju są wyrazem lekceważenia przez cudzoziemca powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu cudzoziemców.
Odnosząc się do stanu zdrowia organ wskazał, iż cudzoziemiec nie wykazał, że jego aktualny stan zdrowia uniemożliwia mu opuszczenie Polski.
W skardze z 3 sierpnia 2009r. (data nadania), skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2009r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 7, 8, 9, 77, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., przez nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy;
2) art. 8, 9, 10 k.p.a. oraz art. 89 k.p.a. przez naruszenie zasady zaufania, czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zaniechanie przeprowadzenia bezpośrednich dowodów osobowych z udziałem strony postępowania;
3) art. 88 ust. 1 pkt 1 i 7 lit. a w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), zwanej dalej ustawą o cudzoziemcach, przez błędną wykładnię i przedwczesne zastosowanie;
4) art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 97 ust. 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ( Dz.U. z 2006r., Nr 234, poz. 1695 ze zm.) w zw. związku z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku zmienionej Protokołem nr 3, 5, 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), przez błędne ustalenie, że nie zachodzą warunki do udzielania zgody na pobyt tolerowany wobec skarżącego.
W uzasadnieniu skargi cudzoziemiec wskazał, iż [...] kwietnia 2007 roku miał wypadek komunikacyjny, w wyniku którego oboje z żoną doznali poważnego uszczerbku na zdrowiu. W związku z czym nie mogli należycie zadbać o swoje sprawy, w tym o legalny pobyt na terytorium RP. Do skargi cudzoziemiec załączył dokumentację medyczną dotyczącą m.in. jego stanu zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż zasadny jest, podniesiony w skardze, zarzut cudzoziemca polegający na naruszeniu art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego jego stanu zdrowia, który może uniemożliwiać wykonanie decyzji o wydaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny powołany jest do kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem jego legalności. Ocenia zatem, czy decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jej uchylenie.
Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w toku prowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie organ wydał w stosunku do skarżącego decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie natomiast z art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
W tym miejscu należy podkreślić, co również zauważył organ w odpowiedzi na skargę, iż zarówno w doktrynie prawa, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż jednym z przypadków niewykonalności decyzji o wydaleniu, z przyczyny niezależnej od cudzoziemca i wykonującego decyjzję może być stan zdrowia osoby wobec, której orzeczono wydalenie z terytorium RP.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż skarżący już na etapie odwołania zwracała uwagę na swój stan zdrowia. Jednakże organ odwoławczy rozpoznający przedmiotową sprawę w uzasadnieniu decyzji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż skarżący nie wykazał, że jego aktualny stan zdrowia uniemożliwia mu opuszczenie Polski. Należy jednak podkreślić, iż organ w tym zakresie nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego. W tym miejscu zgodzić się należy ze skarżącym, jak również ze stanowiskiem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawartym w odpowiedzi na skargę, że nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie stanu zdrowia skarżącego w kontekście ewentualnego wykonania decyzji o wydaleniu, stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Reasumując organ II instancji w przypadku postępowania prowadzonego z odwołania cudzoziemcanie odniósł się w sposób wystarczający do okoliczności dotyczącej stanu zdrowia skarżącego. Dlatego też należy uznać, iż organ administracji dopuścił się naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Ponadto organ naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów w rozumieniu przepisu art. 80 k.p.a., która polega na tym, że organ analizuje cały materiał dowodowy i na podstawie rozpatrywania wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu formułuje ocenę danego konkretnego dowodu (wyrok NSA OZ w Poznaniu z 30 marca 1988 r., SA/Po 1495/87).
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącego podnoszonych przez niego, a mogących wpływać na wynik rozstrzygnięcia.
Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło