V SA/Wa 1358/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Irena Jakubiec-Kudiura po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 16 października 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) marca 2017 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu grzywny postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 16 października 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. A.P. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, posiada mieszkanie o pow. 49,90 m2, a także samochód osobowy [...] z 2002 roku, natomiast nie posiada innych nieruchomości ani zasobów pieniężnych. W rubryce 10 wniosku oświadczył, iż otrzymuje rentę oraz dodatek opiekuńczy w wysokość 2.334,16 zł miesięcznie. Skarżący przedstawił również swoje miesięczne wydatki stałe, do których zaliczył: opłatę za mieszkanie – 325,29 zł, opłaty za media – 112 zł oraz wydatki na leczenie – około 300 zł. Do wniosku załączył kopię decyzji o waloryzacji wojskowej renty inwalidzkiej oraz kopię legitymacji rencisty wojskowego. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z [...] sierpnia 2017 r. wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. [...] września 2017 r. (data nadania) skarżący nadesłał do Sądu pismo zatytułowane skarga, w którym podniósł dodatkowe argumenty, dotyczące zaskarżonej decyzji, jak również kolejny egzemplarz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazał, że mieszka sam, a także podał wysokość swoich comiesięcznych wydatków określając je na kwotę 2.329,19 zł. Podał również, że na jego comiesięczne wydatki składają się: - czynsz mieszkaniowy – 319,19 zł, - energia – ok. 150 zł, - gaz – ok. 100 zł, - wywóz śmieci – 20 zł, - żywność [...] – 600 zł, - paliwo do samochodu – 200 zł, - TV + internet – ok. 200 zł, - telefon – ok. 100 zł, - opieka, której skarżący wymaga – 240 zł, - leki i leczenie – ok. 200 zł, - środki czystości – 50 zł, - [...] – ok. 50 zł, - kino + teatr – ok. 100 zł. Strona załączyła również potwierdzenie wyznaczenia wizyty w poradni [...] na [...] grudnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu ww. postanowienia referendarz podkreślił, iż wnioskodawca nie wykazał, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wystąpiła w odniesieniu do jego osoby. W związku z brakiem udzielenia pełnych informacji (dot. posiadanych rachunków bankowych) oraz niezłożeniem żądanych dokumentów (wyciągów z rachunków bankowych), w ocenie referendarza, brak było możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi skarżący winien liczyć się w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Pismem z [...] października 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od ww. orzeczenia referendarza sądowego. Podkreślił, iż przesłane do Sądu oświadczenia były wystarczające do oceny rzeczywistego stanu jego majątku. Wyjaśnił, że w wypełnionym formularzu PPF przekreślił rubryki 7.2.1, 7.2.2 i 7.2.3 dotyczące posiadanych zasobów (w tym na rachunkach bankowych), co świadczy o tym, iż nie posiada zasobów, które wykazuje się we ww. pozycjach wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone nim postanowienie starszego referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zatem inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy. Nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W ocenie Sądu referendarz sądowy, mając na uwadze treść wniosku oraz przedłożone przez skarżącego dokumenty, prawidłowo ocenił sytuację finansową strony i stwierdził, że złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Strona nie wykazała bowiem, iż w jej przypadku zachodzą ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przypomnieć należy, że zgodnie z oświadczeniem skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. 49,90 m2 o wartości ok. 160.000 zł oraz samochód osobowy o wartości ok. 11.000 zł, a także uzyskuje stałe dochody w wysokości 2.334,16 zł miesięcznie. Podkreślenia wymaga, że instytucja prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest skierowana do osób ubogich, które nie tylko nie mają przychodu albo osiągają niewielki przychód, ale też nie mają oszczędności i majątku ruchomego lub nieruchomego, które mogłyby posłużyć do uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Opłaty sądowe winny być bowiem traktowane na równi z pozostałymi wydatkami, które nie są niezbędne dla egzystencji (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2006 r. o sygn. akt II OZ 830/06). Wskazać zaś trzeba, iż nie wszystkie wydatki wymienione przez stronę w rubryce 11 formularza PPF można zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego (np. opłata za internet, paliwo, czy bilety do kina i teatru). Odnosząc się natomiast do treści wniesionego przez stronę sprzeciwu należy zwrócić uwagę na fakt, że wyjaśnienia strony, iż nie ma ona żadnych oszczędności na rachunkach bankowych, w sytuacji, gdy powyższe nie zostało potwierdzone nadesłaniem wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, o których nadesłanie strona była wzywana w niniejszej sprawie, uniemożliwia prawidłowe i pełne porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi strona winna liczyć się w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji powyższego i braku wykazania przez stronę przesłanek do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, postanowienie referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.