V SA/Wa 1359/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-09
Skład orzekający: Piotr Kraczowski, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP może zostać wykonana, jeśli jego stan zdrowia czyni wykonanie tej decyzji niewykonalnym z przyczyn niezależnych od niego?Ratio decidendi
Decyzja o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP podlega uchyleniu, jeśli organ administracji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie stanu zdrowia cudzoziemca, który może uniemożliwiać wykonanie tej decyzji. Stan zdrowia może stanowić przyczynę niezależną od cudzoziemca, która czyni wykonanie decyzji o wydaleniu niewykonalnym, co powinno skutkować udzieleniem zgody na pobyt tolerowany.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o wydaleniu cudzoziemki z Polski. Cudzoziemka podnosiła, że jej stan zdrowia po wypadku komunikacyjnym uniemożliwia jej opuszczenie kraju. Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Zasądzono od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz A. V. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. V. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz A. V. kwotę 300 (trzysta złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedmiotem rozpoznania w sprawie jest skarga A. V. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z [...] czerwca 2009r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2009r. orzekającą o wydaleniu cudzoziemki z terytorium RP oraz stwierdzającą jednocześnie wygaśnięcie decyzji Komendanta Straży Granicznej [...] Nr [...] z [...] grudnia 2007r. o zobowiązaniu cudzoziemki do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do dnia [...] grudnia 2007r. Decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny.
W dniu [...] grudnia 2007r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wydal decyzję zobowiązującą skarżącą do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie do [...] grudnia 2007r. Cudzoziemka nie zastosowała się do powyższego rozstrzygnięcia, pozostając w Polsce bez stosownego zezwolenia. Następnie w dniu [...] kwietnia 2009r. skarżaca została zatrzymana przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej [...].
Decyzją z [...] kwietnia 2009r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu cudzoziemki z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod konwojem Straży Granicznej i nadał powyższemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności oraz stwierdził wygaśnięcie decyzji Komendanta Placówki SG [...] z [...] grudnia 2007r.
Pismem z 12 maja 2009r. (data złożenia) skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu odwołania skarżąca powołała się na swój wieloletni pobyt w Polsce oraz pogarszający się jej stan zdrowia, który mogą potwierdzić służby medyczne Ośrodka dla Cudzozieców w P. Do pisma z 21 maja 2009r., uzupełniającego odwołanie, cudzoziemka załączyła m.in. zaświadczenie lekarskie stwierdzające, iż choruje na nadciśnienie tętnicze i zawroty głowy po przebytym wypadku drogowym oraz odpis postanowienia Sądu Rejonowego w P. [...] z [...] maja 2009r., sygn. akt [...], na mocy którego cudzoziemka została zwolniona ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców [...] Oddziału Straży Granicznej w P. z uwagi na stan zdrowia.
Decyzją z [...] czerwca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podstawowym obowiązkiem cudzoziemca chcącego wjechać i przebywać w Rzeczypospolitej Polskiej jest przestrzeganie obowiązującego w naszym kraju prawa. W ocenie organu odwoławczego, nielegalny pobyt skarżącej w Rzeczypospolitej Polskiej i niezastosowanie się do decyzji administracyjnej zobowiązującej do opuszczenia terytorium naszego kraju są wyrazem lekceważenia przez cudzoziemką powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu cudzoziemców.
Odnosząc się do stanu zdrowia organ wskazał, iż w jego ocenie cudzoziemka może kontynuować leczenie w kraju pochodzenia, gdyż nie wykazała ona, że aktualny stan zdrowia uniemożliwia jej opuszczenie Polski.
W skardze z 3 sierpnia 2009r. (data nadania), skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2009r. skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, 8, 9, 77, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., przez nie wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy;
2) art. 8, 9, 10 k.p.a. oraz art. 89 k.p.a. przez naruszenie zasady zaufania, czynnego udziału strony w postępowaniu oraz zaniechanie przeprowadzenia bezpośrednich dowodów osobowych z udziałem strony postępowania;
3) art. 88 ust. 1 pkt 1 i 7 lit. a w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), zwanej dalej ustawą o cudzoziemcach, przez błędną wykładnię i przedwczesne zastosowanie;
4) art. 89 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 97 ust. 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP ( Dz.U. z 2006r., Nr 234, poz. 1695 ze zm.) w zw. związku z art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 roku zmienionej Protokołem nr 3, 5, 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), przez błędne ustalenie, że nie zachodzą warunki do udzielania zgody na pobyt tolerowany wobec skarżącej.
W uzasadnieniu skargi cudzoziemka wskazała, iż [...] kwietnia 2007 roku miała wypadek komunikacyjny, w wyniku którego oboje z mężem doznali poważnego uszczerbku na zdrowiu. W związku z czym nie mogli należycie zadbać o swoje sprawy, w tym o legalny pobyt na terytorium RP. Do skargi cudzoziemka załączyła dokumentację medyczną dotyczącą m.in. jej stanu zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż zasadny jest, podniesiony w skardze, zarzut cudzoziemki polegający na naruszeniu art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego dotyczącego jej stanu zdrowia, który może uniemożliwiać wykonanie decyzji o wydaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i art. 13 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny powołany jest do kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem jego legalności. Ocenia zatem, czy decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jej uchylenie.
Badając pod tym względem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem w toku prowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie organ wydał w stosunku do skarżącej decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie natomiast z art. 97 ust. 1 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
W tym miejscu należy podkreślić, co również zauważył organ w odpowiedzi na skargę, iż zarówno w doktrynie prawa, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, iż jednym z przypadków niewykonalności decyzji o wydaleniu, z przyczyny niezależnej od cudzoziemca i wykonującego decyjzję może być stan zdrowia osoby wobec, której orzeczono wydalenie z terytorium RP.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż skarżąca już na etapie odwołania zwracała uwagę na swój stan zdrowia. Jednakże organ odwoławczy rozpoznający przedmiotową sprawę w uzasadnieniu decyzji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż skarżąca nie wykazała, że jej aktualny stan zdrowia uniemożliwia jej opuszczenie Polski. Należy jednak podkreślić, iż organ w tym zakresie nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego i nie odniósł się do dowodów przedstawionych przez samą skarżącą. Zatem zgodzić się należy ze skarżącą, jak również ze stanowiskiem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawartym w odpowiedzi na skargę, że nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie stanu zdrowia skarżącej w kontekście ewentualnego wykonania decyzji o wydaleniu, stanowi przesłankę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Reasumując organ II instancji w przypadku postępowania prowadzonego z odwołania cudzoziemki nie odniósł się w sposób wystarczający do okoliczności dotyczącej stanu zdrowia skarżącej. Dlatego też należy uznać, iż organ administracji dopuścił się naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Ponadto organ naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów w rozumieniu przepisu art. 80 k.p.a., która polega na tym, że organ analizuje cały materiał dowodowy i na podstawie rozpatrywania wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu formułuje ocenę danego konkretnego dowodu (wyrok NSA OZ w Poznaniu z 30 marca 1988 r., SA/Po 1495/87).
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącej podnoszonych przez nią, a mogących wpływać na wynik rozstrzygnięcia.
Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło