V SA/Wa 1360/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi J.S. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę W dniu 9 listopada 2007 r. do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek J.S. o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Przeprowadzona w Biurze Obsługi Wniosków [...] Oddziału Regionalnego ARiMR analiza wniosku wskazała jego liczne braki, wobec czego pismem z dnia 20 października 2008 r. wnioskodawca został wezwany do ich uzupełnienia. W wezwaniu wskazano w szczególności na uchybienia w samym wniosku, oraz braki wymaganych załączników, w tym brak wersji elektronicznej Planu Rozwoju Gospodarstwa, brak ofert na zakup lub wykonanie zadania, brak opisu zadań wymienionych w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, brak dokumentów potwierdzających tytuł prawny do gospodarstwa. W piśmie zaznaczono również, że wskazane we wniosku dane finansowe zawierają błędy rachunkowe. Do wezwania dołączono kserokopię wniosku oraz załączników z zaznaczonymi rubrykami do wypełnienia bądź poprawienia. W odpowiedzi na wezwanie J.S. nadesłał pismo, w którym zwrócił się o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków wniosku z uwagi na trudności w zgromadzeniu wszelkich niezbędnych dokumentów. Następnie w dniu 11 grudnia 2008 r. (data wpływu do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR) wnioskodawca złożył m.in. częściowo wypełnione: formularz wniosku, plan rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli, plantacji wieloletnich oraz rzuty budynków służących do produkcji rolnej wraz z rozplanowaniem wewnętrznym, ofertę sprzedaży ciągnika rolniczego, ładowacza oraz prasy zwijającej. Z uwagi na nieuzupełnienie wniosku zgodnie z pismem z 20 października 2008 r., [...] Oddział Regionalny ARiMR w wezwaniu z 16 lutego 2009 r. ponownie zobowiązał zainteresowanego do uzupełnienia braków wniosku, wskazując jednocześnie na nieprawidłowości w złożonych przez wnioskodawcę dokumentach. W szczególności wezwano skarżącego do złożenia wniosku wypełnionego zgodnie z instrukcją oraz do wyjaśnienia rozbieżności między powierzchnią gospodarstwa podaną we wniosku a powierzchnią podaną w Planie Rozwoju Gospodarstwa w tabeli 2.1, dostarczenia poprawionych ofert dotyczących prasy zwijającej oraz rozsiewacza nawozu, gdyż te przedłożone przez skarżącego nie zawierały informacji, które powinna zawierać oferta, dokonania korekty planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli, plantacji wieloletnich oraz rzutu budynków służących do produkcji rolnej wraz z rozplanowaniem wewnętrznym, przedłożenia poprawionego oświadczenia zawierającego zgodę współposiadacza gospodarstwa na ubieganie się o pomoc, dostarczenia wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstw na podstawie standardowej nadwyżki bezpośredniej (SGM), poprawnego i czytelnego wypełnienia zestawienia rzeczowo-finansowego a także poprawnego i czytelnego wypełnienia załącznika III.A. wniosku (Informacja o powierzchni działek ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa, którego dotyczy operacja objęta wnioskiem). Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że dane zawarte we wniosku są niepoprawne pod względem rachunkowym. W związku z otrzymanym wezwaniem, J.S. zwrócił się ponownie z prośbą o przedłużenie terminu do złożenia stosownych dokumentów. Organ, przychylając się do wniosku zainteresowanego poinformował, iż przedłużony termin do złożenia niezbędnej dokumentacji upływa w dniu 13 maja 2009 r. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR odmówił przyznania wnioskowanej przez J.S. pomocy. Organ wskazał, że wniosek zainteresowanego nie został uzupełniony w zakresie wskazanym w piśmie z dnia 16 lutego 2009 r. Dalej wyjaśniono, iż zgodnie z treścią § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 193, poz. 1397, ze zm.) jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. Następnie wskazano, iż wnioskodawca był dwukrotnie wzywany do uzupełnienia wniosku (pismo z dnia 20 października 2008 r. i z 16 lutego 2009 r.) ale nie dostarczył prawidłowo wypełnionych dokumentów, natomiast przedłożona przez niego dokumentacja zawierała nieprawidłową ofertę na zakup prasy zwijającej, brak kompletnego oświadczenia współposiadacza (formularz I.A wniosku), niespójności pomiędzy tabelą wykazu działek ewidencyjnych (tab. III.A) a Planem Rozwoju Gospodarstwa (tab. 2.1), błędnie wypełniony wniosek w pkt 17, 21, 26, 28, błędnie wypełnione zestawienie rzeczowo-finansowe pod względem rachunkowym, błędnie wypełnione "oświadczenie Wnioskodawcy". Wobec powyższego organ, w oparciu o treść § 14 ust. 5 ww. rozporządzenia, odmówił przyznania pomocy. W piśmie z dnia 10 czerwca 2009 r. (data wpływu do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR) J.S. zwrócił się do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wskazał, iż brak niezbędnych dokumentów jest konsekwencją działania pracownika organu, który zgubił przedłożone przez zainteresowanego dokumenty. Ponadto zarzucił, iż nieprawidłowości w formularzu wniosku wynikają z udzielonych mu przez pracownika organu błędnych informacji, bowiem wszelkich poprawek dokonał zgodnie z wytycznymi urzędnika. Dalej zarzucił, iż pracownik ten, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie sprawdził, czy złożony wniosek wypełniony został prawidłowo oraz, czy do wniosku dołączone zostały wszystkie wymagane załączniki. W dniu 5 sierpnia 2009 r. (data nadania) J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] informujące o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w wyznaczonym przez organ terminie złożył wszystkie wymagane dokumenty, a we wniosku dokonał stosownych poprawek. Mimo to jego wniosek został odrzucony. Wyjaśnił, iż pracownik organu udzielił mu informacji, że z uwagi na znaczną ilość złożonych wniosków koniecznym było odrzucenie części z nich. Następnie zarzucił, iż pomimo wystąpienia z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, nie otrzymał na nie odpowiedzi. Ustosunkowując się, w odpowiedzi na skargę, do zarzutów skargi organ wyjaśnił iż, z uwagi na fakt, że złożony przez skarżącego wniosek z dnia 9 listopada 2007 r. był niekompletny i nieprawidłowo wypełniony, pismem z dnia 20 października 2008 r. organ wezwał wnioskodawcę do przedłożenia kompletnej, prawidłowej dokumentacji i należytego wypełnienia wniosku. Następnie w dniu 11 grudnia 2008 r. wnioskodawca złożył dokumenty, które jednak okazały się niewystarczające. Wobec powyższego organ, pismem z 16 lutego 2009 r. ponownie zwrócił się do zainteresowanego o dostarczenie wymaganych dokumentów. Jednakże J.S. nadesłał jedynie część spośród wymaganych dokumentów i wyjaśnień, nie przedstawił natomiast: - prawidłowej oferty na zakup prasy zwijającej - kompletnie wypełnionego oświadczenia współposiadacza (formularz I.A. wniosku) - wniosku wypełnionego w punktach: 17, 21, 26, 28 - prawidłowego pod względem rachunkowym zestawienia rzeczowo-finanasowego - prawidłowego oświadczenia Wnioskodawcy Wobec powyższego organ na podstawie § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 193, poz. 1397, ze zm.) odmówił przyznania pomocy. W piśmie datowanym 1 grudnia 2009 r. organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu pisma wskazano, iż w myśl § 14 ust. 3 ww. rozporządzenia jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania (...). Jednocześnie w myśl § 14 ust, 4 rozporządzenia, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie wszystkich braków Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę do ich usunięcia. W nieniejszej sprawie wnioskodawca do wniosku o przyznanie pomocy nie dołączył wszystkich wymaganych dokumentów. Wobec powyższego [...] Oddział Regionalny ARiMR zwrócił się o uzupełnienie wniosku. Weryfikacja dostarczonych dokumentów wykazała, iż są one niekompletne wobec czego ponownie zwrócono się do wnioskodawcy o uzupełnienie dokumentacji. Pomimo wezwania skarżący nie wypełnił wniosku zgodnie z instrukcją. Dalej, wskazując na braki wniosku organ wyjaśnił, iż oferta sprzedaży dotycząca ciągnika rolniczego [...] oraz ładowacza [...] została wystawiona w euro. Zgodnie z zapisami “Instrukcji wypełniania wniosku" w przypadku ofert w walutach innych niż złote do przeliczania kursu należy przyjąć kurs sprzedaży NBP z dnia wystawienia oferty. Zgodnie z ww. zapisem, jeżeli oferta została wystawiona 5 listopada 2007 r. to powinna zostać przeliczona zgodnie z kursem sprzedaży z tego dnia, który wynosił 3,6861. Przy założeniu powyższego przelicznika cena netto ciągnika rolniczego powinna wynosić [...] zł ([...] euro x 3,6861), a cena netto ładowacza [...] zł ([...] euro x 3,6861). Natomiast kwoty w zestawieniu rzeczowo-finansowym wynoszą [...] zł - ciągnik rolniczy [...] oraz [...] zł - ładowacz [...]. W związku z powyższym wszystkie dane finansowe zamieszczone we wniosku o przyznanie pomocy są nieprawidłowe (Sekcja IV Finansowanie operacji, Oświadczenie Wnioskodawcy, Zestawienie rzeczowo- finansowe). Jednocześnie zauważono, iż w ofercie sprzedaży prasy zwijającej [...], (zarówno tej złożonej 11 grudnia 2008 r. oraz tej nadesłanej wraz z wewaniem do usunięcia naruszenia prawa) podano błędną kwotę brutto. Zauważono również, że skarżacy złożył niekompletny (bez podpisu współposiadacza) formularz I.A wniosku (Wspólnik spółki cywilnej/wspólposiadacz). Organ podniósł także, iż wskazana przez skarżącego powierzchnia gruntów będących w dzierżawie (tabela IllA), jest niezgodna z powierzchnią gruntów dzierżawionych ujętych w Planie Rozwoju Gospodarstwa w tabeli 2.1. Zgodnie z tabelą IIIA dzierżawione grunty maja powierzchnię [...] ha, natomiast w tabeli 2.1 w PRG wykazano, iż skarżący dzierżawi grunty o łącznej powierzchni [...] ha, Następnie zauważono, że nie została wypełniona pozycja 17 wniosku o przyznanie pomocy dotycząca planowanych celów operacji. W piśmie procesowym z 11 grudnia 2009 r. skarżący wyjaśnił, iż wszelkie poprawki we wniosku zostały dokonane zgodnie z wytycznymi pracownika organu, który “(...) przyklejał kartki z napisem czego brakuje i zaznaczał błędny punkt kółkiem z wpisem w środku jak wypełnić, (...)". Wyjaśnił, iż w dniu 13 maja 2009 r. przyjmujacy wniosek pracownik organu nie sprawdził sumiennie złożonego przez skarżącego wniosku. Wskazał bowiem na jeden tylko błąd, który natychmiast został przez skarżącego poprawiony. Nie poinformował natomiast o innych nieprawidłowościach. Gdyby pracownik organu wskazał na inne uchybienia wniosku, zainteresowany zdołałby jeszcze wniosek uzupełnić. Ponadto zarzucił, iż wykorzystany przez niego w obliczeniach nieprawidłowy kurs euro, podał mu pracownik organu. Jednocześnie podniósł, iż wykazane przez Agencję błędy nie mają wpływu na sytuację fiansową jego gospodarstwa i nie zagrażają interesom Agencji. Przyznał również, iż w istocie, w dokumencie jaki stanowi oferta na prasę zwijającą pojawił sie błąd, ale gdy zwrócił się o skorygowanie treści oferty “firma poprawiła (...) drugi raz błędnie". Podsumowując podkreślił, iż założona przez niego do wniosku dokumentacja była kompletna, zaś wniosek – co potwierdził przyjmujący go pracownik organu – “właściwy". Odnosząc sie do powyższych twierdzeń skarżącego organ w piśmie procesowym z 4 stycznia 2010 r. (data nadania) wskazał, iż nie sposób zgodzić się z argumentacją wnioskodawcy, iż błędy wykazane przez Agencję nie stanowią zagrożenia dla interesu Agencji. Wyjaśniono bowiem, że poprawne określenie danych finansowych wpływa na wysokość pomocy udzielonej beneficjentowi. Dalej wskazano na braki i nieprawidłowości w złożonej przez skarżącego dokumentacji, m.in. na błędy w zestawieniu rzeczowo-finansowym. Zaznaczono, że uchybienia dotyczyły też formularza I.A wniosku (Wspólnik spółki cywilnej/współposiadacz), który został dostarczony niekompletny. Jednocześnie poinformowano, iż kwestie związane ze skargą na pracownika Biura Wsparcia Inwestycyjnego [...] Oddziału Regionalnego ARiMR będą rozpatrzone w odrębnym postępowaniu skargowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje ustawa z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), dalej powoływana także jako: ustawa o wspieraniu oraz wydane na podstawie upoważnienia w niej zawartego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. - w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 193, poz. 1397), dalej: rozporządzenie. Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej (...), jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. Z kolei stosownie do § 14 ust. 3 rozporządzenia "jeżeli wniosek nie spełnia innych niż określone w ust. 1 i 2 wymagań, Agencja wzywa wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków formalnych w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy". Jednocześnie, w myśl § 14 ust. 4 rozporządzenia – "jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia braków, nie usunął w terminie: 1. żadnego z braków, Agencja nie przyznaje pomocy (...); 2. wszystkich braków, Agencja wzywa ponownie wnioskodawcę w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy. " Zgodnie zaś z § 17 Agencja na uzasadnioną prośbę wnioskodawcy może wyrazić zgodę na przedłużenie terminu wykonania przez wnioskodawcę określonych czynności w toku postępowania. Jak wcześniej wskazano, wnioskodawca dwukrotnie był wzywany do dokonania uzupełnień wniosku i dwukrotnie, na jego prośbę przedłużano mu termin do dokonania uzupełnień, mimo to nie zostały uzupełnione wymagane dokumenty oraz poprawiono wszystkich koniecznych załączników do wniosku, zatem nie zostały spełnione wszystkie wymagania formalne do przyznania pomocy. Pierwszym z braków, który stał się podstawą od odmowy przyznania pomocy była błędnie wystawiona oferta na zakup prasy zwijającej. Należ podkreślić, iż już w pierwszym wezwaniu do uzupełnienia wniosku ( k. 81 – 83 akt admin. ) wezwano J.S. do dostarczenia ofert na zakup lub wykonanie zadnia. Dostarczona w odpowiedzi na to wezwanie, w dniu 11.12.2008r. oferta na zakup prasy zwijającej [...] ( k 142 akt admin.) miała błędnie podaną cenę brutto. W kolejnym wezwaniu do dokonania uzupełnień, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień wezwano wnioskodawcę do dostarczenia poprawionych ofert m. in. na zakup prasy zwijającej ( k 146 akt admin.). Mimo to w złożonej w odpowiedzi ofercie w dalszym ciągu widnieje błędna cena zakupu brutto - z 22% VAT (k 294 akt admin.). Drugim z zarzutów postawionym przez organ wnioskodawcy było niedostarczenie poprawnego oświadczenia współposiadacza gospodarstwa rolnego – formularz I.A wniosku. Ten brak został również objęty najpierw pierwszym, a następnie drugim wezwaniem organu. Wnioskodawca co prawda ostatecznie złożył poprawioną pierwszą stronę formularza, jednak nie dołączył drugiej strony – z podpisem współposiadacza. Formularz ten stanowi całość i musi być podpisany w wyznaczonym miejscu przez współposiadacza, który własnoręcznym podpisem potwierdza zgodność zawartych w nim danych. Dlatego nie można było "uznać" podpisu współposiadacza złożonego na błędnie wypełnionym formularzu z dnia 6.11.2007r., dołączonym do wniosku. Kolejnym, nieusuniętym brakiem była niespójność między wykazem działek ewidencyjnych – w tabeli III.A. wniosku, a tabelą 2.1 stanowiącą załącznik do Planu Rozwoju Gospodarstwa. Analogicznie do wcześniej wymienionych uchybień, już w pierwszym wezwaniu wskazano na nieczytelność danych zawartych w Planie Rozwoju Gospodarstwa, ponadto przy wezwaniu organ dołączył kserokopię tabeli III.A. z zaznaczonymi rubrykami do wypełnienia. Problem niezgodności ww. danych był objęty również drugim wezwaniem organu (z 16.02.2009r.), gdzie zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienie rozbieżności między powierzchnią podaną we wniosku, a powierzchnią w Planie Rozwoju Gospodarstwa – tabeli 2.1. oraz o poprawne i czytelne wypełnienie załącznika III.A. Złożone w wyniku tego wezwania formularze w dalszym ciągu zawierają zarzucaną niezgodność. Zgodnie z tabelą III.A dzierżawione grunty mają powierzchnię 5,04 ha (tabela k 249-250 akt admin., gdzie grunty dzierżawione, zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku oznaczono jako DD), natomiast z Planu Rozwoju Gospodarstwa wynika, że powierzchnia gruntów dzierżawionych wynosi 4,98ha (tabela 2.1 k 223 akt admin.). Wreszcie, nie zostały usunięte braki w zakresie błędnie wypełnionego zestawienia rzeczowo – finansowego pod względem rachunkowym. W tym zakresie należy wskazać, że przy wniosku nie przedstawiono w ogóle ofert na wykonanie zadania, dlatego pierwszym wezwaniem objęto ten brak (pkt. 6 pisma organu z 20.10.08r k 82 akt. admin.). Przy drugim wezwaniu poproszono wnioskodawcę o poprawne i czytelne wypełnienie zestawienia rzeczowo – finansowego. Dostarczone przez J.S. w odpowiedzi na to drugie wezwanie zestawienie zawiera błędnie wypełnione kwoty będące konsekwencją, na co wskazał organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, błędnego przeliczenia cen podanych w ofertach w euro na złote. Wnioskodawca zamiast przeliczyć ceny, według kursu sprzedaży euro z dnia wystawienia oferty – jak nakazuje Instrukcja wypełniania wniosku – przyjął do rozliczeń inną kwotę. Nie można za usprawiedliwione przyjąć twierdzenia wnioskodawcy, że taki kurs podano mu w Agencji, gdyż jest to twierdzenie gołosłowne. Ponadto zapisy obowiązującej Instrukcji w tym zakresie są jednoznaczne, stanowi ona, iż "W przypadku uzyskania ofert w walutach innych niż złote do przeliczenia kursu należy przyjąć kurs sprzedaży NBP z dnia wystawienia oferty", dopiero wówczas, gdy NBP nie publikuje dla danej waluty kursów sprzedaży ( co dotyczy niektórych, rzadszych walut ), do przeliczenia należy zastosować kursy średnie NBP z dnia wystawienia oferty. W tym miejscu trzeba też dodać, iż dalszą konsekwencją błędnego przeliczenia cen z ofert podanych w euro jest podanie błędnych danych finansowych również w innych częściach wniosku takich jak Oświadczenie Wnioskodawcy czy Sekcja IV Finansowanie operacji. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skargi, iż "rzekome" błędy wykazane przez Agencję nie mają wpływu ani na sytuację Agencji, ani na sytuację finansową gospodarstwa wnioskodawcy. Należy przyłączyć się do stanowiska organu, iż nie mogą zostać pominięte błędy wniosku w zakresie danych finansowych, gdyż wpływają one bezpośrednio na wysokość udzielanej pomocy. Z tych wszystkich przyczyn należy stwierdzić, iż ocena wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" dokonana przez Agencję nie narusza prawa. Uchybienia i braki wniosku podlegające usunięciu zostały objęte dwoma wezwaniami organu, zgodnie z § 14 ust. 3 i 4 pkt 2 rozporządzenia, wobec ich nieusunięcia przez wnioskodawcę organ zgodnie z prawem – na podstawie § 14 ust. 5 rozporządzenia – odmówił przyznania pomocy. Dlatego też skarga J.S. jako pozbawiona podstaw, na podstawie art.151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.