V SA/Wa 1360/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wznowienie postępowania z urzędu postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. J. P. wnosząc skargę na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] kwietnia 2011r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata i radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż mieszka wspólnie z synem. Oświadczył, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych i dochodów. Syn posiada mieszkanie o powierzchni 54 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,5 ha i nie osiąga żadnych dochodów. Wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń, w piśmie procesowym z 19 września 2011r. wskazał, że miesięcznie ponosi następujące koszty: leki – 250 – 300 złotych, wyżywienie – 300-350 złotych, środki higieniczne – 100 złotych, udział w opłatach za mieszkanie – 400 złotych. Oświadczył, że syn, u którego mieszka nie posiada dochodów z tytułu przejętego gospodarstwa rolnego, oraz, że nie wie czy jego syn posiada jakiekolwiek dochody, rachunki bankowe i oszczędności. Stan majątkowy syna to mieszkanie oraz nieruchomość rolna o powierzchni 2,5 ha. Skarżący wyjaśnił, że posiada rachunek bankowy oraz dwa samochody osobowe z 1995 roku produkcji oraz jeden z 1996r. o wartości od 1000 złotych do 3500 złotych. Podał również, że nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od krewnych, ani rodziny oraz dopłat do gruntów rolnych. Do pisma skarżący załączył wyciągi z rachunku bankowego z saldem w wysokości 362,13 złotych, dokumenty potwierdzające stan posiadania syna oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 27 września 2011r. wezwano skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 17 października 2011r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, u syna jedynie mieszka i obecnie, po wstrzymaniu renty strukturalnej, również nie dokłada się do kosztów utrzymania mieszkania. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z dochodów pochodzących z prac dorywczych oraz niewielkich datków od znajomych nieprzekraczających jednorazowo 50 złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazany dochód, pochodzący z prac dorywczych i pomocy osób trzecich, po uwzględnieniu kosztów związanych z koniecznym utrzymaniem pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku o przyznania prawa pomocy wzięto pod uwagę fakt, że skarżący korzysta z pomocy syna oraz to, że zainteresowany nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wobec faktu, iż skarżący wniósł o ustanowienie adwokata i radcy prawnego uznając, iż wystarczająca jest w sprawie pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika postanowiono ustanowić dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata i oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.