V SA/Wa 1365/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-08
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Irena Jakubiec-Kudiura, Arkadiusz Tomczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych spółce cywilnej jest zasadna, jeśli jeden ze wspólników otrzymał wcześniej pomoc finansową w ramach innego działania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, mimo że pomoc ta była przeznaczona na rozwój gospodarstwa rolnego, a wnioskowana pomoc na rozwój usług rolniczych?Ratio decidendi
Odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych spółce cywilnej jest zasadna, jeśli jeden ze wspólników otrzymał wcześniej pomoc finansową w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", nawet jeśli wnioskowana pomoc dotyczy innego działania – "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych". Przepisy rozporządzenia wykonawczego wymagają, aby każdy wspólnik spółki cywilnej spełniał warunki określone w § 2, w tym warunek nieuzyskania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", ponieważ oba działania są odmienne i wykluczające się w swoim charakterze.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej ze środków unijnych na rozwój usług rolniczych. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmówiła przyznania pomocy, ponieważ jeden ze wspólników spółki, E. O., otrzymał wcześniej pomoc finansową w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Skarżący zarzucili błędną wykładnię przepisów rozporządzenia, naruszenie przepisów o ochronie konkurencji oraz przepisów Traktatów UE. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: oddala skargę.
Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi E. O. i Ł. O. – wspólników spółki cywilnej ,, [...]" (dalej: "Skarżący") jest rozstrzygnięcie [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej ARiMR) zawarte w piśmie z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W ramach naboru prowadzonego od 31 października 2016 r. do 29 listopada 2016 r. podmiot, który określił się jako Firma "[...]" Ł. O. i Wspólnicy - spółka cywilna złożył wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Rozwój gospodarstw i działalności gospodarcze", poddziałanie "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" typ "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na realizację operacji związanej ze świadczeniem usługi zbioru buraków cukrowych w ramach kodu PKD 01.61.Z z wykorzystaniem planowanego do zakupu samobieżnego kombajnu do zbioru buraków.
W toku weryfikacji wniosku ARiMR ustalił, że wspólnikami spółki zgodnie z zapisami umowy spółki cywilnej z dnia [...] marca 2008 r. zmienionej umową z 31 lipca 2008 r., aneksem nr 1 z 30 września 2008 r. oraz z godnie z uchwałą nr 1 z 1 października 2009 r. są Ł. O. i E. O.. Dane obojga wspólników zostały ujęte w części IIA wniosku o przyznanie pomocy finansowej.
Wydając [...] kwietnia 2017 r. zaskarżone rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy ARiMR pokreślił, że na podstawie § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 poz. 1843 ze zm.) Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyznaje pomoc finansową podmiotowi, który między innymi, nie uzyskał pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych"objętego Programem rozwoju Obszarów Wiejskich.
Wskazał, że zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia w przypadku podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy będących wspólnikami spółki cywilnej pomoc jest przyznawana, jeżeli każdy ze wspólników spełnia warunki określone w § 2, z wyłączeniem ust. 1 pkt 5 i ust 4 pkt 2 oraz warunki określone w § 3. Zdaniem organu oznacza to, że warunek braku uzyskania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" musi być spełniony przez każdego ze wspólników spółki cywilnej.
Organ wyjaśnił, że podczas kontroli oceny zgodności z zasadami dotyczącymi przyznania pomocy w oparciu o dane zawarte w systemie informatycznym administrowanym przez ARiMR - OFSA PROW 2007 2013 stwierdzono, że E. O., wspólnik spółki cywilnej: Firma [...]" L. O. i Wspólnicy spółka cywilna otrzymał pomoc finansową w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW 2007-2013 w wysokości 237.000 zł (znak sprawy: [...] ). Umowa została podpisana [...] marca 2015 r. Pomoc została przekazana na rachunek bankowy Beneficjenta w dniu 21 września 2015 r.
Skarżący przed wniesieniem skargi wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. ARiMR w piśmie z [...] czerwca 2017 r. stwierdził, że w sprawie nie doszło do takiego naruszenia.
Skargę na zawarte w piśmie z 13 kwietnia 2017 r. rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] i [...] – wspólnicy spółki cywilnej ,,[...] ". Skarżący wnieśli o:
1. uchylenie stanowiska Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie podtrzymania stanowiska [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wyrażonego w piśmie z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], dotyczącego odmowy przyznania pomocy publicznej Firmie [...] Ł. O. i Wspólnicy spółka cywilna, na operację typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych".
2. zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu Skarżący zarzucili:
1. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie zapisu § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 10 listopada 2015 r. poz. 1843 ),
2. naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 184);
3. naruszenie przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
4. naruszenie przepisów Traktatu ustanawiającego Wspólnotą Europejską.
W odpowiedzi na skargę ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. z 2017, poz. 2188). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej: "p.p.s.a.".
Skarga nie jest zasadna.
W niniejszej sprawie organ prawidłowo zastosował § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 poz. 1843 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem pomoc finansową przyznaje się podmiotowi, który między innymi, nie uzyskał pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem rozwoju Obszarów Wiejskich.
Organ zastosował wskazany przepis po bezspornym ustaleniu, że E. O. wspólnik spółki cywilnej: Firma "[...]" L. O. i Wspólnicy spółka cywilna otrzymał pomoc finansową w ramach działania ,,Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW 2007-2013 (znak sprawy: [...]).
Skarżący nie kwestionują tej okoliczności. Wadliwości w działaniu organu upatrują w zastosowania wskazanego przepisu rozporządzenia wykonawczego.
Stoją na stanowisku, że wskazane w rozporządzeniu warunki dla każdego wspólnika, dotyczą wyłącznie obszaru usług, a nie całokształtu działalności każdego ze wspólników. Stwierdzili, że podmiot gospodarczy w formie spółki cywilnej, poza działalnością usługową na rzecz rolnictwa, może również prowadzić działalność w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, co wynika z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Sąd wyjaśnia, że warunki ubiegania sią o pomoc odnoszą do każdego ze wspólników. Dzieje się tak, ponieważ spółka cywilna nie podsiada osobowości prawnej, a jest wyłącznie umową zawartą w celu wykonywania określonej działalności gospodarcze wspólnie przez wspólników, którzy nadal pozostają odrębnymi przedsiębiorcami. Tym samym podmiotami ubiegającymi się o przyznanie pomocy są w rzeczywistości wspólnicy takiej spółki.
Z literalnej wykładni § 4 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego wynika wprost, że w sytuacji, w której wnioskodawcą pomocy jest spółka cywilna, każdy ze wspólników musi spełniać warunki określone w § 2 rozporządzenia wykonawczego. Nie jest przy tym zasadna argumentacja Skarżących twierdzących, że wskazane w rozporządzeniu warunki wymagane od każdego wspólnika, dotyczą wyłącznie obszaru usług, a nie całokształtu działalności każdego z nich. Oczywistym jest, że celem istnienia wymagania wskazanego w § 4 pkt 1 w zw. § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia wykonawczego jest racjonalne udzielanie i realizowania operacji objętej pomocą, zarówno w ramach: działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego PROW na lata 2007-2013 (dalej: "Modernizacja"), jak i operacji typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie Inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" (dalej: "Rozwój Usług Rolniczych). Pierwsze ze wskazanych działań dotyczy modernizacji i rozwoju gospodarstw rolnych. Na działania objęte Modernizacją była przyznawana pomoc na operację obejmującą wyłącznie inwestycje związane z prowadzeniem działalności rolniczej, której realizacja w gospodarstwie przyczyni się do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa, w tym wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie (GVA), (§ 7 ust 1 pkt 3 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013z dnia 17 października 2007 r.). Ten akt prawny w § 9 wskazuje ponadto, że do kosztów kwalifikowanych, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, zalicza się koszty m.in. budowy, przebudowy, remontu połączonego z modernizacją budynków lub budowli wykorzystywanych do produkcji rolnej oraz do przechowywania, magazynowania, przygotowywania do sprzedaży lub sprzedaży bezpośredniej produktów rolnych, a także zakupu maszyn, urządzeń, wyposażenia do produkcji rolnej, przechowalnictwa, suszenia, magazynowania, przygotowywania produktów rolnych do sprzedaży.
Jeszcze raz należy podkreślić, że celem udzielania pomocy dla działa działania Modernizacja jest rozwój i modernizacja gospodarstw rolnych w celu poprawy jakości i wydajności ich produkcji rolnej, zatem wyłącznie produkcja rolna, a nie świadczenie usług rolniczych na świadczenie, których pomoc przyznawana jest w ramach Rozwoju Usług Rolniczych.
Tym samym organ zasadnie stwierdził, że operacje z Modernizacji są odmienne i wykluczające się z operacjami objętymi Rozwojem Usług Rolniczych. Oznacza to, że nie byłoby racjonalne udzielanie pomocy danemu podmiotowi w celu rozwoju produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym, a następnie udzielenie temu samemu podmiotowi pomocy na zupełnie inną działalność, tj. Rozwój Usług Rolniczych, w sytuacji w której obowiązuje go 5 - letnim okres związania celem uprzedniej operacji wykluczającej się w swym charakter z następną operacja.
Odnosząc się do zarzutu naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 184, należy stwierdzić), że przedmiotowa nie miała ona zastosowania w niniejszej sprawie. Istotą sprawy jest ustalenie, czy Skarżący nabyli prawo do uzyskania pomocy ze środków unijnych.
W skardze wskazano również na naruszenie przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Skarżący nie wskazują jednak, które konkretnie przepisy miałyby zostać naruszone oraz nie podają na czym naruszenia miałyby polegać. Dość jedynie wspomnieć, że pomoc pochodząca ze środków unijnych w ramach rożnych działań adresowana jest do różnych beneficjentów.
Sąd nie stwierdza przy tym, by kontrolowane rozstrzygnięcie naruszało zasady niedyskryminacji. Wnioskodawcy pomocy prowadzący działalność w formie spółek cywilnych znajdują się w sytuacji tożsamej co Skarżący.
Należy wyjaśnić, że organ prawidłowo zastosował przepis § 2 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 października 2015 r., który został wydany w oparciu po przepisy. Rozporządzenie zostało wydane w ramach delegacji ustawowej, respektuje rozwiązania prawa krajowego jak i unijnego.
Wykładnia zastosowanego przepisu nie budzi przy tym wątpliwości Sądu.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło