V SA/Wa 1367/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Głównego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2014 r. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] kwietnia 2014r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z [...] lutego 2014r. obciążył wierzyciela (GITD) kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego wobec D.D. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2012 r. Postanowienie zostało doręczone GITD w dniu 10 lutego 2014 r. Pismem z 17 lutego GITD wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika US w S. Postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor IS w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż ostatnim dniem na złożenie zażalenia z zachowaniem terminu określonego w art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm.); dalej: "u.p.e.a." był 17 lutego 2014 r. Tymczasem zażalenie GITD, jak wynika ze stempla poczty nadawczej, zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 18 lutego 2014 r. Z akt sprawy nie wynika, żeby strona skorzystała z instytucji przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.". W związku z powyższym, w ocenie organu, należy stwierdzić, że przedmiotowe zażalenie na postanowienie Naczelnika US w S. z [...] lutego 2014r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, a zatem pozostawia się je bez rozpatrzenia. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie GITD wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając: 1. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 134 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy termin, o którym mowa w art. 17 § 1 u.p.e.a został przez skarżącego dochowany; 2. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż zażalenie skarżącego na postanowienie Naczelnika US w S. z [...] lutego 2014 r. zostało wniesione po upływie terminu, o którym mowa w art. 17 § 1 u.p.e.a., podczas gdy ww. środek odwoławczy został przekazany do nadania w polskiej placówce pocztowej w ostatnim dniu ww. terminu tj. 17 lutego 2014 r.; 3. naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż zażalenie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu; 4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu przez Dyrektora IS w W., iż zażalenie skarżącego zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 18 lutego 2014 r., podczas gdy ww. środek odwoławczy został faktycznie nadany w dniu 17 lutego 2014 r.; 5. naruszenie prawa procesowego tj. art. 17 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż zażalenie skarżącego zostało wniesione po upływie 7-dniowego terminu, o którym mowa w ww. przepisie, podczas gdy z dokumentów będących w posiadaniu skarżącego bezsprzecznie wynika, iż ww. środek odwoławczy przekazano do nadania w polskiej placówce pocztowej w ostatnim dniu ww. terminu. Przy piśmie procesowym z 14 sierpnia 2014 r. skarżący przekazał pismo P. S.A. z 5 czerwca 2014 r., w którym wyjaśniono, iż w dniu 17 lutego 2014 r. złożono w UP Warszawa [...], celem nadania jako rejestrowaną, sporną przesyłkę listową adresowaną do Dyrektora Izby Skarbowej w W. W piśmie stwierdzono, że wystąpiły okoliczności świadczące o przekazaniu przesyłki do dalszego przemieszczania w dniu następnym, po umieszczeniu odcisku datownika odnoszącego się do dnia 18 lutego 2014 r. Odpowiadając na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej wniesienie po terminie. W treści pisma organ odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Dyrektora IS w W. z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż GITD wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika US w S. z [...] lutego 2014 r. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego z uchybieniem terminu. Należy w tym kontekście zauważyć, iż organ odwoławczy dokonując powyższej oceny nie uwzględnił okoliczności wskazujących na niewłaściwe umieszczenie odcisku datownika przez P. S.A. W ocenie Sądu, brak szczegółowej analizy podnoszonych przez skarżącego okoliczności, uzasadnia ocenę, iż organ nie dopełnił obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 k.p.a. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej: "k.p.a." w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Nowy materiał dowodowy przedstawiony wraz ze skargą, który dotyczy okoliczności związanych z nadaniem spornej przesyłki rejestrowanej, bez wątpienia dotyczy kwestii istotnych dla oceny przesłanek mających znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Z drugiej jednak strony, przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, o jakich mowa w art. 145 § 1 k.p.a., mają dla postępowania sądowoadministracyjnego inne znaczenie niż dla postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Powołany przepis wymaga zatem dokonania podziału przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 k.p.a.) i na takie, którym nie da się przypisać tej cechy. Tylko pierwsza z tak wyodrębnionych grup może stanowić podstawę do uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawodawca wybierając te przesłanki, które wiążą się z naruszeniem prawa, daje im walor samodzielnych przesłanek uchylenia decyzji przez sąd, niezależnie od tego, jakie skutki mogą one spowodować w postępowaniu administracyjnym (v. wyrok NSA z 15 czerwca 2005 r. FSK 2347/04, LEX nr 173343). Należy jednak uznać, iż pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na ujawnienie nowych, istotnych dla sprawy dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, stanowiło w rozpatrywanej sprawie prostą konsekwencję naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, które gwarantują stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zapewniają możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązek zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu dotyczy postępowań, które kończą się wydaniem decyzji jednakże odpowiednio powinien on mieć miejsce także w postępowaniach kończących się wydaniem postanowienia (v. wyrok NSA z 18 września 2014 r. II OSK 628/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było zatem pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania postanowienia do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie – uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. (W. Dawidowicz "Postępowanie administracyjne, Zarys wykładu" Warszawa 1983, s. 94). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową (v. wyrok z 26 maja 1983 r. SA/Ka 662/82, GAP 1986 nr 4, str. 44 oraz wyrok z 9 września 1983 r. II S.A. 937/83 nie publ.). Dyrektor IS w W. przed wydaniem postanowienia nie powiadomił skarżącego o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia i nie zamieścił w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady. W następstwie tego zaniechania organ drugiej instancji pozbawił skarżącego możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych potwierdzających okoliczność nadania zażalenia skarżącego na postanowienie Naczelnika US w S. z [...] lutego 2014 r. w dniu 17 lutego 2014 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie celem ponownego przeprowadzenia postępowania z zachowaniem wszelkich praw przysługujących stronie tego postępowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor IS w W. winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogami art. 7, 75, 77 i 78 k.p.a.