V SA/Wa 1369/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Żurawska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 29 marca 2022 r. [...] (zwany dalej "Skarżącym" lub "Stroną") wniósł skargę na pismo Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia opłaty z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadacza pojazdu. W odpowiedzi na skargę Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne; 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służą zażalenia albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę do co istoty; 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9/ bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do treści § 2a art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. A nadto, sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe rozważyć należało, czy kwestionowane przez Skarżącego pismo z dnia [...] marca 2022 r. jest decyzją bądź innym aktem lub czynnością podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Z zawartych w aktach dokumentów wynika, że Skarżący prowadzi korespondencję z Ubezpieczeniowym Funduszem Gwarancyjnym dotyczącą sprawy związanej z opłatą za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, domagając się jej umorzenia. Z treści art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 621), wynika, że "W uzasadnionych przypadkach, kierując się przede wszystkim wyjątkowo trudną sytuacją materialną i majątkową zobowiązanego, jak również jego sytuacją życiową, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny może umorzyć opłatę w całości lub w części albo udzielić ulgi w jej spłacie.", zaś "Tryb postępowania przy rozpatrywaniu spraw, o których mowa w ust. 1, określa statut Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego." – ust. 2 art. 94 ustawy. § 54 ust. 1 Statutu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2014 r. w sprawie ogłoszenia statutu Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (Dz. Urz. Ministra Finansów z 7 kwietnia 2014 r., poz. 14) wymienia sytuacje w których w szczególności możliwe jest m.in. umorzenie opłaty. Jest to m.in. trudna sytuacja majątkowa i materialna zobowiązanego (pkt 4). Z ust. 3 § 54 statutu wynika, że szczegółowe warunki i sposób postępowania Funduszu przy umarzaniu opłaty w całości albo w części albo w udzielaniu ulgi w jej spłacie, określa regulamin uchwalony przez Radę Funduszu, który jest dostępny na stronie internetowej Funduszu. Zaś decyzje w sprawie umorzenia opłaty w całości albo w części albo udzielenia ulgi w jej spłacie, podejmuje Zarząd Funduszu (ust. 4 § 54 statutu). Decyzje Zarządu, o których mowa w ust. 4 są ostateczne – ust. 5 § 54 statutu. Z regulaminu umarzania wierzytelności Funduszu z tytułu opłat, odstępowania od dochodzenia zwrotów wypłaconych świadczeń i poniesionych kosztów (roszczeń regresowych) oraz udzielania ulg w ich spłacie wynika, że decyzje w sprawie umorzenia wierzytelności lub udzielenia ulgi w jej spłacie, w poszczególnych sprawach, podejmuje Zarząd UFG w postaci uchwały (§ 8 pkt 5) po zasięgnięciu opinii Komisji ds. umorzeń (§ 3 pkt 5 i 7), zaś decyzje Zarządu Funduszu są ostateczne (§ 8 pkt 5). W załączniku nr 2 do regulaminu zawarto także wzór wniosku o umorzenie lub udzielenie ulgi w spłacie wierzytelności Ubezpieczonego Funduszu Gwarancyjnego. Z powyższych unormowań wynika zatem, że w sytuacji złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie wierzytelności, Zarząd Funduszu jest zobowiązany załatwić wniosek podejmując decyzję. Natomiast w sprawie niniejszej przedmiotem skargi Strony jest pismo z dnia [...] marca 2022 r., które nie stanowi decyzji o jakiej mowa we wskazanych wyżej regulacjach. Przy czym podkreślenia wymaga, że Sąd w tej sprawie nie wypowiada się odnośnie tego, czy decyzja Zarządu Funduszu podlega kognicji sądu administracyjnego, albowiem kwestia ta pozostaje poza granicami sprawy niniejszej. W tej sprawie jak już wyżej wskazano, Skarżący zaskarżył pismo z dnia [...] marca 2022 r. W ocenie Sądu przedmiotowe pismo nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądu administracyjnego, określonych w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. Oceniając charakter zaskarżonego pisma wskazać należy, że jest to pismo informacyjne Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, w którym poinformowano Skarżącego o podtrzymaniu stanowiska przedstawionego w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. W tym ostatnim piśmie zaś Fundusz poinformował Skarżącego o podstawie prawnej opłaty, której uiszczenia się domaga oraz o możliwości rozłożenia należności na raty, w sytuacji nadesłania stosownego podania. Wskazano także, że Fundusz nie może przychylić się do prośby Skarżącego zawartej w piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r., a dotyczącej – co nie jest sporne – umorzenia należności. W ocenie Sądu, zaskarżone pismo nie jest decyzją o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., ani aktem lub czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), gdyż pismo to nie rozstrzyga indywidualnej sprawy i nie wpływa na materialne prawa i obowiązki Skarżącego. Udzielenie informacji nie ma także charakteru władczego, chociażby z tego powodu, że zostało podpisane przez pracownika Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, który nie jest organem tego Funduszu (por. postanowienie NSA z 15.04.2021 r. I GSK 691/18). Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżone pismo nie mieści się w katalogu spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego, a określonym w art. 3 § 2, § 2a, § 3 i art. 4 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione we ww. przepisach. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z powyższych przyczyn Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną, w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a.