V SA/Wa 1371/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-07

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Piotr Piszczek, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmawiająca umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny sytuacji materialnej oraz zdrowotnej strony, narusza przepisy postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego została uchylona z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. (brak prawidłowego uzasadnienia) oraz art. 7, 11, 77 § 1 i 80 k.p.a. (brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny dowodów i zasady przekonywania). Organ nie wykazał należycie, dlaczego okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają umorzenia należności, nie analizując w pełni sytuacji finansowej i zdrowotnej strony.
Stan faktyczny
K. G. złożył wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rentowych, argumentując, że nigdy nie prowadził działalności rolniczej, studiuje, jest współwłaścicielem gospodarstwa prowadzonego przez matkę, a jego stan zdrowia uniemożliwia ciężką pracę i spłatę zadłużenia. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia, wskazując na posiadanie przez wnioskodawcę renty rodzinnej, wynagrodzenia z pracy oraz współwłasność gospodarstwa. Po zawarciu umowy o rozłożeniu na raty, skarżący wniósł skargę, podnosząc dalsze argumenty dotyczące swojej sytuacji materialnej i zdrowotnej, w tym utratę pracy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia NSA Piotr Piszczek, Sędzia WSA Joanna Zabłocka, , Protokolant Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia; uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem skargi wniesionej przez K G jest decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2006 r. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2006 r. K G zwrócił się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Dłużnik zaznaczył, iż decyzja Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o żądaniu zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nie jest zgodna ze stanem faktycznym, ponieważ nigdy nie prowadził działalności rolniczej we własnym zakresie. Zaznaczył, iż obecnie studiuje [...] i nie jest rolnikiem. Wnioskodawca podkreślił ,iż jest w [...]współwłaścicielem [...] hektarowego gospodarstwa, które prowadzi jego matka. Zainteresowany wskazał, iż na chwilę obecną nie jest wstanie pomagać w prowadzeniu gospodarstwa ze względu na stan zdrowia. Dłużnik zaznaczył, iż przez okres małżeństwa rodziców jego ojciec był wyłącznym właścicielem gospodarstwa. Gospodarstwo było zaniedbane ze względu na chorobę ojca. Wnioskodawca podniósł, iż składając zaświadczenia o swej dalszej nauce, informował organ, iż jest spadkobiercą [...]gospodarstwa po zmarłym ojcu. Ponadto podkreślił, iż KRUS sprawował pełną kontrolę nad każdą wypłata, nie dopełnił swych obowiązków, zaś obecnie domaga się zwrotu wypłaconych świadczeń. Wnioskodawca wskazał, iż podjął pracę i jednocześnie studiuje zaocznie, zaznaczając, iż kwota [...] zł z tytułu wynagrodzenia nie starcza na jego potrzeby związane z opłatą czesnego za szkołę oraz zakupem potrzebnych mu leków. Jednocześnie zaznaczył, iż załączył kserokopię zaświadczenia o jego przewlekłej i nieuleczalnej chorobie. Ponadto podkreślił ,iż nie jest w stanie zwrócić tak dużej dla niego kwoty. Decyzją nr [...]z dnia [...] listopada 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia w postaci renty rodzinnej. W treści uzasadnienia wskazano, iż nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające umorzenia w/w należności. Organ zaznaczył, iż wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu w postaci wypłacanej renty rodzinnej oraz wynagrodzenia z tytułu pracy zawodowej. Ponadto stwierdził ,iż dłużnik jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...]ha fizycznych, [...]ha przeliczeniowych. W ocenie organu osiągane przez wnioskodawcę dochody pozwalają na spłatę należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. W tej samej dacie strony postępowania zawarły umowę o rozłożeniu na raty należności objętych decyzją o odmowie ich umorzenia. W dniu [...]grudnia 2006 r. zobowiązany złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2006 r. Zaznaczył, iż spłata zadłużenia w wysokości 100 zł przez okres 9 lat i 5 miesięcy jest dla niego niemożliwa. Otrzymuje [...] zł z tytułu renty rodzinnej oraz otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie. Z dochodów tych musi się wyżywić, wykupić leki za kwotę [...] zł oraz opłacić czesne za szkołę w wysokości [...]zł za semestr, a także wykupić bilet miesięczny na dojazd do pracy w wysokości [...] zł. Ponadto wskazał, iż jest pod stałą opieką lekarską zaznaczając, iż nie wie jak długo będzie mógł pracować oraz jak długo pracodawca będzie tolerował jego zwolnienia. Podniósł, iż nie może ciężko pracować, zaś praca w gospodarstwie nie należy do lekkich. Wnioskodawca zaznaczył ,iż składając zaświadczenie o kontynuowaniu nauki informował KRUS, o fakcie, iż zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po jego zmarłym ojcu. KRUS sprawował kontrolę nad wypłatą renty rodzinnej, zaś obecnie przenosi na niego całe zadłużenie z tego tytułu w oparciu o wyrok Sądu, o którym nie został powiadomiony. Dłużnik zaznaczył ,iż dochody z gospodarstwa są znikome, gdyż jego matka jest już w podeszłym wieku, a on nie może ciężko pracować z powodu choroby. Przedstawił karty informacyjne ze szpitali w [...]. Ponadto pismem z dnia [...] lutego 2007 r. poinformował o otrzymanym wypowiedzeniu pracy z powodu choroby załączając odpis wypowiedzenia. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż [...] stycznia 1999 r. została przyznana skarżącemu renta rodzinna rolnicza po zmarłym ojcu. Do dnia [...] 2000 r. świadczenie wypłacane było do rąk matki zobowiązanego, zaś od [...] 2000 r. zainteresowany pobierał rentę do rąk własnych. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] sierpnia 2000 r. dłużnik stał się w drodze spadku po zmarłym ojcu współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. W związku z powyższym od [...] maja 2004 r. ustalona została nowa wysokość przysługującej renty rodzinnej, w ten sposób, że zawieszona został część uzupełniająca z powodu prowadzenia działalności rolniczej i ustalona nadpłata świadczenia za okres od [...] 2001 r. do [...]2004 r. w kwocie [...]zł. Organ zaznaczył ,iż prawidłowość decyzji o wstrzymaniu części uzupełniającej i ustaleniu nadpłaty została potwierdzona wyrokiem Sądu Okręgowego- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] marca 2005 r. i z dnia [...]kwietnia 2006 r. Wskazał, iż sytuacja materialna zobowiązanego nie przemawia za umorzeniem nadpłaty. Zainteresowany posiada źródło dochodu w postaci renty rodzinnej, jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych, [...] ha przeliczeniowych. Organ wskazał także, iż ze względu na stan zdrowia oraz koszty leczenia dniu [...] listopada 2006 r. została zawarta umowa o rozłożeniu na raty należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia rentowego. Na mocy tej umowy skarżący jest zobowiązany do spłaty kwoty [...]zł wraz z odsetkami w ratach miesięcznych wynoszących 100,00 zł, począwszy od grudnia 2006 r. Do dnia wydania decyzji nie dokonano żadnej wpłaty chociaż zobowiązany posiadał oprócz renty rodzinnej i gospodarstwa dochody w postaci wynagrodzenia z pracy zawodowej. Zaznaczono, iż skarżący jest zobowiązany do wpłaty zaległych rat oraz terminowego opłacania rat bieżących, gdyż w przypadku braku takiej wpłaty umowa zostanie rozwiązana, a należność stanie się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami. Prezes Kasy wskazał, iż zaprzestanie przez dłużnika działalności rolniczej np. poprzez sprzedaż lub darowiznę-aktem notarialnym gospodarstwa rolnego dowolnie wybranej pełnoletniej osobie bądź jego wydzierżawienie na okres 10 lat osobie nie będącej zstępnym, pasierbem ani osoba pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym z wydzierżawiającym i małżonkiem w/w osób umożliwiłoby podjęcie wypłaty na rzecz zobowiązanego renty rodzinnej w pełnej wysokości. Pismem z dnia 14 lutego 2007 r. K. G. wniósł skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, iż w [...] r. zmarł jego ojciec po długotrwałej chorobie. W chwili śmierci ojca miał [...] lat. Ze względu na chorobę ojca gospodarstwo było zaniedbane, gdyż gospodarstwem zajmowała się jego matka, zaś skarżący nie miał czasu na prace w gospodarstwie ze względu na uczęszczanie do szkoły. Dłużnik zaznaczył, iż nabycie na podstawie spadku [...] hektarowego gospodarstwa spowodowało, iż KRUS uznał że prowadzi działalność rolniczą. Po śmierci ojca otrzymywał świadczenie rentowe z KRUS, zaś obecnie organ żąda od niego zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rentowych w wysokości [...] zł. Skarżący zaznaczył, iż decyzja Prezesa KRUS nie jest zgodna ze stanem faktycznym ,gdyż nigdy nie prowadził działalności rolniczej we własnym zakresie, a jedynie pomagał swej matce. Od [...]2000 r. do [...]2004 r. pobierał rentę rodzinną do rąk własnych. Renta została mu zawieszona od 1 maja 2004r. Do chwili obecnej otrzymuje z KRUSU jedynie część uzupełniającą w kwocie [...] zł z powodu dalszego kontynuowania nauki. Przedkładając zaświadczenia szkolne w KRUS informował o przeprowadzeniu postępowania spadkowego. Organ nie żądał od niego dostarczenia postanowienia Sądu o nabyciu prawa spadkowego, zaś obecnie musi ponosić koszty zawiązane z zaniedbaniem organu. Ponadto wskazał, iż obecnie studiuje zaocznie w [...] w C, w której semestr kosztuje [...] zł. Nie posiada kwalifikacji jako rolnik i w obecnych warunkach [...]ha ziemi jakie nabył na podstawie spadku nie można traktować jak jego gospodarstwa. Nie zamierza też zostać rolnikiem ze względu na stan jego zdrowia, który się pogorszył, gdyż jest chory na postępującą przewlekłą i nieuleczalną chorobę. W związku z tym iż nie jest w stanie pracować w gospodarstwie. Zaznaczył, iż znaczna część pieniędzy jest przeznaczona na leki, a także na dojazdy do szpitali i lekarzy. Po opłaceniu czesnego brakuje mu środków na leki potrzebne do życia, gdyż dochód z gospodarstwa jest niski. Zobowiązany wskazał, iż od [...] marca 2006 r. podjął pracę z wynagrodzeniem w wysokości [...] zł. Z powodu choroby i częstym przebywaniu na zwolnieniach lekarskich i w szpitalach został zwolniony z pracy z dniem [...] 2007 r. obecnie nie pracuje, kończy ostatni semestr studiów. Ze względu na jego chorobę żaden zakład nie zatrudni go. Podkreślił, iż nie będzie w stanie dalej leczyć się oraz utrzymywać z gospodarstwa o powierzchni [...]ha nie mogąc na nim pracować. Wskazał, iż posiadając ziemię nie może liczyć na zasiłek dla bezrobotnych. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a. ) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie podkreślić należy, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają jednak organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności Kasy z tytułu nienależnie pobranych świadczeń należy do kompetencji Prezesa Kasy. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. dokonania umorzenia należności. Kierując się wskazanymi przesłankami oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Kasy, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podkreślić trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania administracyjnego - a do takiej kategorii rozstrzygnięć zalicza się decyzje wydawane na podstawie art. 41 a ust 1 pkt 1usatwy z dnia 20 grudnia 19900r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm. dalej jako u.u.s.r.), wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przy czym w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli." Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego -w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli- winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym -stosownie do treści art. 107 k.p.a.- jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego. Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, uniemożliwia ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością. Z tego chociażby względu uzasadnienie winno być wnikliwe i logiczne oraz powinno zawierać dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonywający, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 kpa skutkuje - w myśl utrwalonego już orzecznictwa NSA - wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i 107 § 3 kpa. Kierując się powyższym, należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jest wadliwa z powodu naruszenia powyżej analizowanych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3 i art. 7, art. 11 oraz art. 80 k.p.a., w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie. Z uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy wynika, iż organ dokonał jedynie pobieżnej oceny stanu faktycznego, zakładając, iż z uznaniowego charakteru decyzji wynika umocowanie do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. W konsekwencji takiego rozumowania obowiązek dokładnego ustalenia w toku postępowania istotnych okoliczności sprawy otrzymał marginalne znaczenie. Tymczasem w sytuacji, gdy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania umorzenia należności ,,w uzasadnionych przypadkach-- organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany jest należycie wykazać, iż okoliczności konkretnej sprawy nie uzasadniają potraktowania jej w sposób szczególny. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, nie przeprowadził też ich analizy. W szczególności organ nie wyjaśnił w pełni jakie są możliwości płatnicze skarżącego w kontekście jego sytuacji finansowej oraz zdrowotnej. Organ orzekający nie wykazał jaki dochód skarżący uzyskuje z gospodarstwa, którego jest współwłaścicielem w [...]części. Ponadto nie odniesiono się do wysokości dochodów skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę. Należy tu podkreślić, iż organ pominął fakt, iż skarżący otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę z powodu m.in. częstego przebywania na zwolnieniach lekarskich w ilości [...] dni w ciągu roku. Zainteresowany doręczył organowi w/w wypowiedzenie w dniu [...]lutego 2007 r. zaś zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] lutego 2007 r. Prezes KRUS nie rozważył też sytuacji osobistej zobowiązanego związanej z jego stanem zdrowia i kosztami leczenia. Ponadto nie odniesiono się do możliwości podjęcia przez skarżącego pracy w gospodarstwie rolnym, czy też poza nim w sytuacji, gdy ma on poważne problemy ze zdrowiem. Nie przeanalizowano dowodów złożonych na tę okoliczność. Częściowe odniesienie się do powyższych dowodów w sprawie zostało zawarte w odpowiedzi na skargę jednakże należy je uznać za niepełne i spóźnione, gdyż analiza ta powinna być poszerzona i zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W kontekście powyższych uwag trudno zgodzić się z wnioskiem organu, iż skarżący nie został pozbawiony niezbędnych środków utrzymania i może spłacić nienależnie pobrane świadczenie. Wniosek ten bez ustalenia i analizy rzeczywistych dochodów skarżącego, stopnia choroby, możliwości leczniczych i kosztów z tym związanych oraz możliwości podjęcia pracy nie znajduje uzasadnienia. W tej sytuacji treść uzasadnienia omawianej decyzji nie pozwala -w ocenie Sądu- uznać, iż organ wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków, wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Decyzja ta, -w ocenie Sądu- została wydana z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. -i w zw. z tym- art. 11 k.p.a, a także z naruszeniem zasad rządzących postępowaniem dowodowym i przepisami regulującymi to postępowanie. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego Prezes Kasy zobowiązany będzie do wydania decyzji z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Organ administracyjny winien także uwzględniać zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, pogłębiając jednocześnie zaufanie obywatela do działań organu (art. 8 k.p.a.). Powinien także pamiętać, że w trakcie prowadzonego postępowania każdy organ jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i zapewnić jej czynny udział w postępowaniu (art. 9 i 10 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W przypadku decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego, a do takich należą decyzje dotyczące umarzania należności, uzasadnienie spełnia szczególną rolę, zwłaszcza w kontekście wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób, w miarę możliwości , doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Oceniając w świetle powyższego zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że decyzja ta, wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, z powodu naruszenia powyżej analizowanych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 107 § 3, art. 11 oraz art. 7 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jest wadliwa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., z przyczyn, które wyżej przedstawiono, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło