V SA/Wa 1372/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-14
Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Joanna Zabłocka, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony może zostać wydane, jeśli organ dwukrotnie wzywał do uzupełnienia materiału dowodowego bez pouczenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, a następnie rozpoznał sprawę merytorycznie?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zostały wydane bez podstawy prawnej. Brak było podstawy prawnej do wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego w trybie art. 64 § 2 K.p.a. na tym etapie postępowania, gdyż organ wcześniej dwukrotnie wzywał do uzupełnienia materiału dowodowego bez pouczenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, a następnie rozpoznał sprawę merytorycznie. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA, Sąd stwierdził nieważność postanowień organów obu instancji.Stan faktyczny
Obywatel S. A. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W trakcie postępowania organ dwukrotnie wzywał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku, nie stosując trybu art. 64 § 2 K.p.a. i nie informując o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Po rozpoznaniu sprawy merytorycznie, organ pierwszej instancji odmówił udzielenia zezwolenia. Po uchyleniu tej decyzji, organ ponownie wezwał do uzupełnienia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu, który został odrzucony przez organ pierwszej instancji, a następnie postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji. S. A. złożył skargę do WSA, argumentując, że opóźnienie w złożeniu dokumentów było niewielkie i wynikało z nieudolności pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody M. z dnia [...] maja 2009 r. Zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Małgorzata Sieczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S.A. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... lipca 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody M. z dnia ... maja 2009 r., 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego S. A. kwotę ... zł( ... złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Dnia [...] sierpnia 2008 r. obywatel [...] S. A. wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez złożenie przez wnioskodawcę oryginalnego podpisu na stronie 7 wniosku, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] września 2008 r. pełnomocnik wnioskodawcy został wezwany do złożenia w terminie 14 dni szeregu dokumentów, między innymi dokumentu potwierdzającego wysokość opłat eksploatacyjnych ponoszonych przez cudzoziemca. Kolejnym pismem z dnia [...] października 2008 r. pełnomocnik skarżącego został ponownie wezwany do przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów wymienionych w wezwaniu z dnia [...] września 2008 r. Pismo to zawierało informację, że w przypadku niedostarczenia dokumentów w terminie decyzja zostanie wydana w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Wojewoda M., po rozpoznaniu ww. wniosku S. A. odmówił cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia decyzji wynika, że pomimo dwukrotnego wezwania dokumenty nie zostały złożone .
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., po rozpoznaniu odwołania cudzoziemca, uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy wezwać cudzoziemca w trybie art.64§2 K.p.a. do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez złożenie dokumentów potwierdzających wysokość kosztów zamieszkania.
Wezwanie takie doręczono pełnomocnikowi cudzoziemca dnia [...] kwietnia 2009r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., doręczonym pełnomocnikowi dnia [...] kwietnia 2009 r. został on poinformowany o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2009r. pełnomocnik cudzoziemca zwrócił się do Wojewody M. z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. Wojewoda M. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazał, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a przywołane przez niego , jako usprawiedliwienie opóźnienia w uzupełnieniu wniosku , okoliczności dotyczącego okresu świątecznego oraz wskazanie środy jako dnia, w którym urząd nie przyjmuje interesantów (nie można więc było złożyć dokumentów) są przyczynami subiektywnymi, którym pełnomocnik strony przy zachowaniu należytej staranności mógł zaradzić.
S. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, podnosząc, że "padł ofiarą nieudolnego pełnomocnika", a opóźnienie w złożeniu dokumentów wyniosło tylko jeden dzień.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.)
Art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa ( poza brakiem możliwości ustalenia adresu wnoszącego), należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Wymogi formalne podania określone zostały w art.63 Kpa. Zgodnie z przepisami tego artykułu podanie powinno być wniesione w formie pisemnej lub innych formach określonych w §1. Podanie powinno zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie, powinno być podpisane przez wnoszącego oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
W rozpoznawanej sprawie przepisami szczególnymi, do których odsyła przepis art.63§2 K.p.a. są przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach. (Dz.U.06.234.1694 j.t. ze zm.). Przepisy ustawy o cudzoziemcach określają szereg wymogów, które musi spełniać wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas określony oraz wymieniają dokumenty, które należy dołączyć do wniosku.
Należy zaznaczyć, że w ustawie o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w toku orzekania w niniejszej sprawie przepis art.60 ust.4a stanowił, że wniosek składa się na formularzu, ust. 5 stanowił, że cudzoziemiec ma przedstawić ważny dokument podróży oraz dołączyć do wniosku fotografie osób objętych wnioskiem i dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; w ust.5a pkt 1 wskazano, że do wniosku należy dołączyć obok innych dokumentów , dokumenty potwierdzające wysokość kosztów zamieszkania cudzoziemca.
Ponieważ wniosek S. A. o wydanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony był niekompletny, nie zawierał bowiem wymaganych przez prawo załączników Wojewoda M. rozpoznając sprawę po raz pierwszy winien był na podstawie art.64§2 K.p.a. wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni, informując ją o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w przypadku nieuzupełnienia braków w terminie. Wojewoda M. zastosował ten tryb postępowania tylko wzywając stronę do uzupełnienia braku poprzez podpisanie wniosku. Natomiast w zakresie uzupełnienia wniosku o brakujące dokumenty nie zastosował trybu art.64§2 K.p.a. i wezwał stronę dwukrotnie do ich przedłożenia w terminie nie 7 lecz 14 dni i nie informując o możliwość pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wobec nieuzupełnienia wniosku Wojewoda M. rozpoznał sprawę merytorycznie i decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. odmówił wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony stwierdzając, że odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie cudzoziemcowi, jeżeli nie spełnia on wymogów z art. 53 -53 b ustawy o cudzoziemcach.
W rozpoznawanej sprawie Wojewoda M. rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu jego pierwszej decyzji przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców – zobowiązany do zastosowania takiego trybu postępowania decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].02.2009 r.- wezwał Z. G. pełnomocnika S. A. na podstawie art.64§2 K.p.a. do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentów potwierdzających wysokość kosztów zamieszkania cudzoziemca wynikających z przedłożonej przez niego umowy najmu lokalu mieszkalnego.
W ocenie składu orzekającego, wezwanie w trybie art.64§2 K.p.a., a więc pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania może mieć zastosowanie w początkowej fazie postępowania, a nie w sytuacji gdy organ orzekający kilkakrotnie wzywał stronę do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie określonego dokumentu nie uprzedzając o rygorze pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a następnie rozpoznał sprawę merytorycznie.
Dlatego Sąd stwierdził, że na tym etapie postępowania brak było podstawy prawnej do wezwania strony do uzupełnienia braku formalnego w terminie 7 dni w trybie art.64§2 K.p.a. , nie istniała więc podstawa prawna do składania wniosku o przywrócenie terminu i w konsekwencji brak było podstawy prawnej do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Dlatego należało stwierdzić, że postanowienia o odmowie przywrócenia terminu zostały wydane bez podstawy prawnej, co zgodnie z art.156 §1 pkt2 w zwz. z art.126 K.p.a. stanowiło podstawę do stwierdzenia ich nieważności.
W związku z powyższym na podstawie art. 145§1pkt 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność postanowień organów obu instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło