V SA/Wa 1375/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-31

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Irena Jakubiec-Kudiura, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może ponownie orzekać w sprawie zwrotu dotacji, jeśli wcześniej wydał ostateczną decyzję o umorzeniu postępowania w tym samym przedmiocie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne rozstrzyganie sprawy, która została już zakończona ostateczną decyzją o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, narusza przepisy postępowania administracyjnego. Ostateczna decyzja ma powagę rzeczy osądzonej, co wyklucza ponowne orzekanie w tej samej sprawie, chyba że pierwotna decyzja zostanie uchylona w przewidzianym prawem trybie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu przez A. M., prowadzącą Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L.", części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Organy administracji ustaliły, że kwota 4.815,73 zł została wydatkowana na składki ubezpieczeniowe dyrektora, co uznały za niezgodne z przeznaczeniem dotacji. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące błędnej oceny stanu faktycznego i prawnego, w tym faktu, że organ I instancji wydał wcześniej decyzję o umorzeniu postępowania w szerszym zakresie, obejmującym również kwotę sporną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta Ż. i zasądził od SKO na rzecz A. M. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2018 r., 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz A. M. kwotę 1117 (tysiąc sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z ... maja 2018 r., nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: "SKO", "organ odwoławczy") utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Gminy i Miasta Ż. z ... lutego 2018 r., nr ..., w sprawie zwrotu przez A. M. jako prowadzącą Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." z siedzibą w Ż. (dalej: "Strona", "Skarżąca") dotacji do budżetu miasta wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniach od 9 marca do 4 kwietnia 2016 r. na zlecenie Burmistrza Gminy i Miasta Ż. została przeprowadzona kontrola prawidłowości pobrania i wykorzystania przez A. M. prowadzącą Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." z siedzibą w Ż. dotacji przyznanej na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz.U. z 2016 r. poz.1943 ze zm.), dalej "ustawa o systemie oświaty". W toku kontroli A. M. przedstawiła dokumenty potwierdzające wydatkowanie środków dotacji na łączną kwotę 379.363,90 zł. Wśród przedstawionych do kontroli wydatków dokumentów znalazły się m.in. dokumenty potwierdzające opłacenie składek ubezpieczeniowych w łącznej kwocie 4.815,73 zł od jej wynagrodzeń wypłaconych z tytułu zatrudnienia na stanowisku dyrektora punktu w 2015 r. W celu uzyskania zwrotu nierozliczonej części dotacji, Burmistrz Gminy i Miasta Ż. wydał decyzję nr ... z 17 czerwca 2016 r. w sprawie zwrotu dotacji w kwocie 4.815,73 zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wydało decyzję nr ... z ... sierpnia 2016 r., w której orzekło o uchyleniu w całości i przekazaniu do ponownego rozpatrzenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Ż. z ... czerwca 2016 r. Organ I instancji został zobowiązany do przeprowadzenia dodatkowych czynności w zakresie sprawdzenia prawidłowości wydatkowania dotacji przekazanej Niepublicznemu Punktowi Przedszkolnemu "L." w roku 2015. W związku z powyższym, Burmistrz Gminy i Miasta Ż. decyzją z ... lutego 2018 r. nr ... ustalił A. M. jako prowadzącej Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." z siedzibą w Ż.ie kwotę dotacji 4815,73 zł przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy i Miasta Ż. jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych naliczanych: od kwoty 446,88 od dnia 14.01.2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,88 od dnia 14.02. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,88 od dnia 14.03. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,20 od dnia 11.04. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,20 od dnia 12.05. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,20 od dnia 25.06. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,20 od dnia 16.07. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,20 od dnia 11.08. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,20 od dnia 12.09. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 446,20 od dnia 13.10. 2015 r. do dnia zapłaty, od kwoty 351,69 od dnia 11.11. 2015 r. do dnia zapłaty. Organ I instancji wskazał, że kwota 4.815,73 zł wydatkowana przez Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." na sfinansowanie składek ZUS A.N. nie może być sfinansowana z dotacji Gminy i Miasta Ż., ponieważ A.N. jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą wpisaną do rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, jednocześnie w 2015 roku pobierała od prowadzonego przez siebie Niepublicznego Punktu Przedszkolnego "L." wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji dyrektora tego punktu. Natomiast pobieranie przez przedsiębiorcę, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, jak wskazało SKO w C., pełni funkcję dyrektora niepublicznego przedszkola dodatkowego wynagrodzenia, finansowanego wyłącznie z dotacji jednostek samorządu terytorialnego, nie rodzi obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Stanowi o tym, art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Obowiązkowe dla takich osób, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, są jedynie ubezpieczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem organu I instancji, składek opłaconych z pozarolniczej działalności gospodarczej nie można rozliczyć w ramach dotacji, jaką przedsiębiorca otrzymał na prowadzenie niepublicznego przedszkola na podstawie przepisów ustawy o systemie oświaty. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z ... maja 2018 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza Gminy i Miasta Ż. z 6 lutego 2018 r. Organ odwoławczy podkreślił, że składki odprowadzone do ZUS były składkami naliczonymi od wynagrodzenia A.N. z tytułu pełnienia przez nią funkcji dyrektora przedszkola. Organ podczas przeprowadzonej kontroli wykorzystania dotacji za 2015 r. wskazał, że przedstawiono dokumenty potwierdzające opłacenie składek ubezpieczeniowych w łącznej kwocie 4 815,73 zł od wynagrodzeń A.N. wypłaconych z tytułu pełnienia funkcji dyrektora punktu w 2015 r. SKO wskazało, że podstawę materialno-prawną przedmiotowej decyzji stanowią przepisy ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017r. poz. 2203), dalej:" ustawa o finansowaniu zadań oświatowych" oraz przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017r. poz. 2077), dalej "u.f.p.". Zaś kwestię wynagrodzenia dla dyrektora przedszkola w 2015 r. regulowały przepisy art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2015 r. (obecnie sprawę tą reguluje przepis art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych Dz. U. z 2017 r. poz. 2203). Wynagrodzenie dyrektora niepublicznego przedszkola może zatem zostać pokryte z otrzymanej dotacji. Dyrektor, jeżeli jest nim osoba prowadząca przedszkole wg stanu prawnego na 2015 r. sam mógł ustalić sobie wysokość wynagrodzenia. Jak stanowi art. 8 ust. 6 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się także osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół na podstawie przepisów o systemie oświaty. Natomiast składki na ZUS osoby prowadzącej szkołę, zdaniem organu odwoławczego, jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i z tego względu mieszczące się w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty, nie są wydatkami kwalifikowanymi, które mogą być finansowane z dotacji. Wyjaśnił, że A.N. zajmująca jednocześnie stanowisko dyrektora szkoły niepublicznej nie jest w niej zatrudniona na umowę o pracę oraz w związku z prowadzeniem działalności pozarolniczej samodzielnie opłaca swoje składki ZUS (art. 4 ust. 2 lit. d i art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Z dotacji jest finansowane wynagrodzenie w pełnej wypłacanej wysokości, ponieważ dyrektor jest organem statutowym, realizującym zadania przedszkola w zakresie kształcenia, wychowania i opieki ale w rozliczeniu dotacji nie są uwzględniane ewentualne obciążenia publicznoprawne, które osoba prowadząca samodzielnie reguluje w związku z prowadzoną działalnością. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu, który wskazuje, że wydatki bieżące to również wynagrodzenia i składki naliczane od wynagrodzeń pracowników, SKO w Ciechnowie wskazało, że nie kwestionuje wydatków z dotacji oświatowej na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń pracowników, jednak A.N. jest osobą prowadzącą niepubliczne przedszkole w ramach działalności gospodarczej i pełniącą funkcję dyrektora, dlatego też wynagrodzenie mogło być wypłacone z dotacji, natomiast pochodne od wynagrodzeń składki ZUS winny być opłacone z działalności gospodarczej, a tych wydatków nie można rozliczyć w ramach dotacji oświatowej. Skargę do Sądu wniosła A.N., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zarzuciła: I. błędną ocenę stanu faktycznego, polegającą na: - nieuwzględnieniu faktu wydania przez organ I instancji prawomocnej decyzji WF-I-I/2016/17/1 z 13 grudnia 2017 r. umarzającej postępowanie w sprawie dotacji niewykorzystanej w terminie, - nieuwzględnieniu faktu, że A.N. wykonywała obowiązki dyrektora przedszkola, pedagoga, terapeuty (co potwierdzają dzienniki zajęć i pozostałe dowody zabezpieczone w postępowaniu przygotowawczym wszczętym przez Prokuraturę Rejonową w M. na wniosek organu), - nieuwzględnienie przy wnioskowaniu i ocenie posiadanych dowodów faktu, że od stycznia 2015 r. organ I instancji, nie wypłacał Stronie, należnej z mocy prawa dotacji, II. przepisów prawa materialnego w szczególności: - art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty oraz art. 124 ust. 3, art. 131, art. 152 ust. 4, art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. poprzez błędną ich wykładnię, pominięcie niewątpliwego faktu, że Skarżąca otrzymywała wynagrodzenie za wykonywaną pracę specjalisty z dziedziny fizjoterapii i logopedii, muzykoterapii i dyrektora przedszkola oraz przyjęcie, że składka tzw. ZUS stanowi wydatek niezgodny z przeznaczeniem, który nie może zostać pokryty z dotacji, podczas gdy zgodnie z przepisami jest to wydatek niezbędny i celowy, który przede wszystkim może być pokrywany z dotacji udzielanych na podstawie art. 90 ustawy o systemie oświaty jako realizujący cele należące do zadań przedszkola z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, o których mowa w art. 90 ust. 3d tej ustawy i dopuszczony przez ten przepis, - art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty poprzez zastosowanie tego przepisu w brzmieniu nieobowiązującym na dzień wypłat dotacji i decyzji oraz brak jego zastosowania w brzmieniu ustalonym na dzień jej wydania, - art. 251 u.f.p. poprzez powiązanie postępowania w sprawie terminu zapłaty ze środków otrzymanych w dotacji z celem i przeznaczeniem dotacji mimo istnienia prawomocnej decyzji w tej sprawie. III. prawa procesowego, w szczególności: - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 6 K.p.a. w zw. art. 8 K.p.a. polegającym na nie zastosowaniu jako podstawy prawnej do rozstrzygnięcia stanu prawnego na dzień wydania obu zaskarżonych decyzji, lecz przyszłego stanu prawnego oraz rozstrzygnięciu konkretnej sprawy w oparciu o podstawę spoza art. 87 Konstytucji RP, przez co organ nie uczynił zadość zasadzie legalizmu, wskutek czego prowadził postępowanie w sposób nie budzący zaufania, - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 7a i art. 8 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśniania stanu sprawy, w tym stanu faktycznego i prawnego oraz podejmowanie działań sprzecznych z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władz publicznych polegającym na niepodjęciu wszelkich czynności wymaganych od organu, a niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz na działaniu w sposób rażący naruszający zaufanie do władzy publicznej, - wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 7a, art. 75, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 8 i art. 11 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych. Mając powyższe na uwadze, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących przepisów. Autor skargi uzupełniając podniesione zarzuty wskazał, że organ nie zauważył, że nie ma żadnych podstaw do dokonywania wykładni zawężającej przepisu art. 90 ustawy o systemie oświaty i dokonywaniu podziału wynagrodzenia otrzymywanego przez osobę zatrudnioną na stanowisku dyrektora, pedagoga itp. i wobec osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Taka interpretacja przepisu, w jego ocenie prowadziłaby do dyskryminacji z powodu formy prowadzenia działalności zarobkowej. Zatem organ nie wyjaśnił, dlaczego dotacja może pokryć w całości wraz z pochodnymi wynagrodzenie dyrektora wykonującego pracę na podstawie umowy o pracę i czym się różni od wynagrodzenia osoby wykonującej pracę dyrektora w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Odpowiadając na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie organowi prowadzącemu Niepubliczny Punkt Przedszkolny "L." w Ż. została udzielona dotacja na 2015 r. w łącznej kwocie 447 677,12 zł. Opierając się na danych zgromadzonych w trakcie kontroli organy ustaliły, że wykorzystana w 2015 r. niezgodnie z przeznaczeniem stanowi kwotę 4 815,73 zł. W myśl art. 90 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. Stosownie do art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3d pkt 1). W myśl art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty tryb udzielania i rozliczania dotacji ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Stosownie do art. 252 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Obowiązek zwrotu dotacji wynikający z art. 252 u.f.p. powstaje z mocy prawa. Podstawą prawną zwrotu dotacji przez jej beneficjenta jest decyzja administracyjna wydana przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa (art. 61 ust. 1 pkt 4 u.f.p.). Należy wskazać, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 Kodeksu postepowania administracyjnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a.") normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Postępowanie administracyjne wszczynane jest na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 K.p.a.). Kończy je wydanie decyzji rozstrzygającej istotę sprawy w całości lub w części albo w inny sposób kończącej sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 K.p.a.). O wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie (art. 61 § 4 K.p.a.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania określa zatem przedmiot tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, zawiadomieniem z dnia 1 czerwca 2016 r. Z akt sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte na skutek ustaleń poczynionych w trakcie kontroli przeprowadzonej w okresie: 9 marca - 4 kwietnia 2016 r. w Niepublicznym Punkcie Przedszkolnym "L." A. E. M. z siedzibą w Ż. ul. Ż. ... w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji przekazanej przez Urząd Gminy i Miasta Ż. w 2015 r. Decyzją z dnia ... czerwca 2016 r. Burmistrz Gminy i Miasta Ż. wydał decyzję w sprawie zwrotu dotacji w kwocie 4 815,73 zł, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia ... sierpnia 2016 r. uchyliło decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie decyzją z dnia ... grudnia 2017 r. nr ... Burmistrz Gminy i Miasta Ż., powołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 K.p.a., wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie. W uzasadnieniu wskazał, że część przekazanej Skarżącej dotacji w łącznej kwocie 73 128, 95 zł należy uznać za nierozliczoną. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że kwota dotacji została wykorzystana po terminie, a prawidłową kwalifikacją jest wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o bezprzedmiotowości przesądza brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia bezprzedmiotowości ma zatem stanowisko wobec samego przedmiotu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż przez przedmiot postępowania, rozumie się interesy prawne lub obowiązki, które następnie po wydaniu decyzji stają się prawem nabytym (jego brakiem) lub obowiązkami prawnymi określonych podmiotów (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt IV Sa 1061/96 (LEX nr 45166)). Orzekając zatem w decyzji z dnia 13 grudnia 2017 r. o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie zwrotu dotacji niewykorzystanej w terminie, zdaniem Sądu, Burmistrz Gminy i Miasta Ż. orzekł o braku podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy zwrotu przez Skarżącą dotacji za 2015 r. w wysokości 73 128,95 zł. Należy wskazać, że z akt sprawy wynika, iż w kwocie tej mieści się kwota 4 815, 73 zł stanowiąca przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją oraz kwota 65 788,73 zł stanowiąca przedmiot postępowania zakończonego decyzją z dnia 28 maja 2018 r. nr SKO/I/I/382/2018. Następnie decyzją z dnia ... lutego 2018 r. Burmistrz Gminy i Miasta Ż. ustalił Skarżącej kwotę 4 815, 73 zł dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy i Miasta Ż., jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz określił termin naliczania odsetek należnych od ww. kwoty. Po rozpatrzeniu odwołania SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy decyzją z dnia ... maja 2018 r. Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji był zwrot części otrzymanej przez Skarżącą dotacji na 2015 r. w wysokości 4 815, 73 zł. Decyzją z dnia ... grudnia 2017 r. Burmistrz Gminy i Miasta Ż. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w odniesieniu do przekazanej Skarżącej dotacji w łącznej kwocie 73 128, 95 zł. Jak wskazano wyżej, w kwocie tej mieści się kwota 4 815, 73 zł, stanowiąca przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Ww. sprawa dotyczy zatem tego samego przedmiotu w niezmienionym stanie faktycznym sprawy, co sprawa będąca obecnie przedmiotem kontroli sądowej. Zdaniem Sądu przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji była ta sama sprawa, w której wcześniej organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wobec powyższego, w okolicznościach niniejszej sprawy, organy były zobowiązane do uwzględnienia faktu, iż w tożsamym przedmiocie – zwrotu przez Skarżącą części dotacji za 2015 r. - toczyło się postępowanie i zapadło pozostające w obrocie prawnym rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania. Należy podkreślić, że decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 787/14, LEX nr 2032840). Okoliczność pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji z dnia grudnia 2017 r. wykluczała zatem ponowne orzekanie w tej samej sprawie, tj. w zakresie zwrotu przez Skarżącą części dotacji za 2015 r. w wysokości 4 815, 73 zł. Ponowne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej przez organ wcześniej decyzją ostateczną, jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (tak również np. M. Jaśkowska w: M. Jaśkowska, B. Wróbel, "Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz", Kraków 2005 r., s. 968). Zdaniem Sądu końcowym rezultatem postępowania prowadzonego w zakresie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu, jeśli okoliczności uzasadniające żądanie zwrotu zostały potwierdzone materiałem dowodowym, powinna być decyzja określająca tę kwotę, lub umorzenie wszczętego postępowania jeżeli postępowanie okazało się bezprzedmiotowe. Trzeba przy tym zaznaczyć, że orzeczenie o określeniu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w odniesieniu do jej części, nie stanowi przeszkody do wydania decyzji w odniesieniu do innej części tej dotacji, gdyby ujawnione zostały okoliczności faktyczne, uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 listopada 2017 r. sygn. akt 852/17). Wobec powyższego, w ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W tym zakresie zarzuty skargi znajdują uzasadnienie. W konsekwencji charakteru stwierdzonych nieprawidłowości działania organów, Sąd uznał za przedwczesne wypowiadanie się o zarzutach skargi dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić powyższe wywody i przedstawioną wykładnię prawa. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło