V SA/Wa 1380/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi E. [...] J. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych na rok 2007; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych E. [...] J. wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2011r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z dwojgiem małoletnich dzieci, utrzymuje się z dochodów z 14 ha gospodarstwa rolnego w wysokości 1000 złotych miesięcznie. Podała, że posiada dom o powierzchni 80 m2 i nie posiada zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z 8 sierpnia 2011r. wezwano zainteresowaną do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 6 września 2011r. (data nadania) skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym podała, iż miesięczny dochód wszystkich członków rodziny wynosi 4813 złotych i przedstawia się następująco: dochód z gospodarstwa rolnego – 1257 złotych, z tytułu opieki nad matką – 520 złotych, zasiłek pielęgnacyjny na dwoje dzieci – 306 złotych, zasiłek rodzinny z N. na dwoje dzieci – 1400 złotych (zasiłek pobiera mąż skarżącej i jej przekazuje), alimenty – 680 złotych, dochód matki – 650 złotych (renta i zasiłek pielęgnacyjny). Natomiast wydatki przedstawiają się następująco: wyżywienie – 2000 złotych, leki – 500 złotych, ubrania i obuwie – 400 złotych, energia elektryczna – 150 złotych, woda i ścieki – 100 złotych, opał -450 złotych, Internet i TV kablowa – 88 złotych, telefon – 150 złotych, raty kredytów – 400 złotych, przybory szkolne - 300 złotych, środki czystości – 198 złotych. Skarżąca wyjaśnił, że jeden rachunek bankowy zamknęła w styczniu 2010r., natomiast na drugim rachunku widnieje saldo na dzień 6 września 2011r. w wysokości 274,96 złotych. Podała również, że zarówno ona jak i jej matka i małoletnie dzieci nigdzie nie pracują. Do pisma załączyła: wyciągi z rachunku bankowego, zaświadczenie o dochodowości gospodarstwa rolnego, trzy orzeczenia o niepełnosprawności dotyczące dzieci i matki skarżącej, wyrok wskazujący na wysokość uzyskiwanych alimentów, trzy umowy kredytów, dokumenty potwierdzające wysokość uzyskiwanych zasiłków i renty matki skarżącej oraz dopłat do gruntów rolnych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana składa się wpis sądowy w pięciu sprawach w łącznej wysokości 1219 złotych. W takim też zakresie rozpoznano powyższy wniosek. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca wykazała, że ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż skarżąca wraz z dwojgiem niepełnosprawnych dzieci oraz niepełnosprawną matką utrzymują się z dochodów w znacznej części mających charakter pomocy finansowej (zasiłki, alimenty) należało uznać, iż skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wykazywane dochody, po uwzględnieniu kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącej. W przytoczonych okolicznościach skarżąca nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych. Ponadto przy rozpoznawani wniosku wzięto pod uwagę, iż wnioskodawczyni nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.