V SA/Wa 1381/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w W. dawniej G. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz K. Sp. z o.o. w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Strona – G. Sp. z o.o. – przekazała za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań i Refundacji do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w terminie przewidzianym w § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 stycznia 2009r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U z 2009r., Nr8 poz. 43 ze zm.) wnioski Wn-D o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń i luty 2011 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] Prezes Zarządu PFRON odmówił stronie wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych uznając, że spółka nie spełniła przesłanki z pkt 10 lit. c oraz pkt 11 Wytycznych Wspólnotowych. Na skutek odwołania strony Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał m.in., że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji powinien ustalić, czy zachodzi wobec strony przesłanka z pkt 10 lit. c i Wytycznych tj. podleganie zbiorowemu prawu w sprawie niewypłacalności warunkującej uznanie przedsiębiorstwa strony za zagrożone poprzez rozpatrzenie całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dowodów przesłanych przez stronę w postaci zaświadczeń o niezaleganiu z płatnościami względem organów administracji publicznej i podmiotów prywatnych oraz opinii banków odnośnie zdolności kredytowej oraz terminowości wywiązywania się ze zobowiązań, gdyż artykułu 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego nie można interpretować opierając się wyłącznie na bilansie, który jedynie porządkuje majątek przedsiębiorcy według źródeł jego finansowania. Ponadto organ zauważył, iż organ pierwszej instancji powinien także ustalić, czy wobec strony zachodzi przesłanka z pkt 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych. Natomiast dopiero w sytuacji stwierdzenia w/w przesłanki organ pierwszej instancji powinien w oparciu m. in. o stosowany dotychczas zagregowany wskaźnik Altmana ustalić ogólną kondycję finansową strony, w tym poziom zagrożenia upadłością oraz ustalić czy w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosków za miesiące styczeń i luty 2011 r. zgodnie z twierdzeniem strony zawartym w piśmie z dnia 24 marca 2011 r. - wysokość straty rzeczywiście nie przewyższa 25% wysokości tego kapitału uwzględniając dokumentację finansową za ten okres, a w konsekwencji ustalić, czy strona spełnia przesłanki do uzyskania pomocy publicznej w formie dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Minister Pracy i Polityki Społecznej podkreślił, że strona w piśmie z dnia 17 października 2011 r. dodatkowo poinformowała, że 4 października 2011 r. PFRON wpłacił na konto spółki wstrzymane wcześniej dofinansowanie za 5 miesięcy (III-VII.2011 r.). W związku z powyższym podzielił stanowisko strony zawarte w piśmie, że w związku z powyższą okolicznością "nie ma żadnego logicznego uzasadnienia do odmiennej oceny kondycji spółki (...)" za styczeń i luty 2011 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 22 grudnia 2011 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił stronie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za styczeń i luty 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w złożonym formularzu wnioskodawca oświadczył, iż w odniesieniu do okresu ostatnich 3 lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy publicznej odnotowuje rosnące straty, jego obroty maleją oraz zwiększa się suma zadłużenia wnioskodawcy. Ponadto zauważył, że zagregowany wskaźnik wynosi 0,207 i wskazuje, iż wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Podkreślił, że wskaźnik Z-score mniejszy niż 1,810 oznacza, iż pod względem przesłanek wskazanych w pkt 5 części B w/w formularza badane przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Zauważył, że analiza sprawozdania finansowego za rok 2010 potwierdza występowanie w spółce przesłanek wskazanych w pkt 11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw, gdyż strona odnotowuje rosnące straty, w 2009 r. straty spółki wynosiły 1.307.000,00 zł, a w roku 2010 - 3.273.000,00 zł, zwiększeniu uległo zadłużenie spółki z 11.225.000,00 zł w roku 2009 do 14.525.000 zł w roku 2010. Ponadto organ wskazał, że aktywa spółki uległy zmniejszeniu, kapitał własny spółki przyjął wartość ujemną, co może oznaczać, że spółka może bardzo szybko znaleźć się w stanie upadłości, zobowiązania krótkoterminowe są wyższe od wartości aktywów obrotowych co świadczy o niskiej płynności finansowej przedsiębiorstwa i grozi dalszymi stratami. W związku z powyższym organ stwierdził, iż w świetle spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów z pkt 11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw pomoc publiczna w postaci dofinansowania do wynagrodzeń nie może zostać udzielona. Analiza przedstawionych przez stronę wyjaśnień jak i dokumentów, wykazała, że strona nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 10 lit. a Wytycznych wspólnotowych. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy powołał się na art. 48a ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz wskazał, że pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą i znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Przytoczył także treść art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji i wskazał, że kryteriów niezbędnych dla ustalenia, czy pracodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc szukać we wskazanym wyżej Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych) oraz Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE.C z 2004r. Nr 244, poz. 2, ze zm.). Organ powołał się na motyw 15 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008r., zgodnie z którym pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych, aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że strona jest dużym przedsiębiorstwem, gdyż nie spełnia żadnej przesłanki z definicji zawartej w art. 2 ust. 1 załącznika I do w/w rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008 tj. m. in. zatrudnia więcej niż 250 pracowników. Wobec powyższego, ze względu na wyżej wskazaną wielkość wnioskodawcy, przy ocenie jego sytuacji finansowej zastosowanie będzie miała definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Jak wskazał Minister, zgodnie z pkt 10 w/w Wytycznych w szczególności za zagrożone przedsiębiorstwo uznaje się przedsiębiorstwo znajdujące się w następujących okolicznościach: a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki, jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej. Natomiast zgodnie z pkt 11 Wytycznych wspólnotowych, nawet gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności gdy występują typowe oznaki takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli/akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych. Organ odwoławczy powołał się też na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r. , Nr 53, poz. 312 z późn. zm.). Stanowi ono jak wskazał wykonanie delegacji zawartej w art. 37 ust. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, ze zm.). Podkreślił, że stosownie do jego regulacji strona składając wnioski o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do lutego 2011 r. załączyła formularze informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. W części B każdego z formularzy dotyczącej sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy, na pytanie piąte lit. a, b i f "czy w odniesieniu do okresu ostatnich 3 lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pomocy publicznej wnioskodawca odnotowuje rosnące straty, obroty wnioskodawcy maleją, zwiększa się suma zadłużenia wnioskodawcy" strona odpowiedziała twierdząco, co oznacza, że w dniu składania wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące od stycznia do lutego 2011 r. była przedsiębiorstwem zagrożonym - zgodnie z definicją zawartą w pkt 11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Organ zauważył, że ze zgromadzonych dokumentów finansowych wynika, że strona odnotowuje rosnące straty, w 2009 r. straty spółki wynosiły 1.307.000,00 zł, w 2010 r. -3.273.000,00 zł, na koniec stycznia 2011 r. - 350.912,23 zł oraz na koniec lutego 752.128,63 zł. Z dokumentów wynika również, że zwiększeniu uległo zadłużenie spółki tj. zwiększyły się zobowiązania spółki z 10.458.000,00 zł w roku 2009 do 14.211.000,00 zł w roku 2010, z 15.484.642,08 zł w miesiącu styczniu 2011 r. do 16.214.273,34 zł. Z bilansów wynika, iż wskaźnik bieżącej płynności finansowej w 2009 r. wyniósł 0,72, na koniec 2010 r. - 0,51, na koniec stycznia 2011 r. - 0,54 oraz na koniec lutego 2011 r. - 0,57. Organ zauważył, że za normę wartości wskaźnika przyjmuje się przedział od 1,2 do 2,0. Niski wskaźnik świadczy o trudnej sytuacji finansowej strony uniemożliwiającej terminowe wywiązywanie się ze zobowiązań krótkoterminowych. Z bilansów wynika również, że wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia strony, informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów wyniosła na koniec 2009 r. - 0,84, na koniec 2010 r. - 1,14, na koniec stycznia 2011 r. - 1,15 oraz na koniec lutego 2011 r. - 1,17. Za normę wartości wskaźnika uważa się, jak podał Minister przedział od 0,57 - 0,67. Kapitał własny spółki przyjął jak podano wartość ujemną zarówno w roku 2009, 2010 oraz w miesiącach od stycznia do lutego 2011 r., co może zdaniem organu odwoławczego oznaczać, że spółka może szybko znaleźć się w stanie upadłości. W związku z powyższym stwierdził, iż strona spełniła z przesłanki z pkt 11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. Organ podkreślił ponadto, że bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia przez nią wniosku o udzielenie pomocy z uwagi na art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej strony są więc składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy i na podstawie tych dokumentów dokonywana jest ocena czy pomiot jest pracodawcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. Ponadto organ podkreślił, że pomoc, o której mowa w art. 26a ustawy o rehabilitacji jest ściśle związana z zatrudnieniem pracownika w określonym miesiącu. W konsekwencji uznał, że prawo do pomocy w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest nabywane z ostatnim dniem okresu sprawozdawczego, a pomoc ta jest udzielana, jeżeli do tej daty jest możliwe ustalenie, czy zostały spełnione warunki do wystąpienia o wypłatę tej pomocy. Zawarte w odwołaniu argumenty strony o poprawie jej kondycji ekonomicznej, w tym w szczególności o podniesieniu kapitału zakładowego spółki o 1.000.000 zł, to, że spółka cały czas reguluje wszelkie zobowiązania wobec kontrahentów, terminowo opłaca podatki, składki na ubezpieczenia społeczne oraz fakt, iż wobec spółki nie toczą się jakiejkolwiek postępowania egzekucyjne nie podważają prawidłowości decyzji podjętej przez organ I instancji. Wobec powyższego ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony czy podwyższenie kapitału zakładowego w okresie następującym po dacie złożenia wniosku nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie. W tej kwestii organ II instancji powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1287/11, zgodnie z którym "sytuacja ekonomiczna spółki powinna być oceniana na dzień złożenia wniosku". W związku z powyższym organ uznał za bezzasadny zarzut strony dotyczący naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 1 i 3 kpa Odnosząc się do kwestii przyznania i wypłaty spółce dofinansowania za dalszy okres 2011r. tj marzec – lipiec 2011r. Minister wyjaśnił, że pismem z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] Fundusz poinformował, że wypłata wynagrodzenia nastąpiła z uwagi na to, że z oświadczeń złożonych przez stronę w formularzach INf-oPP dołączonych do wniosków Wn-D za miesiące marzec, kwiecień, maj i lipiec 2011 r. nie wynikało, że znajduje się ona w trudnej sytuacji ekonomicznej W ocenie organu odwoławczego niezrozumiałym jest fakt, dlaczego organ pierwszej instancji przed wypłatą dofinansowania za w/w miesiące nie zbadał czy zawarte w formularzach Inf-oPP oświadczenia strony są zgodne z prawdą jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Organ stwierdził, iż opisane wyżej nieprawidłowe działanie Funduszu nie może być powielane a zgromadzona na etapach postępowań obu instancji dokumentacja potwierdza, że strona znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej. W skardze do Sądu strona zarzuciła decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej naruszenie przepisów postępowania, tj.: • art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez jedynie wyrywkową analizę zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, zaniechanie rozpatrzenia całości materiału zebranego w sprawie oraz błędną jego analizę, brak odniesienia się do całokształtu materiału w sprawie i wyciągnięcie niemających oparcia w materiale dowodowym oraz mających zastosowanie do sytuacji wniosków w postaci pominięcia informacji o podniesieniu kapitału zakładowego skarżącej, wdrożonym programie restrukturyzacji oraz danych o poprawiającym się wskaźniku bieżącej płynności finansowej; • art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez pominięcie w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia pełnej treści punktu 11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (2004/C 244/02); • art. 107 § 3 kpa poprzez brak faktycznego uzasadnienia dlaczego obszerne wyjaśnienia skarżącej odnośnie jej stanu ekonomicznego nie zostały uwzględnione; • art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia wszystkich okoliczności we wzajemnej łączności; • art. 8 kpa poprzez ignorowanie pełnej treści punktu 11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (2004/C 244/02), jak również poprzez wydanie w krótkich odstępach czasu w analogicznych okolicznościach faktycznych orzeczeń różnej treści, tj. przyznających i odmawiających przyznania Skarżącej pomocy publicznej w postaci dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, przez co Minister podważa zaufanie do organów państwowych. Powyższe naruszenia przepisów postępowania miały w ocenie skarżącego niewątpliwy wpływ na wynik postępowania, gdyż doprowadziły do przyjęcia, że skarżąca jest przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej (rozporządzenia nr 800/2008 oraz Wytycznych Wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw). Strona skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: • punktu 11 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (2004/C 244/02) poprzez jego bledną wykładnię i zastosowanie; • art. 48a ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z przepisami rozporządzenia Komisji nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. i Wytycznych Wspólnotowych poprzez ich błędną wykładnię, polegające na przyjęciu wbrew treści tych przepisów, że sytuacja skarżącej odpowiada definicji przedsiębiorstwa zagrożonego. W konkluzji wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.) Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona bowiem w sprawie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.37ust.5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.jedn. Dz. U. z 2007r. nr 59, poz.404 ze zm.) Podstawę prawną rozstrzygnięcia dokonanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej orzekającego jako organ II instancji w sprawie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych- G. Sp. z o.o. w W. - obecnie K. Sp. z o.o. W. za miesiące: styczeń i luty 2011r. – stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz.U.2008r. Nr 14,poz.92 ze zm.), zwanej dalej ustawą o rehabilitacji, przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie ( Dz.U. Nr 53, poz.312) zwanego dalej rozporządzeniem, przepis art. 37ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (t.jed. Dz.U. z 2007r. nr 59, poz.404 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Komisji(WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.U.UE.L.08.214.3). oraz przepisy zawarte w Komunikacie Komisji zawierającym "Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw" (DzU.UE.C.04.244.2) zwane dalej Wytycznymi( 2004/C/244/02). Stosownie do przepisu art.48a ust.3 pkt 1 ustawy o rehabilitacji pomoc ze środków Funduszu nie może zostać udzielona lub wypłacona pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą, znajdującemu się w trudnej sytuacji ekonomicznej według kryteriów określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej. W sprawie poza sporem pozostaje, że wartość niepokrytych strat Spółki w okresie objętym oceną nie przekraczała 50% zarejestrowanego kapitału zakładowego, w tym wysokość straty w ciągu ostatniego roku obrotowego nie przewyższała 25% wysokości tego kapitału. Nie mniej organy orzekające ustaliły na podstawie zgromadzonej dokumentacji finansowej, że strona odnotowuje rosnące straty, zwiększeniu uległo zadłużenie spółki tj. zwiększyły się zobowiązania spółki. Pogorszyły się też wskaźniki bieżącej płynności finansowej (w 2009 r. wyniósł 0,72, na koniec 2010 r. - 0,51, na koniec stycznia 2011 r. - 0,54 oraz na koniec lutego 2011 r. - 0,57). Niski wskaźnik płynności finansowej, zdaniem organu świadczy o trudnej sytuacji finansowej strony uniemożliwiającej terminowe wywiązywanie się ze zobowiązań krótkoterminowych. Z bilansów wynika też jak wskazano, że wartość wskaźnika ogólnego zadłużenia strony, informującego o kwocie zadłużenia przypadającej na jednostkę aktywów wyniosła na koniec 2009 r. - 0,84, na koniec 2010 r. - 1,14, na koniec stycznia 2011 r. - 1,15 oraz na koniec lutego 2011 r. - 1,17. Zauważono, że wnioskodawca odnotowuje zmniejszenie obrotów, zmniejszenie przepływu środków finansowych, zwiększenie sumy zadłużenia, zwiększenie kwoty odsetek od posiadanych zobowiązań oraz inne trudności w zakresie płynności finansowej. Na podstawie tych ustaleń organy orzekające uznały, że wnioskodawca w dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej i dlatego wnioskowana pomoc nie może być udzielona. Należy wyjaśnić, że wypłacanie podmiotom gospodarczym dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych stanowi niewątpliwie pomoc publiczną. Pomoc publiczna co do zasady jest niedozwolona. Niektóre rodzaje pomocy publicznej zostały uznane za zgodne ze wspólnym rynkiem i jako takie dozwolone. Są to rodzaje pomocy do których zastosowanie ma rozporządzenie 800/2008. Kategorie dozwolonej pomocy publicznej zostały określone w art.1 rozporządzenia 800/2008, gdzie w ust.1 lit.i) wskazano, że rozporządzenie ma zastosowanie do pomocy dla pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji lub niepełnosprawnych. W rozporządzeniu 800/2008 określone zostały sytuacje, w których nie ma ono zastosowania, pomimo że dana kategoria pomocy została nim objęta. W przypadku zaistnienia takiej sytuacji pomoc jako pomoc publiczna niezgodna ze wspólnym rynkiem nie może być udzielona. Pomoc ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych stanowiąca dofinansowanie dla pracodawców do wynagrodzeń zatrudnianych przez nich osób niepełnosprawnych stanowi pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia 800/2008 uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art.87 i 88 Traktatu i dofinansowanie to powinno być zgodne z postanowieniami tego rozporządzenia. Do uznania, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej należy więc stosować kryteria określone w rozporządzeniu 800/2008 oraz "Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw" (DzU.UE.C.04.244.2). Zgodnie z zapisem 15 preambuły Rozporządzenia Komisji ( WE) nr 800/2008 pomoc przyznawana przedsiębiorstwom zagrożonym, w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych powinna być oceniana na podstawie tych wytycznych aby uniknąć ich obchodzenia. Pomoc na rzecz tych przedsiębiorstw należy zatem wyłączyć z zakresu obowiązywania rozporządzenia. W sprawie poza sporem pozostaje, że skarżąca jest dużym przedsiębiorstwem, zatrudniającym więcej niż 250 pracowników, a zatem nie spełnia żadnej przesłanki definicji zawartej w art. 2 ust 1 załącznika I do w.w. rozporządzenia (dotyczącej definicji mikroprzedsiębiorstwa oraz małego i średniego przedsiębiorstwa ). Wobec powyższego przy ocenie jego sytuacji finansowej zastosowanie znajduje definicja przedsiębiorstwa zagrożonego określona w Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw( 2004/C/244/02). Zgodnie z pkt 10 Wytycznych w szczególności przedsiębiorstwo jest uznane za zagrożone w następujących okolicznościach : a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub b) w przypadku spółki, której przynajmniej niektórzy członkowie są w sposób nieograniczony odpowiedzialni za długi spółki - jeżeli ponad połowa jej kapitału według sprawozdania finansowego została utracona, w tym ponad jedna czwarta w okresie poprzedzających 12 miesięcy; lub c) niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej. Nie ulega wątpliwości, co wykazało przeprowadzone w sprawie postępowanie, że skarżąca spółka nie znalazła się w żadnej z wymienionych wyżej okoliczności. Ponownie przeprowadzone przez Prezesa PFRON postępowanie, zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego, nie wykazało by spółka spełniała kryteria w zakresie podlegania procedurze upadłościowej ( spółka reguluje na bieżąco swoje zobowiązania, nie zalega z płatnościami danin publicznych, wynagrodzeń, składek na ubezpieczenia społeczne oraz posiada pozytywną opinię banków ją kredytujących). Również nie zachodzi wobec niej przesłanka o której mowa w pkt 10 lit a Wytycznych. Natomiast w oparciu o dane wskaźnikowe- zagregowany wskaźnik Atamana, niekorzystne wskaźniki: płynności finansowej, ogólnego zadłużenia stwierdzono, że spółka spełniła przesłanki z pkt 11 Wytycznych wspólnotowych, tym samym jako "przedsiębiorstwo zagrożone" nie może otrzymać wnioskowanego za styczeń i luty 2011r. dofinansowania. Nie mniej jednak za okres od marca do lipca 2011r. skarżąca taką pomoc otrzymała. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z pkt 11 Wytycznych nawet gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10 przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności gdy występują typowe oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym. W tej ostatniej sytuacji, niniejsze wytyczne stosuje się do każdej pomocy przyznanej w kontekście takiej procedury, która prowadzi do utrzymania przedsiębiorstwa na rynku. W każdym przypadku przedsiębiorstwo zagrożone kwalifikuje się do pomocy tylko wtedy, gdy ewidentnie nie może odzyskać płynności dzięki środkom własnym lub środkom uzyskanym od właścicieli/akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych. Odnosząc się do powyższych zapisów wskazać należy, że ustawodawca wspólnotowy wskazał na okoliczności, które w danej sytuacji i w szczególności mogą, a nie muszą przy ich zaistnieniu uzasadniać uznanie przy ich spełnieniu czy istotnie przedsiębiorstwo wypełnia definicję przedsiębiorstwa zagrożonego. Rzeczywiście ustalone na podstawie samych tylko danych finansowych za okres 3 lat przed złożeniem wniosku oraz miesiące styczeń i luty 2011r. wskaźniki: zadłużenia, płynności finansowej ( ten w lutym wskazuje co prawda na tendencje wzrostową ), rosnące straty są wskaźnikami niekorzystnymi i w świetle warunków określonych pkt 11 Wytycznych uzasadniały w ocenie Sądu konieczność kompleksowego zbadania tej kwestii nie poprzestając jedynie na ich wynikach, co uczyniły organy orzekające w sprawie. Model Atamana i wyliczony na jego podstawie wskaźnik nie może być ostatecznym werdyktem przeprowadzonej analizy sytuacji finansowej. Wyliczone wskaźniki ekonomiczne są tylko w ocenie Sądu jednym z elementów procedury badania sytuacji ekonomicznej wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie, a w przypadku ich niekorzystnych wyników winny uzasadniać dalszą analizę kondycji finansowej beneficjenta, zwłaszcza w sytuacji gdy, jak w sprawie niniejszej wnioskodawca powołuje się i przedstawia drogę przezwyciężenia trudności poprzez np. dokapitalizowanie spółki ( co w istocie w 2011r. nastąpiło) oraz załącza informacje wyjaśniające znalezienie się w trudnej sytuacji, a związane ze specyfiką branży, charakterem prowadzonej działalności oraz przedstawia plan wyjścia z trudności ekonomicznych i finansowych poprzez wdrożony program restrukturyzacyjny. Natomiast w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podzielając stanowisko Prezes PFRON skupił się wyłącznie na wskaźnikach finansowych, nie uwzględniając indywidualnych czynników, jak również planowanych, a następnie w trakcie niniejszego postępowania przeprowadzonych już przez spółkę w celu ratowania przedsiębiorstwa, zmian w zakresie przekształceń własnościowo kapitałowych i restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Zgodzić należy się również zarzutem skargi, iż z literalnego brzmienia pkt 11 Wytycznych oraz celu w nim określonego wynika, że same problemy z płynnością nie kwalifikują podmiotu jako zagrożonego, a dopiero wówczas gdy nie może takiej płynności odzyskać w przyszłości dzięki środkom własnym lub uzyskanym od właścicieli / akcjonariuszy lub ze źródeł rynkowych. Minister Pracy i Polityki Społecznej odwołał się do przepisów art.37 ust.5 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, który stanowi: "Podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o jej udzielenie, informacji dotyczących wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacji o otrzymanej pomocy publicznej, zawierających w szczególności wskazanie dnia i podstawy prawnej jej udzielenia, formy i przeznaczenia, albo oświadczenia o nieotrzymaniu pomocy." Z faktu, że wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy są składane w dniu złożenia wniosku o udzielenie pomocy organ orzekający wywiódł iż organ rozpoznający sprawę przyznania pomocy bada sytuację ekonomiczną strony na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy oraz, że ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po złożeniu wniosku nie ma wpływu na dokonane rozstrzygnięcie. Stanowisko takie jest w ocenie Sądu nie jest słuszne i nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Z faktu dokonywania oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy na podstawie dokumentów i informacji złożonych w dacie składania wniosku nie wynika obowiązek oceny tej sytuacji wyłącznie na ich podstawie ale również na podstawie dokumentacji przedstawianej przez wnioskodawcę w trakcie prowadzonego w tej sprawie postępowania, zaś obowiązkiem organu jest dokonanie tej oceny na podstawie złożonych dokumentów. Złożone dokumenty stanowią niewątpliwie podstawę do oceny sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa według stanu na datę złożenia wniosku oraz za okres dotyczący lat ubiegłych, bowiem dla przyznania dofinansowania istotna jest sytuacja w jakiej się przedsiębiorstwo znajduje w okresie składania wniosku o dofinansowanie i jego kondycję należy badać na ten czas nie mniej jednak nie można wyłączyć w takiej sytuacji możliwości i obowiązku dokonania oceny sytuacji ekonomicznej strony - na podstawie złożonych dokumentów - w przyszłości. Istotnie sama ewentualna poprawa sytuacji ekonomicznej strony po złożeniu wniosku nie powinna mieć zasadniczo znaczenia na dokonane rozstrzygnięcie, jednakże wpływ taki powinna mieć potencjalna możliwość poprawy, jeżeli wynika z dokumentów i informacji zawartych w formularzu złożonych wraz z wnioskiem lub w wyniku jego uzupełnienia w trakcie postępowania, prowadząca do uznania, że nawet istniejące , jak w sprawie niniejszej w dacie jego złożenia, oznaki zagrożenia, wobec informacji wyjaśnień i innych dowodów przedstawionych przez stronę w trakcie postępowania nie dawały podstawy do uznania przedsiębiorstwa za zagrożone w rozumieniu przepisów wspólnotowych w okresie, za który przedsiębiorstwo wystąpiło o pomoc. Rację należy przyznać skarżącej, że błędem jest w takiej sytuacji pominięcie przy ocenie ekonomicznej spółki zdarzeń przyszłych, które mają wpływ na jej sytuację ekonomiczną. Tym samym nie do przyjęcia jest ograniczenie oceny tej sytuacji do stanu statycznego, jakim są dane i wskaźniki ekonomiczne na ściśle określony wycinek czasu. Zakres informacji, które musi przedstawić podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Wzór formularza informacji został określony w załączniku do rozporządzenia. Należy wskazać, że w części C punkt 6 Formularza wnioskodawca zobowiązany jest odpowiedzieć na pytania: "Czy pomimo wystąpienia okoliczności wymienionych w pkt 5, wnioskodawca jest w stanie odzyskać płynność finansową? Jeśli tak, to w jaki sposób?". Umieszczenie tego punktu w formularzu stanowiącym załącznik do wniosku o przyznanie pomocy wskazuje na to, że organ dokonujący oceny sytuacji ekonomicznej wnioskodawcy jest zobowiązany ocenić sytuację według stanu na dzień złożenia wniosku, ale również ocenić, na podstawie dokumentów i informacji przedstawionych przez wnioskodawcę możliwość poprawy sytuacji finansowej wnioskodawcy i dopiero na tej podstawie ustalić czy przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Konsekwencją dokonania błędnej wykładni prawa materialnego przez orzekające organy było uchybienie obowiązkowi należytego wyjaśnienia stanu faktycznego ( art. 7 k.p.a. w zw. z art. 48a ust.3a ustawy o rehabilitacji) oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1k.p.a.). Organy rozpoznające sprawę nie zbadały bowiem należycie jak przedstawiała się sytuacja ekonomiczna skarżącego styczniu i lutym 2011r. podejmując rozstrzygnięcie 25 kwietnia 2012. Nie zanalizowały dowodów złożonych przez Spółkę na okoliczność poprawy jej sytuacji i niespełniania przez nią kryteriów zawartych w przepisach prawa UE do uznania za przedsiębiorstwo zagrożone. Jako zasadny należało również uznać zarzut skargi naruszenia art. 8 kpa poprzez wydanie w krótkich odstępach czasu w analogicznych sytuacjach faktycznych orzeczeń różnej treści przyznających i odmawiających skarżącej przyznania dofinansowania, przez co podważone zostało zaufanie do organów administracji państwowej. Usprawiedliwieniem takiego działania organu nie może być jego stanowisko, iż dofinansowanie udzielone spółce za okres od marca do lipca 2011 nastąpiło wskutek nieprawidłowego działania Prezesa PFRON przez niezbadanie czy zawarte w formularzach informacje ( oświadczenia ) strony są prawdziwe. W tym miejscu wskazać należy, że środki przyznane Spółce z wniosków za ten okres zostały przedsiębiorstwu wstrzymane, a ich wypłata nastąpiła dopiero w październiku 2011r., a zatem na znacznym etapie postępowania w sprawie niniejszej, w sytuacji zaistnienia już konieczności badania i analizowania kondycji finansowej spółki zleconej przez organ odwoławczy po uchyleniu decyzją Ministra Pracy z dnia [...] września 2011r. decyzję Prezesa PFRON odmawiającą po raz pierwszy przyznania pomocy. W decyzji tej organ odwoławczy podzielił stanowisko skarżącej o braku uzasadnienia odmiennej oceny kondycji spółki. Z tych wszystkich przyczyn i wobec tego, iż organ orzekający w sprawie w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie odniósł się do kwestii sytuacji ekonomicznej strony – poza dokonaną na podstawie sprawozdań finansowych na dzień złożenia wniosku, oceną wskaźników ekonomicznych, winien tego dokonać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, z uwzględnieniem wyżej wyrażonych poglądów zarówno w zakresie wykładni prawa materialnego, jak i niezbędnego zakresu postępowania dowodowego dla ustalenia stanu faktycznego oraz obowiązku organu administracji wyczerpującego rozpatrzenia tegoż materiału dowodowego. W tej sytuacji przedwczesne byłoby ustosunkowywanie się przez Sąd do tych zarzutów i twierdzeń skargi, które wskazują, iż sytuacja skarżącej nie odpowiada definicji przedsiębiorstwa zagrożonego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie i z mocy art. 145 § 1 ust.1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i kosztów zastępstwa adwokackiego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.