V SA/Wa 1383/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-05

Skład orzekający: Michał Sowiński, Marek Krawczak, Aleksandra Młyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do wyliczenia wysokości pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 można zaliczyć przychody ze sprzedaży produktów wyprodukowanych przez członków grupy przed dniem uznania grupy?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" jest przyznawana grupie od dnia następującego po dniu jej uznania. Do wyliczenia wysokości pomocy można zaliczyć wyłącznie sprzedaż produktów wyprodukowanych przez członków grupy po dniu jej uznania. Sprzedaż produktów wyprodukowanych przed dniem uznania grupy nie może być objęta pomocą finansową, a jej wykazanie we wniosku o płatność może skutkować nałożeniem kary administracyjnej.
Stan faktyczny
Spółdzielnia S. z siedzibą w O. zaskarżyła decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej w ramach PROW na lata 2014-2020 w zmniejszonej wysokości. Spółdzielnia domagała się przyznania pomocy w pełnej kwocie, zarzucając organom błędną wykładnię pojęcia produktów "wyprodukowanych przez członków grupy" oraz naruszenie przepisów proceduralnych i unijnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup i organizacji producentów" i dokonania obniżenia należnej kwoty pomocy oddala skargę. Przedmiotem skargi Spółdzielni "[...]" w [...] (dalej jako: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółdzielnia") jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR" lub "organ II instancji") z [...] czerwca 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor" lub "organ I instancji") z [...] stycznia 2019 r. nr [...] o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w zmniejszonej wysokości za okres od dnia 5 października 2016 r. do dnia 4 października 2017 r. tj. za pierwszy rok działalności. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 4 października 2016 roku Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w [...] uznał Spółdzielnię "[...]" za grupę producentów rolnych, zatwierdził plan biznesowy w zakresie produkcji produktu: ziarno zbóż lub nasiona roślin oleistych i wpisał Spółdzielnię do Rejestru grup producentów rolnych (dalej: "GPR"). Decyzją z [...] czerwca 2017 r. organ I instancji przyznał Grupie pomoc finansową w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego PROW na lata 2014-2020 w okresie od 5 października 2016 r. do 4 października 2021 r. w wysokości limitów procentowych i kwotowych określonych w PROW na lata 2014-2020. W dniu 15 listopada 2017 roku Spółdzielnia złożyła wniosek o płatność za okres od 5 października 2016 r. do 4 października 2017 r. to jest za 1 rok działalności. Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Dyrektor w dniu 28 grudnia 2017 r. wystosował do Strony "Wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień" w sprawie stwierdzonych nieprawidłowości we wniosku o płatność za 1 rok oraz w załącznikach dołączonych do wniosku. Przedmiotem wezwania była m.in. kwestia ponownego przeanalizowania przez Stronę, czy całość zadeklarowanych przychodów została osiągnięta ze sprzedaży produktów rolnych wyprodukowanych przez członków Grupy po uzyskaniu przez nią uznania. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z 8 stycznia 2018 roku Spółdzielnia złożyła wyjaśnienia, zgodnie z którymi całość zadeklarowanych przychodów ze sprzedaży produktów rolnych została osiągnięta dla produktów wyprodukowanych przez członków Grupy po uzyskaniu przez grupę uznania oraz załączyła poprawione załączniki do wniosku o płatność za 1 rok. W dniach od 8 marca 2018 r. do 16 kwietnia 2018 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę na miejscu w siedzibie Spółdzielni i jej członków w zakresie weryfikacji danych zawartych we wniosku o płatność i jego załącznikach. W raporcie z czynności kontrolnych przeprowadzonych u jednego z członków Grupy - Pana [...], inspektorzy terenowi stwierdzili, że sprzedał on za pośrednictwem Grupy 66,68 % wyprodukowanych przez siebie produktów w ujęciu ilościowym (74,32 % w ujęciu wartościowym), zatem nie dokonał on za pośrednictwem Grupy sprzedaży co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów, ze względu na które Grupa została utworzona. Ustalenia poczyniono "w oparciu o przedstawione dokumenty finansowo - księgowe FV oraz rejestry. W raporcie z czynności kontrolnych nr [...] inspektorzy terenowi w polu "Uwagi" wpisali: "[...] - procentowo wprowadzono 100 % do grupy. Ilość od danego producenta zmniejszono w stosunku do złożonego wniosku o płatność ze względu na dostawę przed okresem referencyjnym w dniu 03.10.2016 r. w ilości 23,5 tony, wartość netto: 11.374 zł. W związku z ustaleniami z kontroli Dyrektor postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego PROW na lata 2014-2020, wszczęte na podstawie wniosku o płatność z 15 listopada 2017 r. do czasu wyjaśnienia kwestii dotyczącej spełniania przez Spółdzielnię warunków nałożonych na grupy producentów rolnych na podstawie art. 3a ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, zwanej dalej "ustawą o grupach". Postępowanie zostało podjęte [...] listopada 2018 r. Analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie wskazywała, że Spółdzielnia składając wniosek o płatność ujęła faktury dotyczące sprzedaży do Grupy produktów wyprodukowanych przez jej członków przed dniem uzyskania przez Spółdzielnię statusu uznania. Decyzją z [...] stycznia 2019 r. Dyrektor przyznał Skarżącej środki z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w wysokości 167.999,60 zł za okres od 5 października 2016 r. do 4 października 2017 r., tj. za 1 rok działalności, z czego pomoc z budżetu UE wynosiła 106.898,14 zł i dokonał obniżki należnej kwoty pomocy finansowej w wysokości 68.663,89 zł. Pismem z 29 stycznia 2019 r. Spółdzielnia złożyła odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2019 r. W złożonym odwołaniu wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie Spółdzielni pomocy finansowej za 1 rok działalności w pełnej wysokości. Prezes ARiMR po rozpatrzeniu sprawy wydał w dniu [...] czerwca 2019 r. decyzję nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora z [...] stycznia 2019 r. W oparciu na powołaną w zaskarżonej decyzji podstawę prawną organ II instancji uznał, że do wartości rocznych przychodów netto grupy producentów rolnych, na podstawie której wyliczana jest wysokość pomocy w danym roku działalności GPR, wliczana jest wyłącznie sprzedaż produktów wyprodukowanych przez członków GPR. Z kolei aby dany podmiot/producent rolny mógł uzyskać status członka grupy producentów rolnych, musi istnieć sama grupa producentów rolnych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, podmiot uzyskuje status grupy producentów rolnych dopiero po wydaniu przez właściwy organ decyzji o uznaniu grupy i dokonaniu wpisu grupy do rejestru grup producentów rolnych. W rozpoznawanej sprawie Spółdzielnia została uznana za grupę producentów rolnych i wpisana do rejestru grup na podstawie decyzji z [...] października 2016 r., nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że Grupa w pkt 7.2.1 wniosku z 15 listopada 2017 r. o płatność za 1 rok: "Wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych przez jego członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami beneficjenta/współmałżonkiem członka beneficjenta/ podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem" podała wartość 2.366.634,90 zł, a w pkt 7.3 wniosku: "Wnioskowana kwota pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów objętego PROW 2014-2020" Grupa wpisała wartość 236.663,49 zł. W załączniku nr 2 do wniosku o płatność za 1 rok: "Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających wartość i ilość produktów lub grupy produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych przez poszczególnych jego członków oraz sprzedanych do beneficjenta w okresie od 5 października 2016 r. do 4 października 2017 r." Grupa ujęła faktury dotyczące sprzedaży do Grupy produktów wyprodukowanych przez jej członków przed dniem uzyskania przez Spółdzielnię statusu uznania. Dotyczyło to sprzedaży 805,09 ton pszenicy o wartości 500.554,25 zł od października 2016 r. do czerwca 2017 r. oraz sprzedaży 102,17 ton rzepaku o wartości 174.710,70 zł w maju 2017 r., których zbiór, zgodnie z zasadami agrotechniki, nastąpił w lipcu lub sierpniu 2016 r. - najpóźniej zaś na początku września przy uwzględnieniu niekorzystnych warunków atmosferycznych panujących w kraju w trakcie żniw w 2016 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że zasadnicze znaczenie w omawianej kwestii ma czas dokonania zbioru poszczególnych płodów rolnych. W oparciu o specjalistyczną literaturę, którą powołał w uzasadnieniu decyzji zwrócił uwagę, że mogą zaistnieć sytuacje, w których proces produkcyjny w poszczególnych gospodarstwach producentów rolnych trwa od momentu, kiedy podmiot zrzeszający rolników indywidualnych nie uzyskał jeszcze statusu uznanej grupy producentów rolnych do momentu jego uzyskania lub jeszcze dłużej. Mając na uwadze specyfikę prowadzenia działalności rolniczej, zwłaszcza produkcji roślinnej - jak w przypadku członków Spółdzielni, organ I instancji oraz organ odwoławczy przyjęli zasadę, zgodnie z którą jeśli cykl produkcyjny danego produktu rolnego został zakończony nie wcześniej niż w dniu uznania grupy producentów rolnych, to należy przyjąć, że produkt został wytworzony przez członka grupy producentów rolnych. Za dopuszczalne uznał sytuację, w których przygotowanie gleby, siew oraz poszczególne zabiegi agrotechniczne miały miejsce w czasie, w którym podmiot zrzeszający rolników nie posiadał jeszcze statusu uznanej grupy producentów rolnych, natomiast sam zbiór nastąpił po uzyskaniu wpisu do rejestru grup producentów rolnych. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę złożone przez Grupę wyjaśnienia, zgodnie z którymi: "Produkcja zbóż i rzepaku ozimego w roku 2016, w gospodarstwach Członków, nie została zakończona wraz ze zbiorem. Ziarno przed zakupem przez Grupę było przechowywane w gospodarstwach członków, suszone i czyszczone, co pozwoliło polepszyć jego parametry" nie można zaliczyć do procesu produkcyjnego, który zakończył się w momencie zbioru zbóż i nasion rzepaku. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji poprawnie ustalił, że zabiegi polegające na poprawie jakości wcześniej wytworzonych ziaren zbóż i nasion rzepaku jak czyszczenie, suszenie ziaren niewątpliwie korzystnie wpływa na ich parametry, od których uzależniona jest możliwa do uzyskania cena sprzedaży to trudno stwierdzić, żeby ich przechowywanie miało podobne właściwości. Wprawdzie dzięki magazynowaniu wcześniej odpowiednio przygotowanych płodów rolnych i późniejszej ich sprzedaży poza okresem żniwnym, można uzyskać wyższe ceny, to trudno stwierdzić, żeby zabiegi te były kolejnym etapem produkcji, stanowiły one raczej element przygotowania towaru do sprzedaży i zależały od strategii ekonomiczno-gospodarczej przyjętej w danym gospodarstwie rolnym. Biorąc pod uwagę powyższe, proces wyprodukowania przez członków Grupy zboża i rzepaku zakończył się wraz z ich zbiorem. Zatem organ I instancji poprawnie nie zakwalifikował do objęcia pomocą finansową części faktur z załącznika nr 2 do wniosku o płatność za 1 rok, które zostały ujęte w zestawieniu wraz z odpowiadającymi im fakturami potwierdzającymi sprzedaż przez Grupę produktów wytworzonych przed dniem uzyskania przez Stronę statusu uznanej GPR. Mając powyższe na uwadze, Prezes ARiMR stwierdził, że wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych przez jego członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami beneficjenta/współmałżonkiem członka beneficjenta/podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem należy pomniejszyć o kwotę 675.264,95 zł stanowiących wartość sprzedaży łącznie 907,261 ton pszenicy i rzepaku dostarczonych do Grupy w okresie objętym rozpatrywanym wnioskiem o płatność, lecz wyprodukowanych w gospodarstwach poszczególnych członków przed uzyskaniem przez Grupę statusu uznania. Dodatkowo organ II instancji po dokonaniu analizy raportu z czynności kontrolnych ustalił, że w załączniku nr 1 do wniosku o płatność za 1 rok została ujęta faktura VAT nr [...] z 6 października 2016 r. dokumentująca m.in. sprzedaż 23,5 ton kukurydzy dostarczonej do Grupy przez Pana [...] w dniu 3 października 2016 r. Przedmiotowa dostawa kukurydzy do Grupy została udokumentowana fakturą nr [...] z 25 października 2016 r. z datą sprzedaży 5 października 2016 r. Organ odwoławczy na podstawie dokumentu dostawy nr [...] z 3 października 2016 r. ustalił jednak, że 23,5 tony kukurydzy zostało dostarczone przez członka w 3 października 2016 r., a więc przed dniem uzyskania przez Spółdzielnię uznania oraz przed okresem objętym rozpatrywanym wnioskiem o płatność. Zatem wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych przez jego członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami beneficjenta/współmałżonkiem członka beneficjenta/podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem pomniejszono o kwotę 11.374 zł, stanowiących wartość sprzedaży 23,5 ton kukurydzy dostarczonych do Grupy przed okresem objętym wnioskiem o płatność. Prezes ARiMR uznał, że ostatecznie do wyliczenia wysokości pomocy finansowej w 1 roku prowadzenia działalności przez Grupę zakwalifikowano wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych w gospodarstwach jego członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami beneficjenta/współmałżonkiem członka beneficjenta/podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem w wysokości 1.679.995,95 zł. Wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych w gospodarstwach jego członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami beneficjenta/współmałżonkiem członka beneficjenta/podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem deklarowana przez Spółdzielnię wynosiła 2.366.634,90 zł, co pozwoliło przyznać pomoc finansową w wysokości 236.663,49 zł, natomiast po przeprowadzeniu kwalifikowalności wniosku, wartość rocznych przychodów netto ustalono na poziomie 1.679.995,95 zł, a więc należna kwota wsparcia finansowego wyniosła 167.999,60 zł. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca zarzuciła organowi II instancji: § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2016 r. poz. 1284 ze zm.) w związku z art. 3a i art. 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1026) polegające na błędnej wykładni użytego w tym przepisie pojęcia produktów "wyprodukowanych przez członków grupy"; art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 627), poprzez brak rozpatrzenia wyjaśnień złożonych przez Spółdzielnię w toku postępowania w zakresie rozumienia pojęcia "wyprodukowanych przez członków grupy" użytego w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz z pominięciem wyników kontroli ma miejscu w ww. zakresie; art. 7a i art. 81a § 1 kpa poprzez brak ich zastosowania w niniejszej sprawie; art. 63 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 809/2014" poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie. W oparciu o zarzuty Strona wniosła o: 1) uchylenie decyzji organów obydwu instancji; 2) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zasady przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" określone zostały m.in. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, dalej: "rozporządzenie wykonawcze". Na podstawie § 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego wysokość pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez beneficjenta ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została uznana oraz ze sprzedaży produktów przetworzonych objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, wytworzonych z produktów lub grupy produktów, ze względu na które beneficjent został uznany, wyprodukowanych przez jego członków i sprzedanych kupującym niebędącym: członkami beneficjenta; współmałżonkiem członka beneficjenta; podmiotami powiązanymi kapitałowo łub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem." Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc finansowa po pierwszym roku prowadzenia działalności wynosi 10% udokumentowanych rocznych przychodów netto beneficjenta, o których mowa w ust. 1. Górna wartość pomocy finansowej nie może przekroczyć równowartości 100.000 Euro. Powyższe wskazuje, że do wartości rocznych przychodów netto grupy producentów rolnych, na podstawie której wyliczana jest wysokość pomocy w danym roku działalności grupy producentów rolnych, wliczana jest wyłącznie sprzedaż produktów wyprodukowanych przez członków grupy producentów rolnych, po jej uznaniu. Organy administracji prawidłowo ustaliły, że Spółdzielnia została uznana za grupę producentów rolnych i wpisana do rejestru grup na podstawie decyzji Dyrektora OT ARR nr [...] z [...] października 2016 r. Zgodnie z art. 63 rozporządzenia nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L z 2014 r., nr 227 poz. 69 ze zm.), dalej: "rozporządzenie 809/2014": 1. "Płatności oblicza się na podstawie kwot uznanych za kwalifikujące się podczas kontroli administracyjnych, o których mowa w art. 48. Właściwy organ sprawdza wniosek o płatność otrzymany od beneficjenta i określa kwoty, które kwalifikują się do wsparcia. Właściwy organ określa: kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi w oparciu o wniosek o płatność i decyzję w sprawie przyznania dotacji; kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wydatków we wniosku o płatność. Jeżeli kwota określona zgodnie z akapitem drugim lit. a) przekracza kwotę określoną zgodnie z lit. b) tego akapitu o więcej niż 10 %, do kwoty określonej zgodnie z lit. b) należy zastosować karę administracyjną. Kwota kary jest równa różnicy między tymi dwiema kwotami, ale nie może przekraczać kwoty całkowitego wycofania wsparcia. Nie stosuje się jednak kar, jeżeli beneficjent może wykazać, w sposób satysfakcjonujący właściwy organ, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty, lub jeśli właściwy organ z innego powodu jest przekonany o tym, że beneficjent nie ponosi winy. 2. Kary administracyjne, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio do wydatków niekwalifikowalnych stwierdzonych podczas kontroli na miejscu, o których mowa w art. 49." Organy administracji prawidłowo ustaliły, że Grupa w pkt 7.2.1 wniosku o płatność za 1 rok złożonym w dniu 15 listopada 2017 r.: "Wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych przez jego członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami beneficjenta/współmałżonkiem członka beneficjenta/ podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem" podała wartość 2.366.634,90 zł, a w pkt 7.3 wniosku o płatność za 1 rok: "Wnioskowana kwota pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów objętego PROW 2014-2020" wpisała wartość 236.663,49 zł. W załączniku nr 2 do wniosku o płatność za 1 rok: "Wykaz faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających wartość i ilość produktów lub grupy produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych przez poszczególnych jego członków oraz sprzedanych do beneficjenta w okresie od 5 października 2016 r. do 4 października 2017 r." Grupa ujęła faktury dotyczące sprzedaży do Grupy produktów wyprodukowanych przez jej członków przed dniem uzyskania przez Spółdzielnię "[...]" statusu uznania. Dotyczy to sprzedaży do Grupy od października 2016 r. do czerwca 2017 r. 805,09 ton pszenicy o wartości 500.554,25 zł oraz sprzedaży w maju 2017 r. - 102,17 ton rzepaku o wartości 174.710,70 zł. Dodatkowo organ odwoławczy ustalił, że w załączniku nr 1 do wniosku o płatność za 1 rok została ujęta faktura VAT nr [...] z [...] października 2016 r. dokumentująca m.in. sprzedaż 23,5 tony kukurydzy dostarczonej do Grupy przez [...] w dniu 3 października 2016 r. Przedmiotowa dostawa kukurydzy do Grupy została udokumentowana fakturą nr [...] z [...] października 2016 r. z datą sprzedaży 5 października 2016 r., jednak na podstawie dokumentu dostawy nr [...] z 3 października 2016 r. ustalono, że 23,5 t kukurydzy zostało dostarczone przez członka 3 października 2016 r.- zatem przed dniem uzyskania przez Spółdzielnię uznania oraz przed okresem objętym rozpatrywanym wnioskiem o płatność. Sąd stwierdza, że organy administracji prawidłowo ustaliły, że wartość rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grup produktów ze względu na które beneficjent został uznany, wytworzonych przez jego członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami beneficjenta/współmałżonkiem członka beneficjenta/podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem należy pomniejszyć o wartość sprzedaży pszenicy i rzepaku dostarczonych do Grupy w okresie objętym rozpatrywanym wnioskiem o płatność, lecz wyprodukowanych w gospodarstwach poszczególnych członków przed uzyskaniem przez Grupę statusu uznania (675.264,95 zł) oraz o wartość sprzedaży kukurydzy dostarczonej do Grupy przed okresem objętym złożonym wnioskiem o płatność (11.374 zł). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki z art. 63 rozporządzenia 809/2014 organy administracji zasadnie nałożyły na Skarżącą karę administracyjną. Podkreślić należy, że w zaskarżonych decyzjach organy administracji szczegółowo wskazały Spółdzielni jakie dane brały pod uwagę i w jaki sposób wyliczyły wysokość przyznanej pomocy oraz nałożonej kary administracyjnej. W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut błędnej wykładni przepisu § 14 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, polegającej na tym, że do produktów, które mogły zostać objęte wsparciem, organy administracji zaliczyły tylko te, które zostały wyprodukowane przez członków grupy, po jej uznaniu. W ocenie Skarżącej wykładnia dokonana przez organy administracji nie znajduje oparcia w brzmieniu przedmiotowego przepisu, który posługuje się pojęciem "uznania" jedynie w kontekście produktu/grupy produktu, ze względu na który grupa została uznana, a nie łączy momentu wyprodukowania z momentem uznania grupy. Skarżąca uznaje również, że członkiem grupy rolnik staje się z chwilą zawiązania spółki lub spółdzielni, a nie z chwilą uznania takiej organizacji. Taką argumentację miałaby wzmacniać w ocenie Strony treść przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw, dalej: "ustawa o grupach producentów rolnych". Powyższe, według Skarżącej, wymaga, aby do przychodów ze sprzedaży istotnych dla uzyskania pomocy finansowej zaliczyć te wytworzone przez członków grupy (nie dopiero członków grupy uznanej). Zgodnie z art. 2 ustawy o grupach producentów rolnych osoby fizyczne mogą organizować się w grupy producentów rolnych. Grupa producentów rolnych może prowadzić działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że spełnia przesłanki określone w art. 3. Spółdzielnia może prowadzić działalność jako grupa, jeżeli spełnia przesłanki określone w art. 3a. W art. 4 ustawy o grupach producentów rolnych określono jakie wymagania powinien spełniać akt założycielski grupy. Dyrektor oddziału regionalnego ARiMR, właściwy ze względu na siedzibę grupy, wydaje decyzję o uznaniu grupy oraz zatwierdzeniu planu biznesowego i dokonuje wpisu grupy do rejestru grup (art. 7). Nie ulega wątpliwości, że jak wskazuje Skarżąca podmiot staje się członkiem grupy w momencie jej zawiązania, a nie w momencie jej uznania. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów" jest przyznawana grupie, która jest uznana na podstawie planu biznesowego i zobowiąże się do jego realizacji. W powołanego przepisu jednoznacznie wynik, że dla możliwości ubiegania się o pomoc i przyznania tej pomocy w ramach przedmiotowego działania nie ma znaczenia sam moment powstania grupy (czy uzyskania członkostwa w grupie przez dany podmiot), ale moment uznania tej grupy. Stwierdzić więc należy, że akt założycielski stanowi podstawę utworzenia grupy, ale dopiero uznanie grupy oraz zatwierdzenie planu biznesowego (w formie decyzji administracyjnej) stanowi okoliczności od zaistnienia których możliwe jest aplikowanie o pomoc finansową. Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez beneficjenta, licząc od dnia następującego po dniu wydania decyzji o uznaniu. Wniosek o płatność zawiera m.in. wartość przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów (...) wyprodukowanych przez jego członków, za okres, którego dotyczy wniosek (§12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego). Do wniosku o płatność dołącza się m.in. wykazy faktur VAT i rachunków dotyczących produktów lub grupy produktów (...) za okres, którego dotyczy wniosek, potwierdzających przychody netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, wartość i ilość produktów lub grupy produktów wytworzonych przez członków beneficjenta czy przychody netto beneficjenta za okres, którego dotyczy wniosek ze sprzedaży produktów wytworzonych przez jego członków oraz ze sprzedaży produktów przetworzonych (...) wytworzonych z produktów lub grupy produktów, ze względu na które beneficjent został uznany, wyprodukowanych przez jego członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym: członkami beneficjenta, współmałżonkiem członka beneficjenta, podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo w sposób bezpośredni lub pośredni z członkiem beneficjenta lub jego współmałżonkiem (§ 12 ust. 2 pkt 1). Powyższe przepisy wprost wskazują, że płatność (wypłacana rocznie) przysługuje tylko za ten okres działalności GPR, który miał miejsce od dnia następującego po dniu uznania tej grupy. W ocenie Sądu w świetle powołanych regulacji nie ma możliwości aby objąć płatnością działalność GPR od jej zawiązania do dnia jej uznania. Gdyby organy administracji przyznały płatność za produkty wytworzone przez członków grupy przed jej uznaniem, naruszyłby przepisy przedmiotowego rozporządzenia wykonawczego. Przepisów § 14 rozporządzenia wykonawczego nie można odczytywać w oderwaniu od innych jego zapisów, które w sposób kompleksowy określają warunki i tryb przyznania i wypłaty pomocy w ramach działania "Tworzenie grup producentów i organizacji producentów objętego PROW 2014-2020". Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, zgodnie z którym organy administracji, niezasadnie zastosowały wobec Spółdzielni art. 63 ust. 1 rozporządzenia 809/2014 i nałożyły na Stronę karę administracyjną. Podkreślić należy, że organy administracji ustaliły, że we wniosku o płatność Grupa określiła wartość 2.366.634,90 zł rocznych przychodów netto i wnioskowała o płatność w wysokości 236.663,49 zł. Jednakże w związku z objęciem wnioskiem produkcji rolnej powstałej przed uznaniem grupy i przed okresem objętym wnioskiem (łącznie 686.639,95 zł), organy zasadnie pomniejszyły wskazaną we wniosku wartość przychodów netto o wartość wyprodukowaną przed uznaniem grupy i przed okresem objętym wnioskiem. Zatem i kwota należnego wsparcia ulegała zmniejszeniu i wyniosła 167.999,60 zł. Ponieważ różnica pomiędzy kwotą wnioskowaną a kwotą należną była większa niż 10 %, na organach administracji ciążył obowiązek nałożenia kary finansowej stanowiącej, zgodnie z art. 63 ust. 1 rozporządzenia 809/2014 różnicę pomiędzy tymi dwiema kwotami. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy administracji w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy i dokonały rozstrzygnięcia w oparciu o stan faktyczny i prawny wynikający ze złożonego przez Stronę wniosku o płatność. Treść wniosku i ustalony stan faktyczny i prawny sprawy pozwalał na przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie wnioskowana przez Spółdzielnię wysokość pomocy winna być pomniejszona, co skutkowało wydaniem decyzji o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w zmniejszonej wysokości. Skarga podlega oddaleniu, jeżeli zaskarżonemu aktowi lub czynności nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego, jak i materialnego. Jak to zostało wykazane wyżej, w toku postępowania w sprawie z wniosku Spółdzielni organy administracji nie naruszył ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło