V SA/Wa 1384/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-10

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja pożytku publicznego, której majątek pochodzi ze składek, dotacji i darowizn, a środki są przeznaczone wyłącznie na realizację celów statutowych, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Organizacja pożytku publicznego, której majątek pochodzi ze składek, dotacji i darowizn, a środki są przeznaczone wyłącznie na realizację celów statutowych i nie ma możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. W takiej sytuacji sąd powinien zwolnić stronę od kosztów sądowych i ustanowić adwokata.
Stan faktyczny
Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych w W. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Forum wykazało, że posiada środki finansowe na realizację projektów i bieżącą działalność, jednak pochodzą one ze źródeł publicznych i prywatnych, są przeznaczone wyłącznie na cele statutowe, a organizacja nie prowadzi działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wskazano, że Forum świadczy pomoc osobom niepełnosprawnym i nie ma możliwości zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Polskiego Forum Osób Niepełnosprawnych w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia (...) stycznia 2015 r. Nr (...) w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków unijnych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1. zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych w W. wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż Forum posiada środki finansowe w wysokości 231.658,95 zł w tym: 138,50 zł w kasie, 2.085,38 zł na rachunku bankowym na bieżącą działalność oraz 229.435,07 zł na realizację projektów. Forum posiada środki trwałe, których wartość według bilansu za ostatni rok wynosi 15.920,00 zł, osiągnęło również zysk w wysokości 626,41 zł. W rubryce nr 9 wniosku wskazano trzy rachunki bankowe, przy czym na jednym z rachunków zgromadzone są środki przeznaczone na bieżącą działalność (2.085,38 zł), zaś dwa pozostałe stanowią subkonta wydzielone dla środków pozyskiwanych z PFRON, które to środki mogą być wydatkowane wyłącznie na realizację projektów zgodnie z zawartymi umowami o dofinansowanie. W uzasadnieniu podniesiono, iż Forum jest związkiem stowarzyszeń, organizacją pożytku publicznego, nie prowadzi działalności gospodarczej i świadczy pomoc na rzecz osób niepełnosprawnych, wszystkie prace związane z bieżącą działalnością (poza projektową) wykonuje na zasadzie wolontariatu, nie posiada w związku z tym możliwości zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 3 września 2015 r. wyjaśniono, iż Forum finansuje swoją działalność ze źródeł publicznych pozyskiwanych w ramach konkursów, a także ze źródeł prywatnych w postaci składek członkowskich i darowizn. Forum nie prowadzi żadnej działalności przynoszącej korzyści majątkowe, zaś wskazany we wniosku zysk za ostatni rok obrotowy jest różnicą między sumą przychodów z dotacji, składek, darowizn, a sumą kosztów poniesionych w związku z realizacją projektów i bieżącą działalnością. Forum nie zatrudnia pracowników, zawiera z poszczególnymi osobami umowy zlecenia, a także ustne umowy pracy na zasadzie wolontariatu. Do pisma załączono m. in. statut Forum oraz wyciągi z rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia w szczególności to, iż Forum jest organizacją pożytku publicznego, zaś jego celem statutowym jest niesienie pomocy osobom niepełnosprawnym. Ze złożonych oświadczeń, jak również z analizy statutu Forum wynika, iż jego majątek pochodzi ze składek członkowskich, spadków, zapisów, dotacji i darowizn, służy wyłącznie do realizacji statutowych celów Forum, zaś w razie jego rozwiązania powinien być przeznaczony na cele związane z pomocą osobom niepełnosprawnym (Rozdział VII statutu). Należało mieć przy tym na uwadze, iż postanowienia statutu nie przewidują możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i pozyskiwania korzyści finansowych na rzecz Forum. Wobec takiego charakteru działalności, jak również mając na uwadze, iż Stowarzyszenie nie posiada w chwili obecnej majątku ani środków finansowych, które można przeznaczyć na udział w kosztach sądowych, uznać należało, iż wnioskująca strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów – na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. – orzeczono, jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło