V SA/Wa 1386/12

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie: odmowa umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy J. W. (dalej: "skarżący" lub "strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, a podstawę miesięcznego utrzymania rodziny stanowią świadczenia emerytalne w wysokości około 2.500 zł. Skarżący posiada dom i mieszkanie o powierzchni [...] m.kw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Wskazał, że nieruchomość rolna jest pokryta łąką zalewaną przez rzekę W. Wskazał również, że gospodarstwo rolne jest zaniedbane. Skarżący spłaca kredyt bankowy (950 zł), ponosi koszty leczenia swojego oraz żony (leki - 750 zł, dojazdy na rehabilitacje - 500 zł)). Trudna sytuacja finansowa zmusiła skarżącego do sprzedaży działki. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożone wyjaśnienia okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów w terminie 14 dni, pod rygorem ujemnych skutków prawnych. W odpowiedzi skarżący nadesłał do Sądu kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jego żony, zaświadczenie o przyjęciu skarżącego do szpitala, wniosek o udzielenie kredytu na likwidacje skutków klęsk żywiołowych w rolnictwie z oświadczeniem skarżącego, iż wnioskowanego kredytu nie otrzymał, informację banku o zmianie harmonogramu spłaty kredytu gotówkowego, decyzję wymiarową na podatek rolny za 2011 r., dowody uiszczenia podatku rolnego, spis miesięcznych wydatków skarżącego (leki, koszty dojazdu do szpitala i na rehabilitację, opłaty za mieszkanie, energię, wywóz nieczystości, wodę) wraz ze wskazaniem ich wysokości. Przedstawił również wyciąg z rachunku bankowego jego żony, oświadczenie dłużnika banku o poddaniu się egzekucji, nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne za 2011 r., umowę kredytu bankowego wraz z harmonogramem spłaty, wypis z aktu notarialnego sprzedaży działki, decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i przedstawienia dokumentów potwierdzających wykazywane przez niego okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie dopełnił jednak w sposób należyty, ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Skarżący odpowiedział na wezwanie Sądu, ale nie dostarczył wszystkich informacji i dokumentów, o które był wzywany na podstawie art. 255 p.p.s.a. W konsekwencji, nie jest możliwe dokonanie oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżący i ustalenie, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy. Skarżący nie nadesłał wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych. Przedstawił wyciąg z rachunku bankowego żony rejestrujący wpływ świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Wyciąg obejmuje okres od 1 marca 2012 r. do 31 marca 2012 r., podczas gdy skarżącego wezwano do przedstawienia wyciągów za trzy miesiące. Nie przedstawił również dokumentu wskazującego wysokość jego emerytury oraz nie udokumentował wydatków składających się na bieżące utrzymanie (przedstawił jedynie wykaz ponoszonych wydatków oraz wymienił kwoty, które przeznaczył na zakup leków). Nie zostało również wyjaśnione, czy skarżący posiada zarówno dom, jak i mieszkanie o powierzchni [...] m.kw (na co wskazuje oświadczenie złożone na formularzu PPF) i czy mieszkanie stanowi dla niego źródło dochodu. Przedstawił natomiast orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jego żony, zaświadczenie, że w 2010 r. dwa tygodnie przebywał w szpitalu, wniosek o udzielenie kredytu na zwalczanie skutków powodzi (kredytu skarżący nie otrzymał z powodu wyczerpania środków na tę formę pomocy), decyzje wymiarowe w sprawie podatku rolnego oraz dowody uiszczenia tego podatku. Przedstawił również informacje z P.E. o zmianie harmonogramu spłaty kredytu, nie przedstawił natomiast umowy kredytowej uniemożliwiając ustalenie wysokości uzyskanego kredytu, umowę kredytową nr [...] zawartą z P. B.S. z siedzibą w L. wraz z harmonogramem spłaty kredytu udzielonego w kwocie [...] zł oraz harmonogram spłaty kredytu o nr [...] (nie przedstawił umowy). Skarżący nadesłał również wyciąg z aktu notarialnego umowy sprzedaży działki za kwotę [...] zł. Podkreślić należy, że wszystkie dane, o które skarżący został poproszony w wezwaniu 9 lipca 2012 r. są niezbędne do oceny jej możliwości finansowych. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę prawidłowo (w pełni wykonane), uznać należy, że skarżący nie wykazał, iż ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Niezależnie od nieprawidłowego wykonania wezwania do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz informacji zauważyć należy, że skarżący wraz żoną otrzymują dwa świadczenia emerytalne i mają zaspokojone potrzeby lokalowe. Skarżący posiada również nieruchomości ([...] ha), a ze sprzedaży ich części uzyskał w maju 2011 r. dochód wysokości [...] zł. W związku z orzeczoną niepełnosprawnością żona skarżącego wymaga stałej opieki, musi pobierać leki i poddawać się rehabilitacji, co niewątpliwie obciąża domowy budżet, podobnie jak spłacane kredyty. Podkreślić jednak należy, że prywatnoprawne zobowiązania obywateli nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznymi. Ponadto skarżący nie wykazał i nie uprawdopodobnił ani faktycznych dochodów (brak odcinków emerytury) ani faktycznie ponoszonych wydatków (faktury, wymiar czynszu, rachunki). Mając na uwadze, że wpis od wniesionej skargi wynosi 200 zł, łączny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi około 2.500 zł, a skarżący nie wykazał szczegółowo uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków, to w ocenie referendarza sądowego brak podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.