V SA/Wa 1388/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi D.H.K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany; oddala skargę; D. H. K., obywatel T. deklarujący narodowość tanzańską (dalej: "skarżący") złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia (...) lipca 2011 r. (...) utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr (...) z dnia (...) czerwca 2011 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium RP wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący w dniu 19 kwietnia 2011 r. wystąpił z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy. We wniosku oświadczył, że miał problemy z ojcem, który nadużywał alkoholu i z jego rodziną. W toku procedury uchodźczej skarżący zeznał, że jego rodzice się rozstali, matka z bratem wyjechała na wieś. Skarżący nie ma pieniędzy, nie może chodzić do szkoły, a chciałby się kształcić. Ponadto skarżący poinformował, że nie był nigdy zatrzymany, aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Zeznał ponadto, że w T. nie było wobec niego prowadzone postępowanie sądowe ani administracyjne. Zaprzeczył, że przynależał do jakiejkolwiek partii lub innej organizacji politycznej, społecznej, etnicznej. Podczas składania wniosku stwierdził, że opuścił kraj pochodzenia nielegalnie w 2011 roku autobusem przez przejście graniczne N. prowadzące do K.. Nie miał żadnych problemów na granicy. Do B., gdzie został zatrzymany, wjechał na podstawie - jak oświadczył - fałszywego paszportu z wyłudzona wizą. Decyzją z dnia 16 czerwca 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrzył wniosek jako całkowicie bezzasadny, odmówił nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu skarżącego z terytorium RP wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców i jednocześnie, iż nie może być on objęty żadną formą ochrony międzynarodowej. Od decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców lub przekazanie jego sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazał, że nie zgadza się z uznaniem swego wniosku za oczywiście bezzasadny oraz z pozbawieniem prawa do opisania swojej sytuacji podczas wywiadu statusowego. Decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Rada nie uznała za udowodnione, aby faktycznie skarżący mógł czuć się zagrożony w T.. W ocenie organu odwoławczego kluczową przesłanką do emigracji z kraju pochodzenia stała się sytuacja materialna skarżącego, o czym świadczą również wypowiedzi cudzoziemca. Rada wskazała, że dostępne informacje na temat sytuacji w kraju pochodzenia pozwalają stwierdzić, że nie istnieje realne zagrożenie bezpieczeństwa skarżącego w przypadku jego repatriacji. W złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżący nie przedstawił przekonywujących okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu lub uzasadniałyby obawę przed takim prześladowaniem z powodu rasy, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Rada podkreśliła, że skarżący miał możliwość przedstawienia wszelkich okoliczności oraz faktów mogących świadczyć o występowaniu rzeczywistego zagrożenia jego osoby na terytorium kraju pochodzenia. Ponadto skarżący miał możliwość wglądu do akt sprawy na każdym etapie postępowania. Ustalenia organu pierwszej instancji były dokonane na podstawie oświadczeń strony złożonych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Uzasadniając odmowę udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej, organ odwoławczy wskazał na brak informacji aby istniało jakiekolwiek ryzyko związane z repatriacją skarżącego do kraju pochodzenia. Ustalenia w sprawie zostały podjęte z wykorzystaniem powszechnie akceptowanych i uznanych źródeł informacji, a ich analiza nie wskazuje, aby sytuacja w kraju pochodzenia cudzoziemca mogła ważyć na jego faktycznym poczuciu bezpieczeństwa, a także iż władze T. mogłyby uznać skarżącego za osobę, wobec której podjęłyby działania o charakterze prześladowczym. Rozważając, czy nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany w RP Rada stwierdziła, że nie zaistniała żadna z przesłanek opisanych w art. 97 pkt. 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695, z późn. zm.) więc nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, że w kraju pochodzenia mogłoby być zagrożone prawo skarżącego do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, że mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.). Postępowanie nie wykazało także, by zaistniała którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 97 pkt 2- 4 ustawy. Od decyzji tej cudzoziemiec złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów: - prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13, art. 15 oraz art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem jednej z form ochrony międzynarodowej na terenie RP: statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, - prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a.", art. 77 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nie wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcach cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Wymienione przesłanki uznania cudzoziemca za uchodźcę nie zachodzą w sprawie niniejszej. Skarżący nie wykazał, aby był prześladowany z powodów określonych w ustawie lub aby mógł się obawiać takich prześladowań i aby z powodu żywionych obaw przed takimi właśnie prześladowaniami zmuszony był opuścić kraj pochodzenia. Należy przy tym podkreślić, że w świetle powołanego wyżej przepisu nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały tej oceny w sposób właściwy wskazując, iż cudzoziemiec nie może zostać uznany za osobę prześladowaną w kraju pochodzenia. Przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności jego wyjazdu z kraju pochodzenia związane z chorobą alkoholową ojca i trudną sytuacją materialną rodziny skarżącego nie mogły bowiem stanowić przesłanki objęcia cudzoziemca żadną formą ochrony międzynarodowej. Z uwagi na powyższe, organy orzekające zasadnie rozpoznały wniosek aplikanta jako oczywiście bezzasadny. Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy skarżący nie powołał się na żadne przesłanki mogące wskazywać na zagrożenie takimi działaniami władz T., które mogłyby mieć związek z przesłankami konwencyjnymi. Podane przez wnioskodawcę przyczyny wyjazdu związane z brakiem środków na dalszą edukację wskazują, iż rzeczywiste powody ubiegania się ochronę międzynarodową ograniczają się do przyczyn ekonomicznych. Argumentacja podnoszona w skardze, wskazująca na obawę przed prześladowaniami z powodu wyznawanej religii, pozostaje przy tym w sprzeczności z oświadczeniem skarżącego złożonym we wniosku o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do wnioskodawcy nie mają zastosowania przesłanki wymienione w art. 15. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie nie daje bowiem żadnych podstaw do twierdzenia, że wnioskodawca mógłby być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Odnosząc się do przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.). Mając zatem na względzie ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organ prawidłowo przyjął, iż wnioskodawca nie uwiarygodnił, że w konsekwencji wydalenia narażony byłby na ww. naruszenia praw człowieka. Na akceptację zasługuje również stanowisko, iż wydalenie cudzoziemca nie narusza jego prawa do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, uznając, że sprawa została rozpatrzona z dużą wnikliwością, materiał został zebrany i przeanalizowany bardzo starannie i konfrontowany był z rzetelną i pogłębioną wiedzą o sytuacji osób pochodzących z T.. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Należy ponadto wyjaśnić, iż skarżący został w dniu 8 lipca 2011 r. poinformowany o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań w terminie 7 dni, natomiast jego wniosek dowodowy został złożony w dniu 19 lipca 2011 r., zatem z uchybieniem wyznaczonego terminu. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póżn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.