V SA/Wa 139/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Powiatu S. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej postanawia: - wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący Powiat [...] w piśmie z dnia 31 marca 2016 r. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2015 r., zobowiązującej Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. w wysokości 561 359,00 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący Powiat podniósł, iż nie dysponuje kwotą 561 359, 00 zł, której domaga się Minister Finansów. Wskazał, iż budżet Powiatu [...] na 2016 r. został przyjęty na podstawie uchwały Nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia 21 grudnia 2015 r.., z deficytem w wysokości 437 000 zł., który na mocy uchwał zmieniających ww. uchwałę budżetową został następnie zwiększony do kwoty 2 805 000 zł. Podkreślił, iż planowane przychody na pokrycie deficytu i spłatę wcześniej zaciągniętych kredytów wynoszą 5 430 000 zł, natomiast stan zadłużenia powiatu na koniec roku 2016 został zaplanowany na kwotę 20 055 000 zł. Skarżący Powiat podniósł, iż zadośćuczynienie żądaniu Prezesa w zakresie zwrotu części subwencji ogólnej spowoduje konieczność rezygnacji z dwóch ważnych społecznie wydatków uwzględnionych w budżecie Powiatu na 2016 r. to jest: realizacji inwestycji "Kompleksowa termomodernizacja obiektów oświatowych będących własnością powiatu" w zakresie budynku Zespołu Szkół Nr 6 w kwocie 971 362 zł (w tym dofinansowanie z PFRON 472 907 zł) oraz realizacji inwestycji "Przebudowa instalacji ciepłej wody w oparciu o zastosowanie kolektorów słonecznych w Domu Pomocy Społecznej w [...]" w kwocie 359 230 zł. Szkoda wywołana zaś zaniechaniem przeprowadzenia ww. inwestycji może nie zostać zrekompensowana przez zwrot kwoty pobranej przez organ, po ewentualnym uwzględnieniu skargi. W ocenie Powiatu powyższe okoliczności wskazują, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji w postaci konieczność zaniechania inwestycji ważnych dla społeczności powiatu [...]. Do przedmiotowego wniosku Skarżący dołączył uchwałę budżetową na 2016 r. wraz z uchwałami ją zmieniającymi oraz wieloletnią prognozę finansową Powiatu na lata 2016-2013 wraz z uchwałami ją zmieniającymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Sąd wydając orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, badając wystąpienie bądź też niewystąpienie przesłanek wstrzymania aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11) gmina jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, a jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej. Powyższe zasady dotyczą również innych jednostek samorządu terytorialnego, w tym powiatów. Wskazać należy, iż z nadesłanej uchwały budżetowej powiatu na rok 2015 wynika, że deficyt w budżecie miał wynieść 437 000 zł oraz, że miał on zostać pokryty z przychodów z emisji papierów wartościowych. Z uchwał zmieniających budżet wynika natomiast, że deficyt ten zostanie znacznie przekroczony, według stanu na 10 lutego 2016 r. wyniesie około 2 805 000 zł. Dodać należy, że w uchwale budżetowej przewidziano co prawda rezerwę ogólną w kwocie 354 010 zł oraz rezerwę celową w kwocie 962 000 zł, która jednak w całości jest przeznaczona na cele oświatowe (w kwocie 800 000 zł) oraz zadania z zakresu zarządzania kryzysowego (w kwocie 162 000 zł). W tej sytuacji należało uznać, że obowiązek natychmiastowego uregulowania środków wynikających z zaskarżonej decyzji, tj. kwoty 561 359,00 zł będzie miało wpływ na aktualną sytuację finansową powiatu, konieczność wprowadzenia zmian do uchwalonego już budżetu i dokonywania w tym zakresie przesunięć środków, których powiat nie planował. Powyższe mogłoby spowodować konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych, a w perspektywie ograniczenie wykonywania niezbędnych zadań należących do kompetencji powiatu. W ostatecznym rozrachunku to mieszkańcy Powiatu zostaliby zatem dotknięci w znacznej mierze koniecznością zmniejszenia środków na realizację zadań publicznych, bądź odstąpieniem od realizacji tych zadań przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wobec powyższego należało uznać, iż w przedmiotowym przypadku realne jest niebezpieczeństwo zarówno wyrządzenia znacznej szkody, jak i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.