V SA/Wa 1397/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Olga Żurawska - Matusiak, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. B. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezesa ARiMR z dnia (...) października 2009 r. o odmowie umorzenia L. Z. kwoty należności ustalonej decyzjami Prezesa ARiMR z dnia (...) grudnia 2007 r. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Prezes ARiMR w dniu (...) grudnia 2007 r. wydał decyzję nr: • (xxx) o ustaleniu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; • (yyy) o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; • (zzz) o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w których ustalił L. Z. kwoty nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości: • decyzja nr (xxx) – kwota 9.784,35 zł, • decyzja nr (yyy) – kwota 2.652,78 zł, • decyzja nr (zzz) – kwota 4.075,83 zł. powiększone o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczane od dnia doręczenia w/w. decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności. Decyzje te zostały podpisane przez Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego działającego z upoważnienia Prezesa ARiMR. W dniu 5 października 2009 r. do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęło pismo L. Z., w którym zwrócił się z prośbą o umorzenie nienależnie pobranych płatności ustalonych powyższymi decyzjami. Decyzją nr (...) z dnia (...) października 2009 roku Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił skarżącemu umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, ustalonych w odrębnych postępowaniach decyzjami Prezesa ARiMR z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (xxx), nr (yyy) oraz nr (zzz), uzasadniając to niespełnieniem przesłanek określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 107, poz. 733). W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o umorzenie nienależnie pobranych płatności uzasadniając to biedą, bezrobociem i brakiem środków na ich spłacenie. Decyzją z dnia (...)kwietnia 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję ARiMR z dnia (...)grudnia 2007 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał m.in., iż przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. stanowi, że właściwy organ agencji płatniczej umarza z urzędu należności pieniężne jeżeli należność ta nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. Organ ponadto wskazał, iż powyższy przepis jako jedyny warunek umorzenia należności podaje wysokość tej kwoty, która nie może przekroczyć równowartości 100 euro. Nie mogą być natomiast brane pod uwagę podnoszone przez Stronę w odwołaniu z dnia 9 listopada 2009 r. argumenty, które jej zdaniem uzasadniają umorzenie należności. Ponadto Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia (...)kwietnia 2010 r. wydanym na podstawie art. 66 § 1 kpa zawiadomił stronę, iż w sprawie odroczenia spłaty kwot wynoszących 2652,35 zł, 4075,83 zł oraz 92784,35 zł powiększonych o odsetki, ustalonych decyzjami Prezesa ARiMR z dnia (...) grudnia 2007 r. nr (xxx), nr (yyy) oraz nr (zzz), należy wnieść odrębne podanie do Prezesa ARIMR, jako organu własnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. Z. podnosi, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) kwietnia 2010 r. utrzymującej w mocy decyzje Prezesa ARiMR z dnia (...)października 2009 r., bowiem ze względu na bardzo złą sytuacją finansową nie jest w stanie spłacić zaistniałego zadłużenia. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269] oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej: p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 p.p.s.a. Kwestie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 107, poz. 733 ze zm. ). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia właściwy organ agencji płatniczej może z urzędu umarzać w całości lub w części należności pieniężne pochodzące z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w przypadku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli wystąpi jedna z następujących przesłanek: 1) należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego albo upadłościowego; 2) dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym umorzenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych; 3) dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności; 5) postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Okoliczności te nie zachodzą w niniejszej sprawie, bowiem skarżący swój wniosek uzasadnia złym stanem finansowym. Stosownie natomiast do treści § 4 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów ( w brzmieniu na datę zaskarżonej decyzji ), właściwy organ agencji płatniczej umarza z urzędu należności pieniężne pochodzące z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji, Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, o ile należność nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006r., ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia ( DZ. Urz. UE l 365 z 21.12.2006, str. 52, z późn. zm.). Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zadłużenie wnioskodawcy wynosiło 2652,35 zł, 4075,38 zł oraz 92784,35 zł co stanowi kwotę oczywiście wyższą od wskazanej w powołanym przepisie rozporządzenia ( 359,35 zł), zatem organ prawidłowo uznał, że mimo słusznego uzasadnienia wniosku względami społecznymi (czego Sąd nie kwestionuje) nie można było orzec o umorzeniu należności na podstawie przepisów §§ 3 i 4 rozporządzenia. Kwestie, o których pisze skarżący we wniosku, a następnie w kolejnych pismach wnoszonych w sprawie niniejszej mogą stanowić jedynie podstawę do ubiegania się o możliwość odroczenia terminu spłaty należności lub o rozłożenie jej na raty - instytucji unormowanych w § 7 cyt. rozporządzenia, o których organy pouczyły stronę w decyzji. Analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż organ uwzględnił zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1547/09). W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki przewidziane w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów, a wydane przez organy decyzje w przedmiocie odmowy umorzenia należności miały charakter związany. W tym stanie rzeczy i stosownie do treści przepisu art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był do oddalenia skargi.