V SA/Wa 14/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...]. II. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. III. Zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz L. P. 100 /sto/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...].06.2004 r. T. P. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2004 rok. Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia [...].12.2004 r. przyznał wnioskodawcy płatności w wysokości 1127,70 zł. Przedmiotowa decyzja została odebrana w dniu 11.01.2005 r. zaś przyznane środki finansowe zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Zgodnie z odpisem skróconego aktu zgonu, który wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w R., T. P. zmarł w dniu [...].09.2004 r., tj. przed wydaniem decyzji przyznającej płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w związku z tym – zdaniem ARiMR – środki wypłacone zostały bezpodstawnie i należy je uznać jako świadczenia nienależne. W dniu [...].05.2011 r. do Biura Powiatowego w R. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego sygn. akt [...] z dnia [...].11.2010 r. o nabyciu spadku po zmarłym T. P., z którego treści wynika, że spadkobiercami jest: żona L. P. oraz dzieci K. M. i M. R.– po 1/3 części spadku, każde z nich. Jak wynika z dokumentacji sprawy, środki finansowe przyznane i wypłacone T. P. zostały pobrane przez L. P. W związku z tym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR , działając z upoważnienia Prezesa ARiMR, decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2011r. ustalił L. P. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 1127,70 zł. Ww. decyzja została doręczona w dniu 28.08.2011 r. z pouczeniem o terminie i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. L. P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dnia [...].08.2011r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego, działając z upoważnienia ARiMR, wydał w dniu [...].10.2011 r. decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Decyzja została odebrana w dniu 03.11.2011 r. na którą Strona wniosła skargę do WSA w Warszawie żądając jej uchylenia. Podniosła, że naruszony został § 7 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14.4.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, który stanowi, że w przypadku śmierci producenta rolnego płatność ONW przysługuje spadkobiercy, który przejął posiadanie gospodarstwa i ,, złożył do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR na formularzu udostępnionym przez Agencję wniosek obejmujący płatności której dotyczył wniosek spadkodawcy oraz zobowiązał się do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust 1 pkt 1 rozporządzenia, złożonym przez spadkodawcę. Oświadczyła nadto, że jest właścicielką ½ przedmiotowego gospodarstwa jak również na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] listopada 2010 roku o nabyciu spadku po zmarłym T. P. 1/3 spadku po nim, a dzieci K. M. i M. R. – też po 1/3’’. Nadmieniła, że nigdy nie ukrywała przed ARiMR, że mąż zmarł albowiem 6 lat temu bez niczyjego żądania złożyła w Biurze Powiatowym akt zgonu. Po śmierci męża otrzymywała z ARiMR dopłaty od 2005 roku do 2011 roku. Podniosła, że stanowisko ARiMR zawarte w zaskarżonej decyzji nr [...] jest krzywdzące, ponieważ jako rolnik nadal uprawia to gospodarstwo, zna wszystkie formy pracy w gospodarstwie rolnym i lubi tę pracę. W odpowiedzi na skargę Organ – żądając jej oddalenia – podniósł argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sprawa niniejsza – tak w zakresie stanu faktycznego, jak i prawnego – jest tożsama ze sprawą II GSK 961/11, w której NSA wyrokiem z dnia 29.II.2012 oddalił skargę kasacyjną. W obu sprawach wnioskodawca zmarł przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności o czym nie wiedział organ wydający tę decyzję, a kwotę płatności pobrała żona rolnika. Tak więc w niniejszej sprawie mają zastosowanie poglądy zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 29.II.2012, GSK 961/11, publ.http://orzeczenia. nsa.gov.pl/doc/2EC552ED66: 1. Decyzja administracyjna może być skutecznie doręczona jedynie tym podmiotom, które działają w procesie. Zatem uprawnienie strony do doręczenia jej decyzji pozostaje w ścisłym związku z posiadaną przez tę stronę zdolnością administracyjnoprawną. Jeżeli jedyna strona postępowania zmarła, niemożliwe jest zastosowanie przepisów o doręczeniach do pism procesowych kierowanych do tej strony. W takim przypadku czynność doręczenia aktu administracyjnego w oczywisty sposób nie może zostać skutecznie zrealizowana i wynika to z samej natury czynności. 2. Decyzja administracyjna nie doręczona stronie jest decyzją nieistniejącą, co oznacza, że nie wchodzi ona do obrotu prawnego. 3. Art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) nie stanowi podstawy prawnej dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego od żony zmarłego rolnika, w stosunku do którego organ administracji publicznej przyznał decyzją administracyjną płatności obszarowe, nie będąc poinformowany, że rolnik zmarł. 4. Sprawa dotycząca zwrotu nienależnie pobranych przez żonę z konta zmarłego męża rolnika płatności wypłaconych mu przez ARiMR, nie może być załatwiona w drodze rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy z zakresu prawa administracyjnego, gdyż zwrot nienależnie pobranych płatności w świetle obowiązujących przepisów następuje pomiędzy rolnikiem a Agencją, zaś żona rolnika nie była stroną postępowania administracyjnego i nie stała się stroną tego postępowania jako spadkobierca na zasadzie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 z późn. zm.). Sprawa o zwrot nienależnie pobranych przez żonę zmarłego rolnika płatności jest sprawą cywilną, do której mają zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności cywilnej. Uwzględniając powyższe – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i 200 p.p.s.s. - należało orzec jak w sentencji wyroku.