V SA/Wa 1400/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności organu egzekucyjnego; oddala skargę. Postanowieniem z dnia (...)stycznia 2015 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia (...)sierpnia 2013 r. nr (...)oddalające skargę W. K. na czynność egzekucyjną z dnia 29 kwietnia 2013 r. polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: na podstawie tytułu wykonawczego z dnia (...)października 2010 r. nr (...)wystawionego przez Wojewodę Podkarpackiego z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego kredytowanego w kwocie 50 zł, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w R. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego W. K.. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 16 listopada 2010 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem tj. w Banku Spółdzielczym II O/(...). Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 2 grudnia 2010 r. natomiast Bankowi zawiadomienie doręczono w dniu 22 listopada 2010 r. Pismem z dnia 22 listopada 2010 r. dłużnik zajętej wierzytelności tj. E. Bank Spółdzielczy (...) Oddział w R. poinformował, że dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego i w przypadku wpływów na konto środki pieniężne zostaną przekazane organowi egzekucyjnemu. W dniu 24 kwietnia 2012 r. i 12 marca 2013 r. poborca skarbowy organu egzekucyjnego sporządził raport o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, z których wynikało, że nie zastano zobowiązanego pod adresem R. ul. K. (...). Zawiadomieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank tj. u Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym ( PIT). Zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanemu i dłużnikowi zajętej wierzytelności. Zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną dokonaną przez organ egzekucyjny polegającą na zajęciu wierzytelności dokonanej zawiadomieniem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Zarzucił, że zawiadomienie o zajęciu , które otrzymał zawierało mało konkretne pouczenie, z którego nie wynikało do jakiego organu nadzoru służyła skarga, że z zawiadomienia nie wynikało jakiego PITu , w którym wystąpiła nadpłata dotyczy, nadto, że zeznanie podatkowe złożył wraz z małżonką i to ona wykazała dochód, zatem jej należał się zwrot. Podniósł również, że nie podlega pod właściwość Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, nadto, że żona nie została powiadomiona o zajęciu. Organ nadzoru czyli Dyrektor Izby Skarbowej w R. nie uznał zarzutów skargi i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. oddalił skargę jako niezasadną. Organ po ustaleniu stanu faktycznego sprawy wyjaśnił zasady postępowania egzekucyjnego mającego zastosowanie przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej i podniósł, że dłużnik nie wskazał na naruszenie obowiązujących w tej mierze przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz odniósł się do jej zarzutów uznając je za bezzasadne. W zażaleniu od tego postanowienia skarżący ponownie wskazał na zastrzeżenia do przeprowadzonego zajęcia o jakich była już mowa w jego skardze nadto zarzucił naruszenie treści art. 10 k.p.a , błąd w zawiadomieniu z dnia 16.11. 2010 r. dotyczący nazwy banku, brak przekazania mu protokołu o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych sporządzonego przez poborcę skarbowego, brak prawidłowego podpisu w skarżonym postanowieniu. Po rozpoznaniu zażalenia Minister Finansów utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Minister Finansów wskazał ponownie na stan faktyczny sprawy, dokonał analizy obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie i uznał, że zażalenie jest bezzasadne. W szczególności Minister podniósł, ze w ramach skargi złożonej na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji można wnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora, oceniane przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. Wskazał, że w postępowaniu tym nie rozpoznaje się żadnych innych kwestii, tym niemniej przeanalizował zarzuty zażalenia i wskazał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Odnosząc się w szczególności do zarzutu naruszenia treści art. 10 k.p.a. wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym nie znajduje ona zastosowania. Jeśli chodzi o podpis pod postanowieniem, który złożył Wicedyrektor Izby Skarbowej w R. odwołał się do treści załącznika do zarządzenia nr 41/2010 Dyrektora Izby Skarbowej w R. w sprawie nadania regulaminu organizacyjnego Izbie Skarbowej w R., który reguluje zasady zastępowania Dyrektora. Podkreślił, że żaden przepis k.p.a. nie przewiduje obowiązku przekazywania protokołu sporządzonego przez poborcę stronie. W odniesieniu do pozostałych zarzutów, uznał, że są one nietrafne. Od postanowienia skargę złożył W. K. W skardze wniósł o uchylenie w całości postanowienia Ministra Finansów i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w R., zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego i zarzucił naruszenie treści art. 18 i art. 27c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym, w związku m.in. z art. 7-9, art. 10 § 1, art. 73 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80-81 ustawy z dnia 14.06. 1960 k.p.a. oraz naruszenie interesu prawnego jego i żony. W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował ponownie fakt, że w postępowaniu doszło do naruszenia jego praw poprzez brak zapewnienia mu czynnego udziału w sprawie, co stanowiło naruszenie treści art. 10 k.p.a., zarzucił, że nie został zapoznany ze sprawozdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 17 września 20013 r., przy którym przedstawiono jego zażalenie, co jest tym bardziej niepokojące, że z niektórymi stwierdzeniami Dyrektora Izby Skarbowej, które są zawarte w jego postanowieniu, nie może się zgodzić. Wskazał, że w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z 16 listopada 2010 r. wskazano (...) Oddział Banku Spółdzielczego w R., w sytuacji gdy on ma rachunek w (...)Oddziale E. Banku Spółdzielczego w R.. W raportach poborcy skarbowego o niemożności przeprowadzenia egzekucji wskazano jego błędny adres zamieszkania "K. (...)" zamiast "K. (xxx)", co mogło mieć wpływ na dokonanie czynności egzekucyjnych". Nie miał także możliwości zapoznania się z protokołem o niemożności zaspokojenia egzekucyjnego z jego majątku odrębnego, o którego sporządzeniu dowiedział się z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, co nie wzbudza zaufania do organów władzy publicznej. Ponadto skarżący ponowił zarzuty wskazane uprzednio w treści zażalenia W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów jest zgodne z prawem. Skarżący złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu zawiadomieniem z dnia 29 kwietnia 2012 r., prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną (nadpłata z tytułu podatku) inną niż określona w treści art. 72-85 u.p.e.a tj. z wynagrodzenia za pracę , świadczeń rentowych lub emerytalnych lub z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w R.. Skarga na wspomnianą czynność znajduje oparcie w treści art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2014r., poz.1619 j.t., ze zm.) w związku z czym sprawa może być rozpoznana tylko w tym zakresie. Skarga na czynność administracyjną służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Tym samym w postępowaniu tym możliwe jest jedynie badanie zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem aktów wiedzy lub woli tego organu. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić jedynie zarzuty wiążące się bezpośrednio z zaskarżoną czynnością. Tymczasem w skardze brak jest zarzutów wprost odnoszących się do prawidłowości zaskarżonej czynności egzekucyjnej a jej istotą, są zastrzeżenia skarżącego będącego zobowiązanym do sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze strony organu. Podkreślić należy, że kwestionowana czynność zajęcia innej wierzytelności pieniężnej została określona treścią art. art. 89-92 u.p.e.a. i oceniając prawidłowość działania organu egzekucyjnego należy oceniać te działania przez pryzmat m.in. tych przepisów. Oceniając zatem działanie organu egzekucyjnego z punktu widzenia tych przepisów należy stwierdzić, że postępowanie organu było prawidłowe. Należy wskazać w szczególności biorąc pod uwagę treść art. 89 u.p.e.a., że zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zarówno zobowiązanemu jak i dłużnikowi zajętej wierzytelności, oraz, że uprzednio - zobowiązany otrzymał odpis tytułu wykonawczego w związku z doręczeniem mu wcześniejszego zawiadomienia z dnia 16 listopada 2010 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej ( w banku) – czemu nie przeczy, skupiając się jedynie na kwestionowaniu określenia przez organ egzekucyjny nazwy banku będącego dłużnikiem, w którym co bezspornie wynika z akt, organ dokonał skutecznego zajęcia. Należy stwierdzić, że w związku z przedmiotem sprawy, brak jest obecnie podstaw do bliższego zajmowania się czynnością zajęcia wierzytelności, której dotyczy zawiadomienie z dnia 16 listopada 2010 r. do czego zmierza skarżący. Nadto zajęcie wierzytelności poprzedziło sporządzenie protokołu o niemożności zaspokojenia egzekucyjnego z majątku odrębnego, którego to protokołu organ nie miał obowiązku doręczyć zobowiązanemu. Należy przypomnieć w tym miejscu, że zgodnie z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Działania, o których stanowi ten przepis, są to działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych dotyczących należności pieniężnych jest egzekucja z innych wierzytelności. Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego. Należy wskazać, że zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. przez zobowiązanego rozumie się osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że organ miał obowiązek uznać, iż w sprawie zobowiązanym jest również żona skarżącego i doręczyć jej w związku z tym zawiadomienie o zajęciu, czy też inne pisma. Jeśli chodzi o zajęcie innej wierzytelności należy stwierdzić, że małżonkowie złożyli wspólne rozliczenie z tytułu podatku dochodowego za 2012 r. (PIT 36 ), co powoduje, jak trafnie zauważył organ, że zgodnie z art. 92 § 3 O.p. małżonkom służy solidarna wierzytelność o zwrot nadpłaty, co oznacza, że w przypadku gdy roszczenie o zwrot jest wymagalne, każdy z małżonków ma prawo żądać od dłużnika spełnienia świadczenia do swoich rąk i nie ma tu znaczenia, że tylko małżonka zobowiązanego osiągnęła dochód . Skutkuje to tym, że organ prowadząc egzekucję przeciwko zobowiązanemu, mógł dokonać zajęcia wierzytelności w postaci nadpłaty. Należy stwierdzić w tym miejscu, że ze względu na rodzaj środka zaskarżenia jakim jest skarga na czynność egzekucyjną, brak jest możliwości do składania zarzutów odnoszących się do tytułu wykonawczego, które można składać w innym trybie, co powoduje, że zarzut dotyczący treści art. 27c u.p.e.a, nie może zostać uwzględniony. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są również pozostałe argumenty skargi, dotyczące pouczenia przez organ egzekucyjny skarżącego co do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, ponieważ skarżący w terminie zgodnym z pouczeniem wniósł skargę do właściwego organu nadzoru, przedstawiając istotne z jego punktu widzenia zarzuty, nadto trafnie organ zauważył, że skarżący, na każdym etapie sprawy, gdyby chciał, mógł zapoznać się z treścią akt sprawy. Brak jest podstaw do uznania, że w sprawie naruszone zostały wskazywane w sprawie przepisy prawa w szczególności art. 10 k.p.a. Sąd jest zdania, że przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, mimo, że treść art.. 18 u,p,e,a odsyła do odpowiedniego stosowania treści k.p.a. jeśli przepisy u.p.e.a nie stanowią inaczej. Należy wskazać, że odpowiednie stosowanie oznacza m.in. to, że niektóre przepisy nie znajdują zastosowania i do takich należy m.in. art. 10 k.p.a. ( takie stanowisko wyraził m.in. Piotr Pietrasz w komentarzu do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – komentarz do art. 18 tej ustawy). Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt.12a tiret 5 (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 89 wymienionej ustawy (sposób dokonania zajęcia innej wierzytelności). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 1 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.