V SA/Wa 1403/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z prac dorywczych, nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, a jego miesięczny dochód wynosi około 2500 zł, może skorzystać z prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, którego miesięczny dochód wynosi około 2500 zł, a koszty utrzymania mieszkania ponosi jego siostra, nie można uznać, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochód ten, mimo że przeznaczony na utrzymanie rodziny, pozwala na uiszczenie części kosztów sądowych. Dlatego prawo pomocy przyznano jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, a odmówiono w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców dotyczącą odmowy nadania statusu uchodźcy i wydalenia z terytorium RP. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na nielegalny pobyt, utrzymywanie się z prac dorywczych i brak pomocy socjalnej. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący oświadczył, że mieszka z siostrą, nie ponosi opłat za mieszkanie, a jego miesięczny dochód wynosi około 2500 zł, z czego utrzymuje dwoje dzieci.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy z powodu oczywistej bezzasadności wniosku i wydalenia z terytorium RP wobec braku przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej i braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
K. G. wnosząc skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2009 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż obecnie przebywa w Polsce nielegalnie. Oświadczył, iż utrzymuje się z prac dorywczych i nie otrzymuje pomocy socjalnej. Pozostałe rubryki od 6 do 11 zostały wykreślone.
W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 22 września 2009 r. wezwano zainteresowanego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 1 września 2007 r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż mieszka nie posiada żadnego konta w banku, utrzymuje się z prac dorywczych, jak również handluje na targowiskach i jego miesięczny dochód wynosi ok. 2.500 złotych. Oświadczył, iż mieszka z siostrą w jej mieszkaniu w P., z którą nie zawierał żadnej umowy najmu. Opłaty za mieszkanie w całości ponosi siostra skarżącego. Wyjaśnił, iż na utrzymaniu posiada dwoje dzieci oraz, że nie otrzymywał żadnej pomocy ze strony państwa i osób trzecich.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowym i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 300 zł należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację rodzinną i majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez skarżącego wynosi ok. 2.500 zł miesięcznie, skarżący zgodnie z oświadczeniem nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, które w całości ponosi jego siostra. W związku z powyższym kwota 2.500 złotych w całości przeznaczona jest na utrzymanie trzyosobowej rodziny (wyżywienie, leki, odzież itp.) i pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Należy podkreślić, iż część powyższej kwoty może zostać przeznaczona na poniesienie kosztów postępowania, gdyż nie można uznać skarżącego i jego rodziny za osoby, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie została wypełniona ustawowa przesłanka do przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło