V SA/Wa 1406/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2009r Nr [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Ł. wymierzył J. R. karę pieniężną w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 54o ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. W dniu [...] maja 2009r. J. R. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w wyniku którego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy , Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja organu II instancji została podjęta w następującym stanie faktycznym: W dniach [...].02. – [...].03. 2006r. oraz w dniach [...].12. 2008r. zostały przeprowadzone przez pracowników Sekcji Kontroli Technicznej Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Ł. kontrole, które wykazały, że dostawca naruszył wymagania określone w art. 54i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz .U. z 2005r. Nr 244 poz. 2081 z późn. zm), dalej:,, ustawa o organizacji’’, wprowadzając do obrotu mleko w ilości przekraczającej oszacowane możliwości produkcyjne należącego do niego stada. Na podstawie dostępnej dokumentacji oszacowano roczne możliwości produkcyjne stada na [...]kg. Po uwzględnieniu złożonych przez kontrolowanego wyjaśnień oraz obliczeń kontrolera ARR dotyczących ilości wykorzystanych na spożycie własne lub do karmienia zwierząt w gospodarstwie, wartość ta zmalała do [...]kg. Z informacji przesłanych przez podmiot skupujący – ‘’J.’’ wynika, że w trakcie roku kwotowego 2007/2008 do obrotu wprowadzono mleko w ilości [...]kg. Nadwyżka sprzedaży – stanowiąca różnicę między ilością mleka wprowadzonego do obrotu i zdolnościami produkcyjnymi stada uwzględniającymi ilości wykorzystane na spożycie własne lub do karmienia zwierząt – wynosi więc [...]kg. W dniu 14.07.2007r., weszła w życie ustawa zmieniająca ustawę o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 15 czerwca 2007r,. Wprowadziła ona sankcje finansowe za tego rodzaju przewinienie, więc koniecznym stało się oszacowanie nadwyżki sprzedaży za okres podlegający sankcjom finansowym czyli za okres [...].07.2007r. – [...].03.2008r. W tym celu ustalono liczbę dni przypadających na wskazany okres i ilość mleka oszacowano proporcjonalnie do liczby dni w roku i wskazanej nadwyżki. Na podstawie powyższego wyliczenia ustalono, że nadwyżka mleka przypadająca na wskazany wyżej okres, wynosi [...]kg. Biorąc pod uwagę, że wyrażone w kilogramach przekroczenie wynosi [...]kg, a opłata obowiązująca w dniu wydania decyzji wynosi 27,83 EURO za 100kg (art. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003, zmienionego przez Rozporządzenie Rady 9WE) 1234/2007 z dnia 22.10.2007r ) – wysokość kary określono na [...] EURO. Przeliczenia na walutę krajową dokonano zgodnie z art., 54o ust.4 ustawy o organizacji, który stanowi, że opłatę przelicza się na złote według kursu średniego euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia wydania decyzji. Ponadto organ podkreślił że brak jest uzasadnienia wskazanej nadwyżki, mogącego stanowić podstawę odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej oraz wielokrotny charakter naruszenia, co pozwala stwierdzić, że naruszenie przepisów ma charakter zamierzony. Tym samym organ nie podzielił stanowiska J. R. wyrażonego w odwołaniu, że nie jest on winny naruszeniu, a ponadto, że - z uwagi na fakt, iż w tej samej oborze znajdowało się jego stado i stado zarejestrowane na jego ojca – ogólna ilość wyprodukowanego mleka przez te dwa stada zgadzała się z oszacowaną przez pracowników OT ARR w Ł. możliwością produkcyjną stada. Ta formalna nieprawidłowość, zdaniem odwołującego się, nie zakłóciła w najmniejszym stopniu prawidłowego funkcjonowania rynku produkcji mleka, a zatem również systemu kwotowania produkcji mleka. Na decyzję Prezesa ARR Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w której zarzucił: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisu ar. 54i ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, - naruszenie art.54o ust. 3 powołanej wyżej ustawy, gdyż ogólna ilość wyprodukowanego mleka była całkowicie zgodna z możliwościami produkcyjnymi dwóch stad krów, które są hodowane w jednej oborze i nie ma podziału fizycznego tych stad poza rejestrami stada, - naruszenie przepisów postępowania poprzez bezzasadne odrzucenie jego wyjaśnień dotyczących przyczyn rozbieżności między ilością wyprodukowanego mleka, a możliwościami jakie w tej materii stwarzała liczebność i wydajność krów. Skarżący podkreślił, że ukaranie go karą finansową jest krzywdzące, w żadnym stopniu nie zawinił w powstałych nieścisłościach w ilości mleka, ponadto, z uwagi na fakt, że ogólna ilość wyprodukowanego mleka w gospodarstwie w pełni odpowiada zdolnościom produkcyjnym dwóch stad krów, nie miało to wpływu na prawidłowe funkcjonowanie rynku mleka i prawidłowe funkcjonowanie systemu kwotowania mleka. Skarżący podniósł także, że zapłacenie tak wysokiej kary przy nieopłacalnej obecnie cenie mleka, zmusi go do likwidacji gospodarstwa rolnego i stworzy z niego kolejnego obywatela, który będzie potrzebował opieki socjalnej Państwa. Ponadto, w piśmie z dnia [...] lutego 2010r. J. R. wskazał, że w niniejszej sprawie organ powinien zastosować przepis art. 54i ust. 3 ustawy o organizacji, który stanowi, iż kary pieniężnej nie wymierza się jeżeli nadwyżka dostarczonego mleka nie przekracza 30% możliwości produkcyjnych posiadanych przez dostawcę bezpośredniego. Wskazując powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie wymierzonej kary. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego Skarżący nie udowodnił, że jest posiadaczem większej ilości krów mlecznych niż zarejestrowana na jego nazwisko w ARiMR. Poza tym Prezes ARR podkreślił, że kontrola przeprowadzona w gospodarstwie J. R. w lutym 2006r. wykazała dokładnie takie same nieprawidłowości jak przeprowadzona w roku 2008. Organ wskazał także, iż w wyjaśnieniach złożonych podczas obecnej kontroli Skarżący oświadczył, iż celowo mleko wyprodukowane przez krowy należące do jego ojca było sprzedawane na konto IIR w celu uniknięcia przez ojca kary za przekroczenie IIR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze i późniejszym piśmie procesowym stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Zgodnie z art. 54o ust. 1 w związku z art. 54i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2005r. Nr 244 poz.2081 z późn. zm.) Dyrektora oddziału terenowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta, albo siedzibę podmiotu skupującego wydaje decyzję w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji kiedy dostawca hurtowy lub dostawca bezpośredni wprowadza do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości przekraczającej oszacowane posiadane możliwości produkcyjne. Jest to więc nie decyzja uznaniowa, ale obowiązek organu, jeżeli zostanie stwierdzone takie przekroczenie. W niniejszej sprawie, w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącego w dniach [...]. 12. 2008r. stwierdzono, że możliwości produkcyjne stada zarejestrowanego na J. R. wynoszą (po potraceniu ilości wykorzystanych na spożycie własne lub do karmienia zwierząt) [...]kg, zaś w trakcie roku kwotowego 2007/2008 wprowadzono do obrotu mleko w ilości [...]kg, a więc więcej o [...]kg. Nie ma racji Skarżący twierdząc, iż powinien mieć tu zastosowanie przepis art. 54i ust. 3 ustawy o organizacji który mówi, że kary pieniężnej nie wymierz się, jeżeli nadwyżka nie przekracza 30% możliwości produkcyjnych posiadanych przez dostawcę hurtowego lub dostawcę bezpośredniego, gdyż tutaj przekroczenie wynosi 35,15 %. Również twierdzeniu Skarżącego ,że naruszenie przepisów ustawy, poprzez wprowadzenie do obrotu większej ilości mleka niż możliwości produkcyjne stada zarejestrowanego na jego nazwisko , jest przez niego niezawinione, nie można dać wiary, gdyż nie była to pierwsza kontrola przeprowadzona w jego gospodarstwie w której stwierdzono nieprawidłowości tego samego typu. Mianowicie z raportu z kontroli przeprowadzonej w dniach [...].02. – [...].03. 2006r wynika że w zweryfikowanym okresie Skarżący dostarczył znacznie większą ilość mleka ponad szacunkowa, którą był uprawniony dostarczyć – wówczas różnica wynosiła 48%. Co więcej, z jego oświadczenia wynikało, że powyższa sytuacja (z roku 2006) wynikała ze wspólnego utrzymywania w oborze stada dostawcy wraz ze stadem jego ojca M. R., technicznych trudności z rozdzieleniem mleka wyprodukowanego przez te stada a także przekazania mu przez ojca wiosną 2005r. 8 sztuk bydła bez udokumentowania tego faktu. Tak więc już w roku 2006 Skarżący miał świadomość działania niezgodnego z obowiązującymi przepisami. Różnica między jego sytuacją prawną w roku 2006 a 2008 polegała tylko na tym, że od 14.07.2007r weszła w życie ustawa z dnia 15.06.2007r. zmieniająca ustawę o organizacji i wprowadzająca sankcje finansowe za tego typu przewinienia. Wcześniej rezultatem kontroli było tylko stwierdzenie nieprawidłowości i pouczenie o nich J.R., później – wymierzenie kary pieniężnej za takie przewinienie stało się obligatoryjne. Ponadto z załącznika do raportu z kontroli z 2008r. wynika, że Skarżący oświadczył, że mleko stanowiące różnicę między ilością dostarczoną do podmiotu skupującego a oszacowanymi możliwościami produkcyjnymi jego stada pochodzi od krów jego ojca, a ze względu na możliwość przekroczenia posiadanej przez ojca IIR i w celu uniknięcia ewentualnej kary kontrolowany część mleka wyprodukowanego przez stado ojca dostarczył do podmiotu skupującego na swoje konto. Chybiony jest też zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż w toku rozpoznawania sprawy Strona była wzywana do udokumentowania faktu, iż w kontrolowanym okresie w jego władaniu była większa ilość krów mlecznych niż to wynika ze spisu inwentarza prowadzonego przez ARiMR. J. R. nie wykazał, że jest posiadaczem większej ilości krów niż zarejestrowana na jego nazwisko. W związku z powyższym, sąd podzielił stanowisko organu, że nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli miały charakter zamierzony i wielokrotny, a sam Skarżący przez okres 2 lat nie zrobił nic, aby sytuację z mlekiem oddawanym przez dwa stada doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Sąd ponadto wskazuje, iż w świetle obowiązujących przepisów nie ma dla niniejszej sprawy znaczenia, że ogólna ilość wyprodukowanego w gospodarstwie mleka w pełni odpowiada zdolnościom produkcyjnym dwóch stad krów. Wskazać także należy, że w sposób prawidłowy zastosowano wysokość opłaty obowiązującej w dni wydania decyzji (art. 2 Rozp. Rady (WE) nr 1788/2003, zmienionym przez Rozporz. Rady WE 1234/2007 z dn. 22.10.2007r.). Z tych wszystkich względów sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.