V SA/Wa 1406/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi L. K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Wnioskiem złożonym dnia [...] kwietnia 2013 r. w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej:ARiMR) L. K. wystąpił o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" . Ponieważ wniosek zawierał braki, ARiMR wezwała wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Wezwanie dotyczyło 19 rodzajów braków, w tym konieczności dostarczenia deklaracji ZUS DRA i zweryfikowania danych w punktach 14.2, 14.3 i 14.4 formularza wniosku, braku oświadczenia właściciela lub współwłaściciela nieruchomości, że wyraża zgodę na realizację operacji bezpośrednio związanej z nieruchomością, braku pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania robot budowlanych właściwemu organowi, potwierdzonego przez ten organ wraz z oświadczeniem wnioskodawcy, że organ nie wniósł sprzeciwu lub zaświadczeniem organu, że nie wniósł sprzeciwu, niepoprawnie wypełnionego formularze wniosku – w Sekcji IIIA należało uzupełnić kolumny:6,7,8,9., w Sekcji IV należało wypełnić pole 22.2. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca częściowo uzupełnił wniosek. Ponieważ nie zostały uzupełnione wszystkie braki wniosku, ARiMR pismem z dnia 13 listopada 2013 r. powtórnie wezwała wnioskodawcę do uzupełnienia braków wniosku. Między innymi wnioskodawca został ponownie wezwany do złożenia dokumentów ZUS ze wskazaniem, iż należy mieć na uwadze zweryfikowanie danych w punktach 14.2;14.3 i 14.4 formularza wniosku, dostarczenia oświadczenia wnioskodawcy lub zaświadczenia właściwego organu, że organ nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru wykonania robot budowlanych. Ponadto wezwano stronę do wyjaśnienia zasadności rozpoczęcia prowadzenia działalności związanej z produkcją wyrobów budowlanych z betonu w miejscu siedziby i wykonywania tożsamych działalności przez P. [...] spółka jawna oraz wyjaśnienia powiązań osobowych, biznesowych i majątkowych wnioskodawcy z tą spółką. W odpowiedzi na wezwanie strona złożyła, między innymi kolejną poprawioną wersję wniosku, "zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę", umowę dzierżawy nieruchomości, oświadczenie właściciela nieruchomości, że wyraża zgodę na realizację operacji na tej nieruchomości. Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. ARiMR poinformowała L. K. o odmowie przyznania wnioskowanej pomocy z powodu zaistnienia okoliczności określonych w § 18 ust.5 oraz § 10 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz.U. nr 139, poz.883 ze zm., dalej: rozporządzenie MRiRW), to jest z powodu braku pełnej dokumentacji aplikacyjnej pomimo wezwania wnioskodawcy do dostarczenia dokumentów lub złożenia wyjaśnień. ARiMR stwierdziła, że wnioskodawca: - w Sekcji III pomimo dwukrotnego pouczenia o konieczności uwzględnienia zmian w punktach 14.2, 14.3 i 14.4 formularza wniosku, nie dostarczył korekty danych spójnych z dostarczonymi Deklaracjami ZUS DRA (wraz z załącznikami ZUS RCA (RCX), ZUS RS A, ZUS RZA) za 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy; - w Sekcji IIIA - nie uzupełnił numeru obrębu ewidencyjnego oraz wpisał błędną powierzchnię całkowitą działki ewidencyjnej 410/10 będącej w posiadaniu zależnym. Z treści księgi wieczystej wynika, że powierzchnia działki wynosi 1,5953ha natomiast w formularzu wniosku wpisano 6,1800ha. Ponieważ wnioskodawca po drugim wezwaniu pismem [...] z dnia [...]-11-2013r. dostarczył błędnie wypełnioną Sekcję IIIA, ARiMR nie miała możliwości wezwania go po raz trzeci do złożenia wyjaśnień i ujednolicenia dokumentacji aplikacyjnej w ww. zakresie; - w Sekcji IV pkt 22.2. - wnioskodawca pomimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia danych w tym punkcie, nie uzupełnił kosztów niekwalifikowanych operacji. Ponadto ARiMR wyjaśniła, że odmowa przyznania pomocy finansowej nastąpiła również ze względu na brak właściwego tytułu prawnego do nieruchomości. Dostarczone po drugim wezwaniu oświadczenie właściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody na realizację operacji (załącznik nr 5 do wniosku o przyznanie pomocy) od P. [...] Sp.j. nie zawiera pełnego adresu zamieszkania oraz brak serii i numeru dokumentu tożsamości wnioskodawcy. Dostarczone "zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi", potwierdzone przez ten organ tj. Starostwo Powiatowe w K. dotyczące wymiany posadzki w 2 budynkach nie zawiera informacji, iż są to budynki służące do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z produkcją wyrobów budowlanych z betonu - pustaków. Ponadto po drugim wezwaniu z dnia 13 listopada 2013r. dostarczono zgłoszenie na którym naniesiono poprawki, zgłoszenie dostarczone w dniu 4 października 2013r. stało się dokumentem nieaktualnym, w związku z powyższym na aktualnym zgłoszeniu z dnia 6 grudnia 2013r. nie zawarto informacji zamieszczonej przez Starostwo Powiatowe, że zgłoszenie robót budowlanych zostało przyjęte bez uwag i organ nie wnosi sprzeciwu i nie dostarczono oświadczenia, że w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Organ stwierdził, że wniosek nie spełnił wymogów, niezbędnych do pozytywnej weryfikacji na etapie oceny formalnej, a zatem brak było możliwości kontynuowania weryfikacji na etapie ekonomiczno - technicznym. Ponadto ARiMR stwierdziła, że wnioskodawca zamierza rozpocząć działalność gospodarczą związaną z produkcją pustaków w miejscu siedziby/wykonywania tożsamych działalności Spółki Jawnej P. [...], a informacje zawarte w KRS [...] oraz na stronie internetowej [...] wskazują, że działalność Spółki związana jest ze sprzedażą hurtową i detaliczną materiałów budowlanych. W ocenie Agencji dostarczona dokumentacja wzbudza szereg wątpliwości dotyczących powstania (rozwinięcia się) niezależnego przedsiębiorstwa, które będzie prowadziło samodzielną działalność gospodarczą na własny rachunek. Odmawiając przyznania pomocy Agencja powołała się również na art. 4 ust. 8 Rozporządzenia (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r.), który stanowi, że "Nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia." Powołała się także na art. 4 ust 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L z dnia 23 grudnia 1995 r.), który stanowi, że "Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści." Pismem z dnia 4 marca 2014 r. L. K. nie zgadzając się z zarzutami nieprawidłowego wypełnienia wniosku i nieuzupełnienia w sposób prawidłowy wymaganych dokumentów, wezwał Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do usunięcia naruszenia prawa poprzez pozytywne rozpatrzenie jego wniosku o przyznanie pomocy. Stwierdził również, że nie jest w żaden sposób powiązany ze spółką R. ARiMR po rozpatrzeniu wniosku strony stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję, o czym poinformowała stronę pismem z dnia 30 maja 2014 r. Uzasadniając takie stanowisko, wyjaśniła, że analiza dokumentacji sprawy, przeprowadzona na etapie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wykazała, iż złożony wniosek został nieprawidłowo wypełniony. Pomimo dwukrotnego wezwania pismami [...] do uwzględnienia zmian w pkt 14.2 i 14.4. w Sekcji III formularza wniosku, dane nie zostały poprawione zgodnie z dostarczonymi deklaracjami ZUS DRA (wraz z załącznikami ZUS RCA (RCX), ZUS RSA, ZUS RZA) za 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy. W pkt 14.2 w sekcji III formularza wniosku strona wskazała ilość: "1", podczas gdy z przedłożonych deklaracji ZUS DRA (wraz z załącznikami ZUS RCA (RCX), ZUS RSA, ZUS RZA) za 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o przyznanie pomocy wynika, iż należało podać ilość "0". Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy: "Do stanu zatrudnienia nie należy wliczać pracowników przebywających na urlopie: (...) oraz osób tzw. samozatrudnionych, czyli osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób współpracujących, (...) "Pole 14.4. Planowany docelowy stan zatrudnienia osiągnięty w wyniku realizacji operacji (w przeliczeniu na pełne etaty) stanowi sumę wartości podanych w polach 14.2. oraz 14.3.". W związku z powyższym, pkt 14.4 w sekcji III formularza wniosku również nie został poprawnie wypełniony. Ponadto, ARiMR potwierdziła, iż w Sekcji IIIA "informacja o powierzchni działek zawiązanych z operacją" nie uzupełniono numeru obrębu ewidencyjnego oraz wpisano błędną powierzchnię całkowitą działki ewidencyjnej 410/10 będącej w posiadaniu zależnym wnioskodawcy. Z treści księgi wieczystej wynika, że powierzchnia działki wynosi 1,5953 ha, natomiast w formularzu wniosku o przyznanie pomocy wpisano pow. 6,1800 ha. Powyższe potwierdza również fakt, iż w ramach złożonych uzupełnień po pierwszym piśmie P-1/35 wnioskodawca dostarczył poprawnie wypełnioną tabelę IIIA. W odniesieniu zaś do Sekcji IV pkt. 22.2." Koszty niekwalifikowalne realizacji operacji", ARiMR potwierdziła, iż dane w ww. punkcie nie zostały wykazane, pomimo prawidłowego dwukrotnego wezwania. W przypadku braku kosztów kwalifikowanych należało wpisać "0". Agencja potwierdziła również, że oświadczenie właściciela o wyrażeniu zgody na realizację operacji na jego nieruchomości zawiera braki. ARiMR wyjaśniła, że aktualne zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych złożone do Oddziału Regionalnego w dniu 6 grudnia 2013 r. nie posiada informacji o braku sprzeciwu ze strony Starostwa, jak również brak jest oświadczenia Wnioskodawcy o braku sprzeciwu ze strony Starostwa. Agencja wskazała, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 -2013 finansowane z budżetu Unii Europejskiej podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich i muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. ARiMR stwierdziła, że pozostałe przesłanki odmowy przyznania pomocy wymienione w piśmie Agencji z dnia [...] lutego 2014 r. nie powinny stanowić podstawy do odmowy przyznania tej pomocy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie ARiMR z dnia [...] lutego 2014 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do ponownego rozstrzygnięcia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił Agencji, że odmówiła mu przyznania wnioskowanej pomocy powołując się na przesłanki nie poruszane pierwotnie w trakcie rozpatrywania wniosku, a dotyczące powiązań z prowadzonym przez rodziców skarżącego przedsiębiorstwem. Stwierdził, że spełnia wszystkie warunki do uzyskania wnioskowanej pomocy. W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wydanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego Sąd uznał, że nie narusza ono prawa, a skarga jest nieuzasadniona. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że udzielanie wsparcia finansowego w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 uregulowane jest, w zakresie przepisów prawa krajowego, w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 173, dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich), oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 139, poz. 883, dalej: rozporządzenie MRiRW). Zgodnie z §18 ust.3 rozporządzenia MRiRW jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne niż określone w ust. 1 i 2 nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. W myśl ust.4 pkt 2 jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków, o których mowa w ust. 3 usunął w terminie nie wszystkie nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Jeżeli wnioskodawca pomimo wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków nie usunął ich w terminie, pomocy nie przyznaje się, o czym Agencja informuje wnioskodawcę, w formie pisemnej, podając przyczyny nieprzyznania pomocy (ust.5). W rozpoznanej sprawie, jak zostało to przedstawione w części historycznej uzasadnienia, wnioskodawca był dwukrotnie wzywany do usunięcia szeregu braków. Wobec faktu, że nie wszystkie objęte wezwaniami braki zostały usunięte, ARiMR w sposób uzasadniony odmówiła stronie przyznania wnioskowanej pomocy. Sąd nie podziela przedstawionego w skardze stanowiska skarżącego, iż spełnia on wszelkie warunki do przyznania pomocy. Wniosek w trzech sekcjach: III, IIIA i IV nie został wypełniony prawidłowo. Ubiegając się o przyznanie pomocy skarżący zobowiązany był prawidłowo, zgodnie z instrukcją wypełnić formularz wniosku. Na pierwszej stronie formularza wniosku zawarte jest pouczenie, iż w celu poprawnego wypełnienia wniosku wnioskodawca powinien zapoznać się z instrukcją jego wypełniania. W Sekcji III wniosku w punkcie 14.2 wpisuje się "moment bazowy stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty". W polu tym wnioskodawca wpisał "1". Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku (dalej: instrukcja) do stanu zatrudnienia nie należy wliczać osób tzw. samozatrudnionych, czyli osób prowadzących działalność gospodarczą. Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą i niezatrudniający pracowników (co wynika ze złożonych dokumentów ZUS) w polu 14.2 powinien był wpisać "0", a nie "1". Pole to zostało błędnie wypełnione pomimo dwukrotnego wezwania do zweryfikowania danych wpisanych w polu 14.2,14.3 i 14.4. Błędne wypełnienie pól 14.3 i 14.4 jest konsekwencją błędnego wypełnienia pola 14.2. Nieprawidłowo została wypełniona Sekcja III A formularza wniosku. W Sekcji III A wniosku zawarta jest informacja o powierzchni działek związanych z operacją. W pierwotnie złożonym wniosku skarżący nie wypełnił pól 6, 7 i 8, to znaczy nie wskazał numeru obrębu ewidencyjnego, numeru arkusza mapy i numeru działki ewidencyjnej. Ponadto podał błędną powierzchnię całkowitą działki to jest 6,1800 ha, a nie 1,5953 ha. W efekcie pierwszego wezwania do uzupełnienia braków złożył wniosek, w którym Sekcja IIIA była wypełniona poprawnie. Jednak składając poprawiony formularz wniosku po drugim wezwaniu do uzupełnienia braków (wezwanie nie dotyczyło Sekcji IIIA), ponownie załączył formularz tej sekcji częściowo niewypełniony i wskazujący błędną powierzchnię działki 6,1800 ha. W Sekcji IV wniosku niewypełniony został, pomimo dwukrotnego wezwania punkt 22.2 "koszty niekwalifikowalne realizacji operacji". W instrukcji zaznaczono, że jest to pole obowiązkowe, a w przypadku braku kosztów niekwalifikowalnych, w polu tym należy wpisać "0". Skarżący został wezwany do dostarczenia pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi wraz z oświadczeniem wnioskodawcy, że w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia organ ten nie wniósł sprzeciwu lub zaświadczeniem wydanym przez ten organ, że nie wniósł sprzeciwu. W odpowiedzi na wezwanie skarżący złożył dwa zgłoszenia robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, polegających na utwardzeniu terenu oraz wymianie posadzki w dwóch budynkach. Na zgłoszeniu z dnia 13 września 2013 r. dotyczącym utwardzenia terenu znajduje się pieczątka Starostwa Powiatowego w K. z tej samej daty, że zgłoszenie zostało przyjęte bez uwag. Na zgłoszeniu tym znajduje się również adnotacja, że dnia 20 września 2013 r. zgłoszenie zostało uzupełnione. Po dacie uzupełnienia nie ma już stanowiska Starostwa, co do niezgłoszenia sprzeciwu. Również strona pomimo wezwania oświadczenia takiego nie złożyła. Brak ten nie został więc uzupełniony. Sąd podkreśla, że każdy z wyżej wymienionych braków wniosku stanowił samoistną podstawę do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Nie ma racji skarżący, że Agencja odmówiła przyznania pomocy powołując się na przesłanki nie podnoszone w trakcie rozpatrywania wniosku. Każdy z wyżej omówionych braków wniosku skarżący mógł usunąć, bowiem do poprawy każdego z braków był wzywany. Przyczyną odmowy przyznania wnioskowanej pomocy nie były więc fakt prowadzenia przez rodziców skarżącego przedsiębiorstwa o podobnym profilu i na tej samej nieruchomości, co zamierzona działalność skarżącego, choć okoliczność ta została podniesiona przez Agencję. Reasumując Sąd stwierdza, że ARiMR prawidłowo na podstawie § 18 ust. 5 rozporządzenia MRiRW, wobec nieuzupełnienia braków wniosku pomimo dwukrotnego wezwania, odmówiła skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.