V SA/Wa 1411/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-13

Skład orzekający: Beata Krajewska, Izabella Janson, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, oparte na tych samych podstawach co wniosek poprzedni, po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy, może zostać uznane za niedopuszczalne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne złożenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy, opierającego się na tych samych podstawach co wniosek poprzedni, po wydaniu ostatecznej decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy, jest niedopuszczalne zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Rozbieżności w zeznaniach skarżącego, brak nowych, wiarygodnych dowodów oraz brak istotnej zmiany sytuacji w kraju pochodzenia uzasadniały umorzenie postępowania. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia indywidualnej obawy przed prześladowaniem spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel F., złożył wielokrotnie wnioski o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. Organy administracji dwukrotnie umorzyły postępowanie w jego sprawie, uznając wnioski za niedopuszczalne ze względu na powtarzanie tych samych podstaw po wydaniu ostatecznych decyzji. Skarżący kwestionował te rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę jego sytuacji i obaw. Sprawa dotyczyła również jego żony i dzieci.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w części oraz odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. J. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców (dalej Rada) z dnia [...] kwietnia 2011 roku mocą której po rozpatrzeniu odwołania M. Z. ob. F. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].08.2010r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny w części dotyczącej wnioskodawcy M. Z., oraz jego żony L. I. i syna S. Z.; o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany małoletniemu S. Z., utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję oraz postanowiła odmówić nadania statusu uchodźcy, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej, wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany małoletniej R. Z. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym: M. Z., obywatel F.i deklarujący narodowość [...] pierwszy wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w RP złożył w dniu [...].06.2008 r. obejmując nim żonę L. l. a następnie wystąpił o objęcie jego postępowaniem małoletniego syna S. Z. ur. [...].06.2008 r. W dniu [...].07.2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że cudzoziemiec w trakcie wszczętej przez siebie procedury uchodźczej opuścił terytorium RP. Po wyrażeniu w dniu [...].06.2008 r. zgody przez władze polskie na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku cudzoziemca o nadanie mu statusu uchodźcy w RP, oraz jego deportacji do Polski w ramach procedury dublińskiej umorzone postępowanie w dniu [...].10.2008 r. zostało wznowione. W dniu [...].06.2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia [...].06.2008 r.postanowił odmówić mu nadania statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28.07.1951 r. oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119. poz. 515 i 517), odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany powołując się na treść art. 19 ust. 1 pkt 1. art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 1 i art. 48 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskodawca nie podał żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Decyzją objęto również L. I. i małoletniego syna S. Z. W dniu [...].07.2009 r. cudzoziemiec złożył odwołanie od ww. decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. W dniu [...].07. 2009 r. skierował wniosek o objęcie jego postępowaniem ur. [...].07.2009 syna S. Z. W tym samym dniu złożył pismo, w którym stwierdził, że jemu oraz jego rodzinie grozi niebezpieczeństwo i prosi o wyrażenie zgody na zamieszkanie w Polsce. W dniu [...].11.2009 r. Rada do Spraw Uchodźców po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wydała decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzją organu I instancji Na powyższą decyzję M. Z. nie wniósł skargi w związku z czym stała się ona decyzją ostateczną w rozumieniu art. 16 kpa. W dniu [...].02.2009 roku cudzoziemiec w trakcie trwającego postępowania uchodźczego opuścił terytorium Polski i udał się z powrotem do [...]. W dniu [...].10.2009 roku powrócił do Polski i po przekroczeniu granicy [...] złożył drugi wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w RP nie obejmując nim żony i jego małoletnich dzieci, twierdząc, że uważa się za osobę prześladowaną oraz poddawaną przemocy fizycznej. Wskazał, że po powrocie do [...] łącznie był zatrzymywany 5 razy, ostatni raz w lutym 2009 r. W trakcie przesłuchania statusowego uzasadnił opuszczenie Polski i wyjazd do [...] względami rodzinnymi. Miał się dowiedzieć od swojego ojca, że jego matka ciężko chora na raka znajduje się w szpitalu. Gdy przyjechał matka zmarła, ale nie pamięta dokładnej daty. Po przyjeździe został zatrzymany z powodu swojego kolegi. Łącznie w [...] był 17 lub 18 dni z czego dwa tygodnie w więzieniu. Po wypuszczeniu na wolność powrócił do Polski. W dniu [...].05.2009 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją [...] w trybie art. 105 ust. 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie, wszczęte wnioskiem z dnia [...].10.2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w tym samym przedmiocie toczy się równolegle do wszczętego przez stronę wnioskiem złożonym w dniu [...].06.2008r. – zatem należy je uznać za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ wskazał, że w drugim wniosku, jak też podczas przesłuchania statusowogo cudzoziemiec powtórzył okolicznośći przedstawione w trakcie pierwszego postępowania, które Urząd do Spraw Cudzoziemców uznał za nieudowodnione i niewiarygodne. Natomiast oświadczenie dotyczące ponownego zatrzymania podczas pobytu w [...] stanowi rozwinięcie wczesniejszych deklaracji. Za pozbawione wiarygodności Urząd uznał twierdzenie strony, że pomocy w opuszczeniu więzienia miał mu udzielić funkcjonariusz służb bezpieczeństwa, który ponadto miał mu kupić bilet na pociąg do [...]. W dniu [...].01.2010 r. cudzoziemiec złożył trzeci wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w RP obejmując nim żonę L. l. oraz dwóch małoletnich synów S. i S. We wniosku podał, że uważa się za osobę prześladowaną, lecz nie był poddawany przemocy fizycznej. Zadeklarował, że był wielokrotnie zatrzymywany lecz po kilku dniach wypuszczany. Organ pierwszej instancji stwierdził, że jest to trzeci wniosek złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...].11.2009 r., a po analizie danych zawartych w trzech kolejnych wnioskach uznał go za niedopuszczalny wskazując, że są one oparte na tych samych podstawach. W związku z powyższym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (tekst jednolity Dz. U. Z 2009 r.. Nr 189 poz. 1472) decyzją z dnia [...].08.2010 r. postanowił umorzyć postępowanie w sprawie wniesione przez stronę wnioskiem z dnia [...].02.2010 r. wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny w części dotyczącej wnioskodawcy M. Z., jego żony L. l. i syna S.Z. Natomiast wobec małoletniego S. Z. Szef postanowił odmówić nadania mu statusu uchodźcy, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Cudzoziemiec po otrzymaniu negatywnej decyzji organu I instancji w dniu [...].09.2010 r. złożył odwołanie wnosząc o objęcie jego postępowaniem kolejnego dziecka nowonarodzonej córki R. Z., ur. [...].08.2010 r. W dniu [...].11.2010 r. cudzoziemiec skierował drugie odwołanie w którym zaskarżył decyzję w całości. W uzasadnieniu stwierdził, że powodem żywionych przez niego obaw jest fakt przynależności do narodu [...], który stale pada ofiarą przemocy i represji ze strony władz. Podał, że w kraju pochodzenia był poddawany torturom i nieludzkiemu oraz poniżającemu traktowaniu, był czterokrotnie bezprawnie zatrzymywany i poddawany przemocy. Zarzucił, że organ prowadzący postępowanie nie zbadał przytoczonych przez niego okoliczności w należyty sposób, zaś złożenie kolejnego wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy jest spowodowane obawą o życie jego i rodziny, co mają potwierdzać przytoczone przez niego okoliczności. W dniu [...].04.2011r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].08.2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny w części dotyczącej wnioskodawcy oraz jego żony L. I. i syna S. Z., jak również o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające wyrażenie zgody na pobyt tolerowany małoletniemu S. M. oraz postanowiła odmówić nadania statusu uchodźcy, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej, oraz wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany małoletniej R. Z. Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że przy rozpatrywaniu wniosku strony o nadanie mu statusu uchodźcy w RP powinna być skrupulatnie respektowana zasada jedności rodziny obejmując wszystkich jej członków takim samym rozstrzygnięciem. M. Z. pierwszym wnioskiem objął swoją żonę L. I., a na kolejnych etapach postępowania uchodźczego występował o objęcie nim rodzących się kolejno w Polsce jego dzieci. Podkreśliła, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...].06.2009 roku odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej oraz postanowił wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzją tą została objęta żona strony L. l. oraz małoletni syn S.A. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...].11.2009 roku i objęto nią również L. I. oraz dwoje małoletnich dzieci S.A. i na wniosek aplikanta S. M. Wszystkie te osoby zostały objęte kolejną decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...].08.2010r., z tym że w przypadku M. Z., L. I. oraz małoletniego S.A. umorzono postępowanie z powodu niedopuszczalności wniosku, zaś wobec małoletniego S.M. odmówiono nadania statusu uchodźcy, odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalono z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzją tą nie została objęta małoletnia R. Z. Rada podkreśliła, że przywołana decyzja została wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...].08.2010 r., zaś wnioskodawca z wnioskiem o objęcie postępowaniem jego córki wystąpił w dniu [...].09.2010 r., zatem nie mogła być ona objęta postępowaniem przed organem I instancji. Skoro jednak organ ten wpisał ją do systemu "Pobyt" pod numerem [...]. i w dniu [...].01.2011 r. przesłał wniosek ojca w przedmiotowej sprawie do Rady do Spraw Uchodźców wskazała, to prowadząc postępowanie odwoławcze Rada zasadnie zajęła stanowisko, że przyjęte rozstrzygnięcie w sprawie powinno być oparte na zasadzie zachowania jedności rodziny i należy nią objąć wszystkich członków rodziny przebywających w Polsce. Jednak było to niemożliwe wobec małoletniej R. Z. ze względu na jej urodzenie się i wniesienie wniosku przez jej ojca już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Wskazała, iż przepis art. 24 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP stanowi, że wnioskodawca składa wniosek o nadanie statusu uchodźcy w imieniu towarzyszących mu jego małoletnich dzieci, pod warunkiem, że nie pozostają w związku małżeńskim i są na jego utrzymaniu. Ponadto, że postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy obejmuje także dziecko wnioskodawcy urodzone od wszczeęcia postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. Rada stwierdziła, że przedstawiony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że ojciec małoletniej wypełnił przesłanki z art. 24 ustawy o ochronie składając wniosek o objęcie jej postępowaniem, oraz przedstawił kopię aktu urodzenia. Wobec tego Rada nie uznała za celowe wzruszenia w tej sytuacji zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i skierowania sprawy do organu I instancji z zaleceniem wydania nowej decyzji obejmującej również małoletnią R. Z. uważając, że spowoduje to przedłużenie procedury. W tej sytuacji Rada do Spraw Uchodźców podjęła w przypadku małoletniej R. Z. tożsame rozstrzygnięcie, jakie organ I instancji zastosował wobec małoletniego syna wnioskodawcy S.M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Rady do Spraw Uchodżców z dnia [...] kwietnia 2011 roku cudzoziemiec zarzucił naruszenie przepisów: 1) art. 105 ust. 1 kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec przyjęcia, iż postępowanie w przedmiocie nadania stronie statusu uchodźcy stało się bezprzedmiotowe i brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przez co naruszono przepis art. 13 ust. 1 i art. 19 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 roku o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w związku z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 04.11.1950 roku wobec przyjęcia, że nie zachodzą przesłanki do nadania statusu uchodźcy oraz że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem, co narusza art. 15, art. 20 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy poprzez uznanie, że nie spełnia przesłanek dla udzielenia ochrony uzupełniającej, naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy poprzez przyjęcie, że nie spełnia przesłanek do wyrażenia zgody na pobyt tolerowany, oraz pominęcie okoliczności, że wydalenie strony z RP mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu; 2) art 68 ustawy o ochronie poprzez jego niezastosowanie; 3) art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o ochronie poprzez nie uwzględnienie, że wydalenie rodziny strony z terytorium RP będzie naruszało prawa jego dzieci określone w Konwencji o prawach dziecka z dnia 20.11.1989r. w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu, a także będzie stanowiło naruszenie prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 04.11.1950r.; 4) art. 138 ust. 1 pkt 1 , oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 86 kpa poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony, niewyczerpujące zebranie dowodów, oraz poczynienie ustaleń z naruszeniem przepisów wymagających wszechstronnej oceny materiału dowodowego; 5) art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. W uzasadnieniu swej skargi zarzucił Radzie do Spraw Uchodźców błędne przyjęcie, iż postępowanie w sprawie nadania mu statusu uchodźcy jest bezprzedmiotowe. Wskazał, że był poddawany przemocy, co odbiło się negatywnie na jego stanie psychicznym, nie udzielono mu pomocy lekarskiej, oraz nie przeprowadzono przesłuchania w obecności psychologa. Dodał, że nie potrafił jasno i klarownie wyrazić swoich myśli, oraz że obawiał się mówić przy nieznanych mu osobach o doznanych przeżyciach. Stwierdził, że w konsekwencji doznanej przemocy fizycznej ma problemy natury zdrowotnej, zawroty głowy i kłopoty z pamięcią, czym usprawiedliwiał pomyłki w podawanych przez niego datach. Z tego też powodu podczas składania kolejnego wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy w RP nie chciał ponownie powoływać się na doznaną przemoc i mówić o tym na granicy przy obcych osobach. W odpowiedzi na skargę Rada podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wniosek jest niedopuszczalny, gdy: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim; 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach; 3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. Cudzoziemiec składając pierwszy wniosek w dniu [...].06.2008r., zadeklarował, że w kraju pochodzenia nie był prześladowany, zatrzymywany ani poddawany jakimkolwiek formom przemocy. Nie wspominał też o problemach z powodu osób działających w strukturach bojowników czeczeńskich. Jako jedyny powód wyjazdu z kraju pochodzenia podał, że nie może tam spokojnie żyć jak normalni ludzie. Wskazał, że jego zamiarem jest uzyskanie statusu uchodźcy, a następnie obywatelstwa polskiego. W czasie przesłuchania statusowego przedstawił zaś całkowicie zmodyfikowane zeznania sprzeczne z wcześniejszymi. Wskazał na czterokrotne zatrzymania przez funkcjonariuszy struktur siłowych, a następnie przetrzymywanie go w nieznanym miejscu i przesłuchiwanie z zastosowaniem przemocy w celu uzyskania informacji o jego koledze R. K., który według jego oświadczenia był bojownikiem. Do zatrzymań miało dojść dwukrotnie w [...] roku, raz w [...] roku dwa tygodnie przed wyjazdem do Polski. Następnie zmodyfikował swoją deklarację stwierdzając, że pierwszy i drugi raz został zatrzymany na ulicy koło domu, a w trakcie dwóch następnych został pobity w swoim domu. W drugim wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP złożonym w dniu [...].04.2010 roku zadeklarował, że uważa się za osobę prześladowaną i był poddawany przemocy fizycznej, gdyż był bity z tego powodu, że jego dobry znajomy był bojownikiem. Podał, też, że gdy w lutym [...] roku wrócił do [...] był zatrzymany 5 razy. W czasie przesłuchania statusowego oświadczył, że był przetrzymywany przez dwa tygodnie, a następnie zwolniony przez pracownika służby bezpieczeństwa, który kupił mu bilet do [...]. Obydwa organy uznały, że deklaracja o 5 zatrzymaniach w ciągu dwóch tygodni, przetrzymywanie przez dwa tygodnie w sytuacji, gdy cudzoziemiec przez taki okres czasu przebywał w [...] i oświadczył, że kilka dni spędził na wolności są sprzeczne z wcześniejszymi oświadczeniami. W treści skargi skarżący twierdził, że rozbieżności w jego zeznaniach są spowodowane przeżytą traumą, jak też obawą przed przywoływaniem takich przeżyć przed nieznanymi osobami i z tego powodu zmieniał swoje zeznania i nie powracał do okoliczności zatrzymań podczas składania drugiego wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy po powrocie z [...]. Rozbieżne są również oświadczenia dotyczące jego stanu zdrowia. We wniosku z dnia [...].06.2008 r. stwierdził, że nie choruje i nie był chory, oraz jest pełnosprawny. We wniosku z dnia [...].10.2009 r. podał, że w 2008 r. przeszedł operację rany brzucha czego wcześniej nie deklarował, oraz ma bóle pleców, ale jest pełnosprawny. W trzecim wniosku z dnia [...].01.2010r., podał, że przeszedł operację kręgosłupa, gdyż został raniony nożem. Nie przedstawił jednak żadnych zaświadczeń lekarskich, w tym o odbytych operacjach. Skarżący podniósł, iż nie został przesłuchany w obecności psychologa. Jednakże cudzoziemiec w trakcie składania kolejnych wniosków oraz przeprowadzania dowodu z jego przesłuchania nie wskazał na traumatyczne przeżycia, które utrudniałyby percepcję i składanie zeznań. Nie informował o korzystaniu z opieki psychologicznej czy psychiatrycznej. Rada zbadając trzy kolejne wnioski strony pod kątem, czy trzeci oraz odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...].08.2010 r. zawiera nowe elementy uzasadniające wzruszenie decyzji ostatecznej i przeprowadzenie merytorycznego rozpoznania wniosku co do jego istoty, podtrzymała swoje stanowisko, że cudzoziemiec w kolejnym wniosku powołał te same okoliczności, które były już przedmiotem oceny organów orzekających i nie przedstawił żadnych nowych wiarygodnych faktów, okoliczności mogących zmienić ocenę obu organów, co do spełnienia warunków dla objęcia go ochroną międzynarodową na terytorium RP. Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowisko organów administracyjnych oparte na treści przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jest w ocenie Sądu w pełni uzasadnione. Zauważyć należy, iż podnoszone przez stronę podstawy ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy są tożsame i opierają się na subiektywnej obawie o bezpieczeństwo ze strony niezidentyfikowanych osób, które miały stosować przemoc fizyczną wobec cudzoziemca. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż zadaniem organów rozpatrujących kolejny wniosek cudzoziemca, złożony po zakończeniu wcześniejszego postępowania (w takim samym przedmiocie) decyzją o odmowie nadawania statusu uchodźcy, jest w pierwszej kolejności analiza wszystkich twierdzeń i dowodów jakie przedstawił skarżący pod kątem ewentualnej zmiany okoliczności sprawy, tj. zbadanie czy pojawiły się takie dowody, które mogłyby stanowić pozytywną przesłankę do nadania statusu uchodźcy. Zatem wobec stwierdzenia, że strona nie wskazała wiarygodnych faktów i okoliczności, które mogłyby uzasadnić jego obawę przed indywidualnym prześladowaniem, w toku postępowania przedstawiając zmodyfikowane zeznania sprzeczne z wcześniejszymi nieprzedstawiając jednocześnie nowych dowodów jakie mogłyby uprawdopodobnić ziszczenie się przesłanek pozytywnych, obowiązkiem organu jest zastosowanie przepisu jaki legł u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie jest również zgodne z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, w myśl których to regulacji, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Kontrolując legalność postępowania w niniejszej sprawie szczególnego podkreślenia wymaga, iż zadaniem organu jest zbadanie czy podnoszone przez stronę twierdzenia mają wpływ na zweryfikowanie wcześniejszego stanowiska w zakresie spełnienia przesłanek do nadania statusu uchodźcy określonych w Konwencji Genewskiej. Zatem, jeśli organ stwierdzi, że podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności nie mają wpływu na przyznanie statusu uchodźcy, nie można doszukiwać się po jego stronie obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Za prawidłowe uznać należało stanowisko Szefa Urzędu dotyczące zatrzymania, prześladowania i poddawania skarżącego przemocy. Skoro okoliczność ta, istotna w świetle regulacji statusowych, była modyfikowana przez cudzoziemca w trakcie kolejnych przesłuchań, to zgodzic należy się z organem, iż roznice te, w świetle braku spójności zaznań są niewiarygodne. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż sytuacja panująca w kraju cudzoziemaca ubiegającego się o ochronę międzynarodowa w Polsce nie może być sama w sobie traktowana, jako samoistna przesłanka dla przyznania ochrony, a w niniejszej sprawie nie zaistaniały nowe okoliczności dla rozpatrzenia wniosku skarżącego, a tym samym stan faktyczny obejmujący deklaracje i oświadczenia, odniesienie indywidualnej sytuacji aplikanta do sytuacji w kraju pochodzenia, ocena wiarygodności jego oświadczeń i deklaracji, oraz stan prawny w sprawie wniesionej z trzeciego wniosku jest tożsamy z badanym w poprzednich postępowaniach. Rola i obowiązek organu orzekającego sprowadza się wyłącznie do zbadania podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, że po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. Zgodnie z art. 23 ust. 1 oraz art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest wnioskiem inicjującym postępowanie w sprawie cudzoziemca, którego celem jest przyznanie mu ochrony. Cudzoziemcowi , który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej. Zasadzie okreslonej w tym przepisie nie przeczy treść art. 23 ust. 2 ustawy, z którego wynika, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy rozpatruje się równocześnie, jako wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej. Z treści art. 15 i art. 23 ust. 2 ustawy wynika, że rozpatrywanie wniosku o nadanie statusu uchodźcy równocześnie jako wniosku o udzielenie ochrony uzupełniającej nakłada na organ konieczność rozpatrzenia takiego wniosku z urzędu, ale tylko w sytuacji, gdy istnieje podstawa rozpoznania wniosku o status uchodźcy. Nie zmienia to jednak zasady rozpoznania wniosku o status uchodźcy w tym zakresie, że art. 15 ustawy nakłada obowiązek pierwszeństwa rozstrzygnięcia wniosku o nadanie statusu uchodźcy, a dopiero gdy okoliczności sprawy wskazują na brak możliwości udzielenia statusu uchodźcy w tym samym postępowaniu wniosek ten należy obligatoryjnie rozpatrzeć, w ramach poczynionych pod tym względem ustaleń, jako wniosek o udzielenie ochrony uzupełniającej. Sprawy wszczęte przez cudzoziemca dotyczą wniosku o nadanie mu statusu uchodźcy w RP, zatem zawierają żądanie mające odzwierciedlenie w konkretnych przepisach prawa materialnego. W okresie od złożenia pierwszego wniosku oraz wydania przez Radę decyzji ostatecznej w sprawie, przepisy dotyczące przesłanek w oparciu, o które można ubiegać sie o nadanie statusu uchodźcy nie uległy zmianie. Oznacza to, że wnioskodawca powinien podnieść w nowym wniosku nowe, inne okoliczności faktyczne, w tym ewentualnie takie, które zaistaniały już po wydaniu ostatecznej decyzji i które pozwoliłyby organom po wstępnym badaniu uznać, że zmieniają one sytuację cudzoziemca na tyle że konieczne jest ponowne rozpatrzenie jego żądania bez względu na ostateczny wynik sprawy. Zasadna jest zdaniem Sądu ocena obu organów, że sytuacja taka w odniesieniu do nowego wniosku cudzoziemca nie ma miejsca. Sytuacja w kraju pochodzenia strony nie pogorszyła się w takim sensie aby mogła stanowić realne zagrożenie dla wolności, bezpieczeństwa, życia i zdrowia. Przedstawione przez międzynarodowe organizacje praw człowieka, w tym zawarte we wspólnym raporcie UNHCR i ACCORD dane wskazują na ustabilizowanie się sytuacji politycznej i militarnej w [...] i zmniejszenie zagrożenia dla ludności cywilnej. Podkreślają, że w ostatnich latach zaszły w [...] istotne zmiany w zakresie bezpieczeństwa i sytuacji ludności cywilnej, które organ I instancji przeanalizował. Ewolucja sytuacji w [...], spowodowała zmianę stanowiska UNHCR, który wyraził je w nieopublikowanym opracowaniu z dnia [...] kwietnia 2009 roku. Podkreślił redukcję intensywności i zasięgu działań militarnych, wskazując, że kontynuowane walki dotyczą głównie słabo zaludnionych, położonych na [...]. Dokonana przez UNHCR ocena potrzeby udzielania ochrony międzynarodowej ubiegającym się o status uchodźcy osobom pochodzącym z wchodzącej w skład F. [...] nie obliguje państwa przyjmującego cudzoziemca z terytorium [...] do udzielenia mu ochrony, a jedynie zbadania jego indywidualnej potrzeby, co uczyniły organy obu instancji. W [...] nie występuje zjawisko zmasowanego konfliktu wewnetrznego. Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, iż gdyby zagrożenie ze strony [...] milicji lub struktur federalnych było realne to cudzoziemiec zwracałby sie w formie wniosków pisemnych do innych wyższych rangą organów [...], rzecznika praw obywatelskich czy prokuratury. Fakt, że tego nie uczynił wskazuje, że w [...], jak też i [...] istnieje nie tylko zagwarantowana prawem możliwosć dochodzenia praw człowieka i obywatela, ale też prawo to jest realizowane. Obydwa organy badając kolejny wniosek o nadanie cudzoziemcowi statusu uchodźcy w RP wniesiony dnia [...].01.2010r. zbadały również tożsamość sytuacji indywidualnej wnioskodawcy oraz sytuacji w kraju jego pochodzenia stwierdzając, że obydwa te elementy spełniają w pełnym zakresie wymóg tożsamości. Należy zatem uznać, że organy I i II instancji właściwie odczytały i zastosowały w niniejszej sprawie przepis art. 40 ust. 1 i ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony. Nie zasadny jest również zarzut naruszenia art. 7 i 77 kpa. Rada badając wniosek odniosła się do całego materiału zgromadzonego w kolejnych postępowaniach. Tym samym zarzut naruszenia przepisu art. 40 ust. 2, pkt. 2, należy uznać za bezzasadny, gdyż badanie wniosków wykazało, że wnioski są tożsame co czyni trzeci wniosek niedopuszczalnym. Niezasadny jest też zarzut naruszenia przepisu art. 105 ust. 1 kpa oraz art. 13 ust. 1. art. 19 ust. 1 pkt. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, gdyż obydwa organy w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek warunkujących uznanie go za uchodźcę. Obydwa organy wykazały też, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną uzupełniającą ani też udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany. Z tego powodu zarzut naruszenia art. 15. art. 20 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 97 ust. 1 pkt. 1 jest bezzasadny. Brak jest też podstaw do uznania zarzutu naruszenia przepisu art. 97 ust. 1 pkt. 1a cytowanej ustawy i podnoszonego przez stronę twierdzenia, że wydalenie go wraz z rodziną z terytorium RP z jednej strony narazi na szwank jego życie rodzinne, z drugiej zaś będzie sprzeczne z Konwencją o ochronie praw dziecka. Obydwa organy rozpatrując sprawę wniesioną trzecim wnioskiem przez M. Z. kierowały się zasadą jedności rodziny i dążeniem do objęcia wszystkich jej członków tożsamym rozstrzygnięciem. M. Z. pierwszym wnioskiem objął swoją żonę L. I., a na następnych etapach postępowania uchodźczego występował o objęcie nim rodzących sie kolejno w Polsce jego dzieci. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2009 roku odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej, oraz postanowił wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Decyzją została objęta żona strony L. I., oraz małoletni syn S.A. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...].11.2009r., i objęto nią również następujące osoby: L. I. oraz dwójkę małoletnich dzieci S. A. i na wniosek aplikanta S. M. Wszystkie te osoby zostały objęte kolejną decyzją organu I instancji z dnia [...].08.2010r., z tym że w przypadku M. Z., L. I., oraz małoletniego S. A. organ umorzył postępowanie z powodu niedopuszczalności wniosku, zaś wobec małoletniego S. M. postanowił odmówić nadania mu statusu uchodźcy, odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniejące udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Wobec wystąpienia przez wnioskodawcę na etapie postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...].08.2010r., o objęcie tym postępowaniem urodzonej w Polsce w dniu [...].12.2010r., córki R. Z. Rada do Spraw Uchodźców przeprowadziła badanie tej kwestii i stwierdziła, że zaskarżona decyzja obejmuje oprócz wnioskodawcy jego żonę L. I., oraz synów. Natomiast decyzją organu I instancji nie została objęta małoletnia córka R. Decyzja została wydana przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu [...].08.2010r., zaś wnioskodawca z wnioskiem o objęcie postępowaniem jego córki wystąpił w dniu [...].09.2010r. Tym samym nie mogła być ona objęta postępowaniem przed organem I instancji. Zgodnie z art. 24 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony: wnioskodawca składa wniosek o nadanie statusu uchodźcy w imieniu towarzyszących mu jego małoletnich dzieci, pod warunkiem, że nie pozostają w związku małżeńskim i są na jego utrzymaniu. (ust.1) Postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy obejmuje także dziecko wnioskodawcy urodzone w okresie od wszczęcia postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. (ust.2) Do dziecka, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepisy dotyczące osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje. (ust.3) Oznacza to, iż prowadząc postępowanie odwoławcze w sprawie wniosku skarżącego o nadanie mu statusu uchodźcy Rada zasadnie stanęła na stanowisku, że przyjęte rozstrzygnięcie w sprawie powinno być oparte na zasadzie zachowania jedności rodziny i należy nią objąć wszystkich członków rodziny przebywających w Polsce. Rozszerzenie kręgu osób objętych postępowaniem odwoławczym cudzoziemca o jego małoletnią córkę R., urodzoną po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed rozpatrzeniem odwołania przez organ odwoławczy jest trafne. Brak jest bowiem przesłanek wskazujących na zasadność składania oddzielnego wniosku, który ze względu na wiek małoletniej mógłby złożyć tylko jej ojciec będący stroną prowadzonego postępowania. Tym samym Rada zasadnie dokonała rozpoznania sprawy małoletniej R. Z. i podjęła w jej sprawie decyzję merytoryczną na etapie postępowania odwoławczego. Nie narusza to art. 15 kpa, bowiem art. 24 ustawy o ochronie wskazuje, że postępowaniem może być objęte dziecko urodzone w okresie od wszczęcia postępowania, aż do jego zakończenia decyzją ostateczną. Zastosowanie przepisu art. 97 ust. 1 pkt 1a dotyczącego ochrony życia rodzinnego jest możliwe jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca spełnia przesłanki art. 97 ust. 1 pkt. Gdy dochodzi do wydalenia cudzoziemca z całą jego rodziną nie jest to ingerencja w poszanowanie prawa do życia rodzinnego, gdyż wszyscy członkowie rodziny korzystający z tego prawa zostają objęci decyzją o wydaleniu i jedność rodziny nie zostaje naruszona. Brak jest też podstaw do uznania, że odmowa udzielenia małoletniej zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP mogłaby naruszać Konwencję o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ z dnia 20.11.1989r. A zatem zasadnie Rada kierując się zasadą zachowania jedności rodziny włączyła R. Z. do prowadzonego postępowania w sprawie jej ojca M. Z. i w podjętej przez nią przedmiotowej decyzji prawidłowo odmówiła nadania małoletniej statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej, jak też postanowiła o wydaleniu z RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. `Reasumując w ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, wobec czego zarzut cudzoziemca w tym zakresie uznać należało za chybiony. Dodatkowo wskazać też należy, iż jeżeli cudzoziemiec powołuje się na ogólną sytuację (w tym polityczną) panującą w kraju pochodzenia, w niej upatrując powodów dla których zasługuje na ochronę międzynarodową, to na nim spoczywa obowiązek wykazania, iż sytuacja ta powoduje, że w jego indywidualnej sprawie powstaje obawa prześladowania. Chodzi o to, by strona wykazała, że okoliczności na które się powołuje będą negatywnie oddziaływały w zindywidualizowanym przypadku, tj. z uwagi na indywidualne predyspozycje konkretnej osoby (czy rodziny), a nie ogólnie z uwagi na sytuację całego narodu. Podkreślić należy, iż to na stronie postępowania spoczywa ciężar udowodnienia, zaś organ ma obowiązek zebrać materiał dowodowy wyczerpująco i dokonać jego analizy. Innymi słowy rzecz ujmując, to skarżący winien przedstawić wiarygodny dowód na to, że ryzyko doznania poważnej krzywdy w jego przypadku może się powtórzyć w przyszłości, nie można zaś przyjąć by to organ miał obowiązek wykazywać, że takie ryzyko nie istnieje. Podnieść trzeba, iż przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym, a obie decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu zawierają uzasadnienia spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dopatrzył się też innych uchybień ze strony organów orzekających, w tym dotyczących naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego. Sprawa, zdaniem Sądu, została przeanalizowana w stopniu wystarczającym do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło