V SA/Wa 1411/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.Z. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadania statusu uchodźcy w części oraz odmowy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. M.Z. wniósł skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania w części oraz odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej i nieodwracalnej szkody, zaś jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Zważywszy na przedmiot niniejszego postępowania wskazać należy, iż w orzecznictwie istnieją spory co do możliwości wstrzymania wykonania aktu odmownego, aktu umarzającego postępowanie czy konstytutywnego aktu uprawniającego, z uwagi na brak przymiotu wykonalności. Należy jednak podkreślić, iż w odniesieniu do niektórych kategorii spraw (np. dotyczących odmowy nadania statusu uchodźcy) z poglądem odmawiającym udzielania ochrony tymczasowej adresatowi decyzji odmownej polemizowano. Argumentacja przytaczana przez zwolenników możliwości wykonywania aktów administracyjnych odmownych wskazuje, iż w istocie nie chodzi o wykonanie decyzji odmownej, lecz o zachowanie się zgodne z normą prawną. Wstrzymanie wykonania decyzji o odmowie zezwolenia na pobyt czasowy polegałoby na zawieszeniu skutku prawnego decyzji (zob.: E. Łętowska w glosie do postanowienia NSA z 19 maja 2000 r., V SA 2509/99, opubl.: OSP 2000, nr 11, poz. 1640). Konsekwentnie należy uznać, iż samo to, że dany akt nie podlega wykonaniu w drodze egzekucji nie przesądza o konieczności odmowy przyznania stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w granicach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona interesu strony, dysponującej przyznanymi jej przez konkretną normę prawną uprawnieniami (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 118/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając w rozpoznawanej sprawie możliwość wystąpienia niekorzystnych dla strony skutków, wobec wydania aktu częściowo umarzającego postępowanie w przedmiocie nadania statusu uchodźcy z uwagi na złożenie kolejnego wniosku opartego na tych samych okolicznościach sprawy, oraz merytorycznego rozpoznania po raz pierwszy wniosku obejmującego dwóje [...] skarżącego, zbadać zatem należało nie tyle, czy zaskarżonym aktem nałożono na stronę jakiekolwiek obowiązki, które mogłyby być wykonane w sposób dobrowolny lub przymusowy, ale to, czy ewentualne wstrzymanie wykonania aktu umożliwi realizację uprawnień strony Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, jednakże w aktualnie rozpoznawanym postępowaniu po raz pierwszy objęto złożonym wnioskiem dwoje [...] skarżącego. Mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695 ze zm.), pozwalają stwierdzić, iż w przypadku złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie jest przewidziana specjalna ochrona przed wydaleniem, tak jak w przypadku złożenia pierwszego wniosku o przyznanie statusu uchodźcy. Tym samym wstrzymanie wykonania decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania w przedmiocie nadania statusu uchodźcy z uwagi na to, że skarżący złożył kolejny wniosek, który zawiera te same podstawy co pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy, co do zasady nie jest uzasadnione. Mając jednakże na uwadze, iż kolejny wniosek statusowy po raz pierwszy obejmował swym zakresem dwoje [...] skarżącego, uznać należało, iż zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skutkujące wstrzymaniem możliwości wydalenia całej rodziny skarżącego do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zgodnie bowiem z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazującej cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest związane ze standardami rzetelnej procedury i realizacją prawa do sądu. Niewątpliwie wykonanie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowiłoby naruszenie standardów rzetelnej procedury i prawa do Sądu. W ocenie Sądu wydalenie skarżącego na obecnym etapie postępowania z częścią jego rodziny, której nie obejmowały uprzednie decyzje o nadaniu statusu uchodźcy, stanowić będzie naruszenie zasady jedności rodziny oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zasadne jest zatem pozostanie skarżącego i jego rodziny w Polsce do czasu zakończenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazać tutaj również należy, iż Sąd miał na uwadze szczególny charakter badanej sprawy, która dotyczy zbadania postępowania o nadanie statusu uchodźcy. Przedmiot niniejszej sprawy stanowi bowiem niezwykle delikatną i doniosłą w skutkach kategorię spraw, która w sposób bezpośredni odnosi się do najważniejszych praw człowieka. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należało zatem, kierując się zasadą przezorności, uwzględnić wniosek skarżącego i to pomimo faktu badania sprawy dotyczącej kolejnego wniosku statusowego cudzoziemca. Biorąc zatem powyższe pod rozwagę oraz mając na uwadze skutki wykonania zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji postanowienia