V SA/Wa 1411/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi I.T. E. w W. na rozstrzygnięcie [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; oddala skargę. I. w W. wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu pt. ,,Centrum Nanoelektroniki, Mikrosystemów i Fotoniki’’. Wniosek złożono w ramach konkursu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa ... na lata 2014-2020 (...), Oś priorytetowa I Wykorzystanie działalności badawczo – rozwojowej w gospodarce, Działanie 1,1, Działalność badawczo – rozwojowa jednostek naukowych, Typ projektów: Wsparcie Infrastruktury badawczo rozwojowej jednostek naukowych. Pismem z dnia ... czerwca 2017 r. ... Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (dalej także jako: ...JWPU, organ) poinformowała wnioskodawcę (dalej także jako: strona), iż jej wniosek został odrzucony z przyczyn formalnych. Nie spełnił bowiem kryterium formalnego nr 8 - ,,Zgodność z prawodawstwem krajowym i unijnym w zakresie pomocy publicznej’’. W kryterium tym chodziło o spełnienie tzw. efektu zachęty co oznacza, iż przedsięwzięcie objęte pomocą publiczną nie może zostać rozpoczęte przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. W związku z treścią informacji zawartej w piśmie PARP z dnia ... czerwca 2017 r. strona wniosła protest, który nie został uwzględniony (co wynika z pisma ...JWPU z dnia ... lipca 2017 r. znak: ...). W tymże piśmie (będącym rozstrzygnięciem protestu organ wskazuje, że podstawą odrzucenia projektu było stwierdzenie rozpoczęcia inwestycji przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. Stanowi to naruszenie zapisów § 4 Regulaminu konkursu pkt. 4.2, zgodnie z którym: Realizacja projektu nie może się rozpocząć przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, z wyłączeniem prac przygotowawczych. Poprzez rozpoczęcie prac należy rozumieć rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją albo pierwsze wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego co nastąpi najpierw. Przytoczony zapis opiera się na § 6 Rozporządzenia KOMISJI (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu w zakresie spełnienia przez projekt tzw. efektu zachęty. Zapisy te doprecyzowują wymogi regulaminowe: tzn., że ,,Uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności.'' ...JWPU podkreśla, że Instytucja organizująca konkurs, dokonując oceny projektu, bada m.in. zgodność z zasadami udzielania pomocy publicznej. Szczególnej analizie podlega m.in. kwestia, czy zakres projektu wskazany przez wnioskodawcę obejmuje wszystkie działania, czy tylko jeden lub kilka etapów jednej inwestycji. Przy ocenie zakresu projektu bierze się pod uwagę jego ekonomiczną niepodzielność. Ma to istotne znaczenie z punktu widzenia określenia ram czasowych realizacji całego przedsięwzięcia, w tym momentu podjęcia pierwszych działań w celu realizacji inwestycji. Wymienione rozporządzenie nakłada obowiązek, aby prace związane z realizacją inwestycji rozpoczęły się po złożeniu wniosku o dofinansowanie. Ograniczenie to, określane jako efekt zachęty, jest ściśle związane z motywem 18 preambuły Rozporządzenia Komisji (WE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., określającego wymogi dla tworzonych na jego podstawie programów pomocowych w UE, zgodnie z którym aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów, rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by prowadził, nawet w przypadku braku pomocy. Pomoc powinna być wyłączona tylko wówczas, gdy prace dotyczące realizacji projektu lub działań objętych pomocą rozpoczęto po przedłożeniu przez beneficjenta pisemnego wniosku o pomoc. ...JWPU przypomina, że przedmiotowy projekt dotyczy stworzenia nowej infrastruktury badawczej. W przeprowadzonej ocenie nie zakwestionowano budowy nowych powierzchni oraz zakupu nowych urządzeń - część ta nie narusza efektu zachęty. Natomiast zgodnie z zasadami pomocy publicznej inwestycję należy oceniać w sposób całościowy z uwzględnieniem wszystkich składowych w tym również wnoszonego wkładu własnego i jego pierwotnego wykorzystania. Na podstawie informacji przedstawionych w dokumentacji konkursowej wynika, że inwestycja została rozpoczęta przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, z uwagi na fakt prowadzenia działalności badawczej oraz wniesienia wkładu rzeczowego, który służył uprzednio i dalej będzie wykorzystywany do prowadzenia tożsamej działalności badawczej. Organ podkreśla, że na etapie uzupełnienia wniosku wnioskodawca został poproszony o wyjaśnienie / wskazanie przeznaczenia wnoszonego wkładu rzeczowego (w przypadku wnoszenia do projektu wkładu rzeczowego, chodziło o informacje do czego do tej pory służyły wnoszone aportem aktywa, i że należy wskazać zmianę ich przeznaczenia uwzględniając informacje o ich dotychczasowym przeznaczeniu ). W złożonych wyjaśnieniach / uzupełnieniu nie wskazano zmiany sposobu wykorzystania wnoszonych aktywów. Nie wskazano, że będą służyły np. do innego zakresu badań, projektów badawczych, czy wykorzystywane były np. do dydaktyki, a teraz będą wykorzystywane w inny sposób. Wnioskodawca stwierdził jedynie, że zmieni się (zwiększy) poziom ich komercyjnego wykorzystania. Należy zatem przyjąć, że wnoszone aktywa (nabyte wcześniej) służyły do prowadzenia takiej samej działalności, a jedyna zmiana, jaką zamierza wprowadzić wnioskodawca, to zwiększenie komercyjnego jej użycia. Zdaniem ...JWPU potwierdzają to również częściowo zapisy samego protestu gdzie wskazano, że instytut osiąga przychody z dotacji na działalność statutową i realizacji projektów badawczych, zgodnie z ich szczegółowymi harmonogramami rzeczowo - finansowymi oraz z komercyjnej sprzedaży usług naukowo badawczych i produkcji małoseryjnej. Reasumując ...JWPU stwierdza, że wnioskodawca w żaden sposób nie potwierdził zmiany przeznaczenia wnoszonego wkładu rzeczowego, bowiem rozpoczęto i prowadzono tę samą działalność przy użyciu nabytej wcześniej/posiadanej infrastruktury i środków trwałych. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku wskazania formy oraz sposobu udostępniania infrastruktury B+R podmiotom trzecim wskazano, że na etapie uzupełnienia nie przedstawiono takich informacji, w związku z czym oceniający nie mógł potwierdzić spełnienia kryterium. W samym proteście przedstawiono dopiero szczątkowe informacje w zakresie indywidualnego podejścia do wyceny usług (również w oparciu o ceny rynkowe). Z uwagi na powyższe ocena również w tej części została przeprowadzona właściwie (zdaniem organu). Instytucja rozpatrująca protest stoi na stanowisku, że można przychylić się do wyjaśnień wnioskodawcy w zakresie przekazania informacji dotyczących prac rozpoczętych przed dniem złożenia wniosku oraz uzasadnienia kwalifikowalności ponoszonych kosztów osobowych. Jednocześnie są to elementy inwestycji, które, z uwagi na naruszenie w projekcie efektu zachęty, nie mają wpływu na całościowe rozpatrzenie protestu. Mając powyższe na względzie instytucja rozpatrująca protest stwierdza poprawność przeprowadzenia pierwszej oceny i podtrzymuje dotychczasowe stanowisko. Wyżej opisane rozstrzygnięcie zakwestionował skargą I. w W. wnosząc o jej uwzględnienie i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: a) art. 6 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108, poprzez jego wadliwe zastosowanie; b) art. 26 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie; c) regulacji konkursowej: art. 2.14, art. 2.16 i art. 5.3 regulaminu konkursu oraz art. 3, 6.3, 6.4, 6.2.2 , 6.10. 7.4 zasad kwalifikowalności, poprzez ich wadliwe zastosowanie, w zakresie w jakim dotyczy ustalenia, że wniosek o dofinansowanie nie spełnia kryterium formalnego nr 8 przyjętego przez Komitet Monitorujący RPOWM. Sąd zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istotą niniejszej sprawy jest ocena, czy rzeczywiście realizacja projektu o dofinansowanie, którego skarżąca ubiegała się została rozpoczęta przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie. Z regulacji zawartych w Regulaminie konkursu mającego zastosowanie w sprawie (z jego pkt 4.2) wynikało bowiem, że realizacja projektu nie może rozpocząć się przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie z wyłączeniem prac przygotowawczych. Przy czym przez rozpoczęcie prac należy rozumieć rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją albo pierwsze wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń, lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna zależnie od tego, co nastąpi najpierw. Wyżej cytowany przepis należy wiązać z art. 6 Rozporządzenia Komisji UE nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu. Przepis ten odnosi się do tzw. efektu zachęty i w jego pkt 2 stanowi, iż uznaje się, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności. Swoistym doprecyzowaniem treści zawartej w cytowanym wyżej przepisie jest motyw 18 preambuły przywołanego wcześniej Rozporządzenia Komisji UE, z którego wynika, że aby mieć pewność, że pomoc jest niezbędna i zachęca do rozwoju dalszej działalności lub projektów rozporządzenie to nie powinno mieć zastosowania do pomocy na działalność, którą i tak beneficjent by prowadził nawet w przypadku braku pomocy. Pomoc powinna być wyłączona z obowiązku zgłoszenia na mocy rozporządzenia tylko wówczas, gdy prace dotyczące realizacji projektu lub działań objętych pomocą rozpoczęto po przedłożeniu przez beneficjenta pisemnego wniosku o pomoc. Zdaniem sądu organ ma rację podnosząc, iż z dokumentacji konkursowej wynika, że skarżąca rozpoczęła działalność badawczą w zakresie przedmiotu objętego zgłoszonym do dofinansowania projektu jeszcze przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Nie chodzi przy tym o to, że skarżąca w ogóle nie mogła prowadzić działalności, a zatem i prac (w tym badawczych) nad jakimkolwiek przedsięwzięciem (projektem), które pozostawałoby w zakresie jej kompetencji i możliwości. Chodzi o to, że nie mogła prowadzić takich prac, które byłyby w istocie rozpoczęciem realizacji tego konkretnego projektu, którego wniosek o dofinansowanie dotyczył. Ponieważ projekt dotyczył nowej infrastruktury badawczej słusznie uznano, że budowa całkowicie nowych powierzchni oraz nowych urządzeń nie naruszała efektu zachęty, o którym była mowa powyżej. Jednak już prowadzenie działalności badawczej oraz wniesienie wkładu rzeczowego, który już wcześniej był wykorzystywany do prowadzenia identycznej działalności badawczej taki efekt naruszało. Sąd podkreśla, że omawiana kwestia była przedmiotem badania organu czego wyrazem było żądanie wskazania przeznaczenia wnoszonego wkładu rzeczowego także w kontekście jego dotychczasowego wykorzystania. W złożonych wyjaśnieniach nie wskazano jednak, że wkład ten będzie wykorzystany w inny sposób niż dotychczas tzn. przed wystąpieniem z wnioskiem o dofinansowanie. Organ miał więc rację podnosząc, że strona nie potwierdziła zmiany przeznaczenia wnoszonego wkładu rzeczowego, bowiem w istocie rozpoczęła i kontynuowała działalności przy użyciu pozyskanych wcześniej środków trwałych z zamiarem wykorzystania ich także przy realizacji przedmiotowego projektu. Z powyższych względów za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia Komisji UE. Nie jest trafny także zarzut sformułowany w pkt C skargi. Przywoływane przez skarżącego przepisy Regulaminu nie mogą być bowiem interpretowane w oderwaniu od pozostałych. Pkt 2.14 odnosi się do realizacji projektów w dwóch schematach (A i B) oraz opisuje istotę każdego z nich. Wynika z niego nadto, że możliwa jest realizacja projektu łącząca sposoby finansowania wkładu własnego przypadającego na cześć gospodarczą określone w schematach A i B tzn. wkład własny obejmujący zarówno wkład finansowy jednostki naukowej jak i wkład przedsiębiorstwa przy zachowaniu minimalnych warunków określonych dla co najmniej jednego z tych schematów. Przy czym za wkład pochodzący od przedsiębiorcy /przedsiębiorców w wydatkach kwalifikowalnych projektu uznaje się jedynie wkład od przedsiębiorstwa niepowiązanego z wnioskodawcą. (przedsiębiorstwo samodzielne rozumiane jest zgodnie z zał. I art. 3 ust. 1 GBER). Zatem za niezrozumiały uznać należy zarzut naruszenia pkt 2.14, oraz 2.16 który stanowi, że wnoszenie wkładu rzeczowego lub w formie wartości niematerialnych i prawnych wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających ich wartość np. operatu szacunkowego. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku zarzutu naruszenia pkt 5.3, z którego wynika, że wkład własny wnioskodawcy to wkład wolny od wsparcia publicznego z co najmniej 50 % kosztów kwalifikowalnych przypadających na część gospodarczą kraju. Wyżej przywołana regulacja nie deroguje jednak wymogów wynikających z innych np. pkt k.2 Regulaminu, który został omówiony na wstępie, i który był trafną podstawą zaskarżonego orzeczenia organu. Podobnie rzecz się ma w przypadku wskazanych przez autora skargi regulacji zawartych w dokumencie pn. ,,Zasady Kwalifikowalności Wydatków’’. Mają one charakter ogólny i stanowią tytuły rozdziałów: 3 - słowniczek pojęć; 6.3 - wydatki niekwalifikowane 6.4 - zasada faktycznego poniesienia wydatku; 6.2.2 - dokumentowanie wydatków; 6.10 - wkład niepieniężny; 7.4 - zakup nieruchomości. Skarżący nie precyzuje w istocie tego w czym miałoby konkretnie przejawiać się ich naruszenie przez organ. Podstawą wyroku jest art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2016.217 –tekst jedn.).