V SA/Wa 1412/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) marca 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy I.S., dalej "Skarżąca", wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) marca 2014 r., nr (...) o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, oszczędności, a podstawą jej utrzymania stanowi dochód w tytułu umowy o dzieło w wysokości 166 zł. Ponadto oświadczyła, że są prowadzone przeciwko niej postepowania egzekucyjne. Jedno z prowadzonych postępowań zostało umorzone w całości – Skarżąca załączyła do wniosku postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym K. – W. w K. z dnia 12 listopada 2014 r. Załączyła również informację o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2014. Wynika z niego, że w 2014 r. Skarżąca uzyskała dochód w wysokości 1.600 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazać jednak należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa Skarżącej, ponieważ przedmiotem skargi jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, a więc akt administracyjny dotyczący spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zwolnienie to ma charakter ustawowy, a więc strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia adwokata stwierdzić należy, że zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe wniosek Skarżącej należy ocenić pod względem zasadności przyznania prawa pomocy w części, poprzez ustanowienie adwokata. Oceniając wniosek w takim zakresie stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca uzyskuje jedynie dochód z tytułu umowy o dzieło. Nie wykazała we wniosku żadnego majątku oraz oszczędności. Prowadzone przeciwko niej postepowanie egzekucyjne zostało umorzone, ponieważ w ocenie Komornika Sądowego z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. W związku z powyższym stwierdzić należy, że Skarżąca nie jest w stanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu własnym i rodziny ponieść kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Biorąc pod uwagę opisaną przez Skarżącą sytuację rodzinną i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.