V SA/Wa 1413/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-09

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Marzenna Zielińska, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt w obozie prowadzonym przez niemiecką policję, gdzie osadzano osoby wysiedlane i kierowano do przymusowej pracy, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo wysiedlenie i praca przymusowa w niemieckim gospodarstwie nie są wystarczającą przesłanką do przyznania uprawnień kombatanckich. Kluczowe jest udowodnienie pobytu w miejscu odosobnienia, którego warunki nie różniły się od obozów koncentracyjnych i które pozostawało w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W przypadku skarżącej, mimo zeznań świadków, nie udało się udokumentować pobytu w obozie w D., co uniemożliwiło przyznanie uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżąca S. R. wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich, twierdząc, że pracownicy Urzędu niedokładnie rozpatrzyli jej sprawę. Podniosła, że przebywała w obozie karnym w D., który był pod nadzorem niemieckiej policji, a następnie jej rodzina została skierowana do przymusowej pracy. Organ odmówił przyznania uprawnień, uznając pobyt w obozie za nieudowodniony. Skarżąca zarzuciła organowi pobieżne podejście do sprawy i brak przesłuchania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Marzenna Zielińska (spr.), Asesor WSA - Danuta Dopierała, Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2007 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. W. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o 22% podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., wydaną na podstawie art. 127 §3 i art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2006 r., którą odmówił skarżącej S. R. przyznania uprawnień kombatanckich w związku z pobytem na przełomie listopada i grudnia 1940 r. w obozie w D.. Kierownik Urzędu uznał bowiem, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala na uznanie pobytu skarżącej w ww. obozie za udowodniony - co szczegółowo wyjaśnił w uzasadnieniu tej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. R. zwróciła się o rozpatrzenie na podstawie złożonych dokumentów jej sprawy dotyczącej odmowy przyznania jej uprawnień kombatanckich lub dodatku do emerytury. Stwierdziła, że pracownicy Urzędu niedokładnie i pobieżnie podchodzą do sprawy. Sztywno opierają się na mało znanych jej artykułach i paragrafach i nie wykazują ochoty na zgłębienie sprawy i dokonanie dodatkowych wyjaśnień. Zarzuciła, że nie przesłuchali jej w celu uzupełnienia potrzebnych danych tylko podjęli krzywdzącą dla niej decyzję. Skarżąca podniosła również, że obóz karny w D. był w dyspozycji i pod nadzorem niemieckiej policji. Osadzano tam osoby wysiedlane z gospodarstw. Po badaniach i segregacji część wysyłano wgłąb Niemiec, a część - w tym i jej rodzinę - do przymusowej pracy w niemieckich majątkach. Ponadto skarżąca stwierdziła, że złożyła wszystkie potrzebne zaświadczenia i oświadczenia oraz przedstawiła zeznania wiarygodnych świadków, nie rozumie więc dlaczego jej się odmawia uprawnień, a sprawę znajomych, którzy byli w podobnej sytuacji, załatwiono pozytywnie. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty jak w zaskarżonej decyzji i dodatkowo zwracając uwagę, że strona na poparcie swej zmienionej wersji twierdzeń nie przedstawiła żadnych dowodów i nie można dać wiary jej twierdzeniom o pobycie w D.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, jaką jest niewątpliwie sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Przeprowadzona przez Sąd stosownie do wskazanych wyżej przepisów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza prawa, a w toku postępowania nie doszło do tego rodzaju uchybień, które by mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Określone w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) uprawnienia kombatanckie przysługują -zgodnie z jej art. 21- "osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art.4...". Stosownie zaś do art. 22 ust. 1 "o spełnieniu warunków, o których mowa w art.21, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych...na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby...". Złożony przez skarżącą wniosek dotyczył faktów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy. Artykuł ten stanowi, że przepisy ustawy o kombatantach (...) stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego, zaś "represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych... w innych miejscach odosobnienia, w których warunki nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa". Z przytoczonych przepisów wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie może przyznać uprawnień kombatanckich, jeżeli nie zostaną potwierdzone fakty, o których mowa w art. 4, a złożony przez osobę zainteresowaną wniosek nie jest "udokumentowany" - przy czym trzeba pamiętać, że zgodnie z art. 80 kpa, to, czy dana okoliczność została udowodniona Kierownik Urzędu zobligowany jest oceniać "na podstawie całokształtu materiału dowodowego". W tym kontekście należy więc podkreślić, że z akt sprawy wynika, iż Kierownik Urzędu poddał stosownej analizie oświadczenia zgłoszonych przez skarżącą świadków, konfrontując ich treść z życiorysem i informacjami podawanymi przez samą Skarżącą oraz z pozostałymi zgromadzonymi w sprawie dokumentami, zaś ich ocena wyrażona przez Kierownika Urzędu w zaskarżonej decyzji została dokonana stosownie do wymogu określonego w powołanym wyżej. art. 80 kpa. Na treści poczynionych ustaleń i wydanej przez Kierownika Urzędu decyzji odmawiającej przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich zaważyły rozbieżności między treścią zachowanych dokumentów zgromadzonych w sprawie a nowymi okolicznościami, dotyczącymi pobytu w obozie w D., podniesionymi przez samą Skarżącą dopiero we wniosku i w żaden inny sposób nie "udokumentowanymi", bowiem ani oświadczenia świadków (wiarygodnych, co podkreśla skarżąca), ani inne zgromadzone w aktach dowody nie wskazują, że rodzina skarżącej przed skierowaniem do pracy przymusowej przebywała w obozie w D.. Rozbieżności te, zdaniem Sądu, uzasadniają opinię, że skarżąca udowodniła fakt wysiedlenia wraz z rodzicami z rodzinnej miejscowości Z. do wsi S. i świadczenia tam pracy przymusowej w gospodarstwie rolno-hodowlanym, natomiast nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających jej pobyt w obozie w D., zaś w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o kombatantach(...) okoliczności te (wysiedlenie i praca przymusowa w gospodarstwie niemieckim) nie stanowią wystarczającej przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie tej ustawy. Sąd nie podzielił również pozostałych przedstawionych przez S. R. w skardze zarzutów odnoszących się do sposobu działania organu. Kierownik Urzędu podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i prawidłowo go ocenił, a nadto wcześniej, jeszcze przed złożeniem przez skarżącą wniosku w przedmiotowej sprawie, Urząd szczegółowo informował ją (w pismach z 22.12.2005r. - k. 3 akt adm. oraz z 07. 02. 2006r. -k. 18 akt adm.) o uwarunkowaniach prawnych związanych z ewentualną możliwością ubiegania się czy to o uprawnienia kombatanckie, czy też o świadczenie pieniężne, przesyłając jej dwa formularze wniosków (k. 17 akt adm.). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu szczegółowo wyjaśnił, jakie fakty uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł i dlaczego nie dał wiary późniejszym oświadczeniom skarżącej. Uzasadniona więc jest, zdaniem Sądu, jego konkluzja (przedstawiona w odpowiedzi na skargę), że strona na poparcie swej zmienionej wersji nie przedstawiła żadnych dowodów, zaś jednoznaczność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powoduje, że nie można dać wiary jej twierdzeniom o pobycie w D.. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło