V SA/Wa 1416/11

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. J. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu działania "ułatwienia startu młodym rolnikom" postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego; M. J. wnosząc skargę na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2011r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 25 lipca 2011r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z rodzicami, utrzymuje się z dochodów ze świadczeń rentowych rodziców w łącznej wysokości 1526,76 złotych netto oraz z dochodów z gospodarstwa rolnego. Oświadczył, iż posiada dom mieszkalny o powierzchni 90 m2 wraz z zabudowaniami gospodarczymi oraz 9,2164 ha nieruchomości rolnej. Podał, iż za 2010 rok otrzymał dopłaty do gruntów w wysokości 8557 złotych, natomiast za 2011 rok jeszcze takich dopłat nie otrzymał. Wyjaśnił także, że studiuje zaocznie i za semestr płaci 1500 złotych. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 28 lipca 2011 r. wezwano zainteresowanego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z 5 września 2011r. oświadczył, iż cofa wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej oraz nadesłał dowód uiszczenia wpisu w wysokości 200 złotych. Dodatkowo wskazał, iż przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego nie jest możliwe precyzyjne zaplanowanie wydatków (zepsuty ciągnik, choroba zwierząt). Ponadto również dochody są zależne od pogody. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z 25 lipca 2011 r. (data nadania), było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż skarżący cofnął wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej oraz fakt, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku również z tym, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie cofniętego wniosku, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.