V SA/Wa 142/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 października 2011 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adw. Z. T., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Po rozpatrzeniu wniosku M. A., dalej "skarżąca", o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmówił wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w której stwierdził, że wniosek skarżącej o nadanie statusu uchodźcy jest oczywiście bezzasadny, odmówił nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i orzekł o wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Obywatelka G. deklarująca narodowość k. M. A., w dniu [...]maja 2010 r. złożyła drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy oraz wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...]listopada 2009 r. wydanej po rozpatrzeniu pierwszego wniosku. Jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu wskazała problemy narodowościowe. Decyzją z [...]maja 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dalej "organ" odmówił wstrzymania wykonania decyzji wskazanej we wniosku. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w przypadku osoby, która wnosi kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy organ może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym, a złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Organ stwierdził, że drugi wniosek złożony przez skarżącą został oparty na tych samych podstawach co pierwszy wniosek. Skarżąca nie wykazała żadnych nowych, istotnych okoliczności lub dowodów w sprawie co pozwala przypuszczać, że złożenie wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium RP. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym skarżąca wskazała, że nie wiedziała, że w nowym wniosku o nadanie statusu uchodźcy powinna wskazać nowe okoliczności w swojej sprawie, organ decyzją z [...]czerwca 2010 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji z [...]listopada 2010 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał art. 33 § 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że uwzględnienie wniosku jest zasadne w przypadku łącznego zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. A zatem, organ może wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji. Po dokonaniu analizy porównawczej drugiego wniosku o nadanie statusu uchodźcy z pierwszym wnioskiem organ stwierdził, że oba wnioski oparte zostały na tych samych podstawach, co pozwala przypuszczać, że złożenie kolejnego wniosku nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał ponadto, że cudzoziemka nie wskazała w drugim wniosku żadnych nowych, istotnych faktów lub dowodów, pomimo posiadania, na tym etapie postępowania, wiedzy o konieczności powołania nowych okoliczności. W skardze na decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie 33 ust. 4 i art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi argumentowała, że powodem złożenia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest jej narodowość będąca przyczyną prześladowań i dyskryminacji w G. Stwierdziła, że składając pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy, nie była w stanie przedstawić wszystkich okoliczności uzasadniających udzielenie jej ochrony w Polsce, a ponadto od czasu jego złożenia pojawiły się nowe okoliczności, co uzasadniało złożenie kolejnego wniosku. Ponieważ większość pism otrzymywanych w toku postępowania była przygotowana w języku polskim, skarżąca nie mogła odpowiedzieć na wszystkie argumenty w nich podniesione. Dopiero pomoc przyjaciół umożliwiła jej bardziej efektywny udział w postępowaniu. Ponadto, przeprowadzony wywiad statusowy nie odzwierciedlał wszystkich jej obaw przed prześladowaniami. Wskazując nowe okoliczności, które pojawiły się w jej sprawie stwierdziła, że z relacji znajomych wie, że osoby, które powracają do G., są tam gorzej traktowane niż przed wyjazdem, a jej córka z powodu obaw przed powrotem do G. podjęła leczenie u neurologa. Skarżąca dodała, że jej rodzina jest zastraszana również w Polsce, o czym świadczy rozmowa telefoniczna, z nieznaną osobą , w trakcie której grożono jej rodzinie. Mając na uwadze powyższe, skarżąca zasugerowała, że organ powinien rozważyć, czy wydalenie skarżącej i jej rodziny nie narusza praw dziecka (zagrożenie rozwoju psychofizycznego), co stanowi przesłankę do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W ocenie skarżącej organ błędnie ocenił jej zeznania, w których stwierdziła, że "w Polsce czuje się dobrze". To sformułowanie nie dotyczyło sytuacji ekonomicznej, ale zabezpieczenia podstawowych praw człowieka. Wskazała też, że pomimo, iż art. 33 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oparty jest na uznaniu administracyjnym, to jednak nie oznacza to dowolności w rozpoznaniu sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 33 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r., Nr 189, poz. 1472 – tekst jedn.), dalej "ustawa", stanowi, że wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie nadania statusu uchodźcy. Poza tym w toku postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy: - nie wydaje się decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, - nie wydaje się decyzji o wydaleniu (art. 33 ust 3 pkt 2 i 3 ustawy). Jednakże przepisów ust 1 pkt 3 i ust 3 pkt 2 i 3 art. 33 ustawy, nie stosuje się w przypadku, gdy wnioskodawca złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców może jednak wstrzymać wykonanie decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia wnioskodawcy decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli przemawia za tym słuszny interes strony, nie jest to sprzeczne z interesem społecznym i złożenie kolejnego wniosku nie nastąpiło w celu opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji (art. 33 ust 4 ustawy). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy podnieść należy, że skarżąca złożyła drugi z kolei wniosek o nadanie statusu uchodźcy, jednakże nie przytoczyła na jego uzasadnienie żadnych nowych okoliczności bądź faktów, które nie były podnoszone we wniosku wcześniejszym. Organ nie miał więc obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego na nowo, skoro skarżąca nie wskazała żadnych innych, czy dodatkowych okoliczności, które uzasadniałyby konieczność ewentualnej zmiany stanowiska organu. Powyższe oznacza, iż bezzasadny jest nie tylko zarzut naruszenia art. 33 ust 4 ustawy, ale także zarzut naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa. Skarżąca powtarza po raz kolejny, że jej k. pochodzenie stanowi źródło prześladowań w G.. Zapomina jednak o tym, że powyższe okoliczności były już przedmiotem rozważań i oceny we wcześniejszym postępowaniu. Skarżąca twierdzi, że nie przedstawiła w pierwszym wniosku wszystkich okoliczności uzasadniających nadanie statusu uchodźcy, a w powtórnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy nie przedstawiła nowych okoliczności, ponieważ postępowania były prowadzone w języku polskim, skarżąca nie rozumiała otrzymywanych pism, pisanych językiem prawniczym, nie była w stanie prawidłowo zrozumieć przyczyn odmowy uwzględnienia jej wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Zauważyć jednak należy, że w trakcie postępowania uchodźczego skarżąca została przesłuchana w języku dla niej zrozumiałym i wtedy mogła przedstawiać okoliczności uzasadniające wystąpienie z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Za bezpodstawny uznać należy zarzut, że bariera językowa stanowiła dla skarżącej przeszkodę w dochodzeniu swoich praw, tym bardziej, że skarżąca – pomimo, jak twierdzi, braku orientacji w przebiegu sprawy – wiedziała, że może złożyć kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, a w ramach ponownego postępowania uchodźczego może wnosić o wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej nadania statusu uchodźcy. Należy podkreślić, że mimo tych twierdzeń i podnoszenia przez skarżącą, że nie była w stanie przedstawić wszystkich istotnych okoliczności w pierwszej sprawie, w nowym wniosku nie wskazuje na żadną okoliczność, która nie byłaby wcześniej znana. Uzasadniając trafność rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji, a w konsekwencji oddalenie złożonej skargi warto również przywołać postanowienia Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz. U. UE L z dnia 13 grudnia 2005 r.). W szczególności należy wskazać, że Państwa Członkowskie mogą zastosować szczególną procedurę w przypadku, gdy osoba złożyła kolejny wniosek o udzielenie azylu (ust 2 art. 32). Ta szczególna procedura polega na tym, że kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu, co do tego, czy po wycofaniu uprzedniego wniosku lub po podjęciu decyzji w sprawie tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrywania możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy Dyrektywy 2004/83/WE (art. 32 ust 9). Należy uznać zatem, że rozstrzygając w zakresie wniosku o wstrzymanie decyzji w zakresie wydalenia w związku ze złożeniem przez cudzoziemkę kolejnego wniosku o status, organ ma zarówno obowiązek jak i prawo oceniać jego zasadność przez pryzmat okoliczności podanych w kolejnym wniosku o status. Powinien uczynić to po to ażeby oceniając wstępnie nowy wniosek o status rozważyć potrzebę uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania wcześniejszej decyzji. Niezależnie od powyższego podnieść należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu o którym mowa w art. 33 ust 4 ustawy oparte jest na konstrukcji uznania administracyjnego ("...Szef Urzędu może wstrzymać wykonanie decyzji..."), co oznacza pewną swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięć w tym przedmiocie. Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.