V SA/Wa 1421/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą bezrobotną, pozostająca na utrzymaniu męża, posiadająca znaczący majątek i oszczędności, a także dochody rodziny, wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo statusu osoby bezrobotnej, dochody męża, posiadany majątek (dom, mieszkanie, nieruchomość rolna) oraz oszczędności pieniężne w kwocie 23 000 zł świadczą o tym, że skarżąca jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżąca D. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności. W uzasadnieniu wskazała na bezrobotność, utrzymywanie się z dochodów męża, problemy zdrowotne oraz posiadanie domu, mieszkania, nieruchomości rolnej i oszczędności w kwocie 23 000 zł. Miesięczne dochody męża wynosiły 3688 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...)marca 2014 r. Nr (...) w przedmiocie przyznania płatności w zmniejszonej wysokości w ramach działania "Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności" p o s t a n a w i a: -odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. ustanowienia adwokata;
Skarżąca wystąpiła – na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż nie stać jej na wynajęcie adwokata, gdyż jest osobą bezrobotną i pozostaje na utrzymaniu męża. Ponadto dojazdy na rozprawy wpłynęłyby negatywnie na jej stan zdrowia, gdyż leczy się na kręgosłup i posiada na stałe grupę inwalidzką. Oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką, posiada dom o pow. 275,5 m², mieszkanie 37,8 m², oraz nieruchomość rolną o pow. 3,68ha. Ponadto wskazała, iż posiada oszczędności pieniężne w kwocie 23 000 zł. Dochody miesięczne męża ze świadczenia emerytalnego i prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą 3688 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późniejszymi zmianami) – dalej p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Analiza podanych przez skarżącą okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż skarżąca nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów postępowania.
Po pierwsze zauważyć należy, iż mąż Skarżącej posiada stałe źródło dochodów w postaci świadczenia emerytalnego oraz dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej w łącznej wysokości ponad 3680 zł. Taka wysokość dochodów w rodzinie składającej się z trzech osób nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Skarżąca posiada również duży majątek: dom, mieszkanie i nieruchomość rolną. Ponadto wykazała posiadanie oszczędności pieniężnych w kwocie 23 000 zł, zatem środki te z pewnością mogłyby zostać przeznaczone na zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika.
Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżąca nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło