V SA/Wa 1423/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne i utrzymujący rodzinę z jego dochodów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi oraz innych kosztów sądowych. Dochody skarżącego pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny, co oznacza, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący B. B. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w związku ze skargą na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 8,5 ha, z którego dochody wynoszą około 1400 zł miesięcznie, utrzymując żonę i czwórkę dzieci. Po kilku wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji, w tym złożenia zeznań podatkowych i wyciągów z rachunków bankowych, sąd ocenił jego sytuację materialną jako trudną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym sprawy ze skargi B. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lipca 2009r. B. B. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 6 listopada 2009r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną oraz czwórką małoletnich dzieci, utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego o powierzchni 8,5 ha w wysokości ok. 1400 złotych miesięcznie. Oświadczył, iż posiada dom o powierzchni ok. 140 m2 i nieruchomość rolną, innych nieruchomości, oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych nie posiada. Wskazał, iż ponosi następujące stałe wydatki: energia elektryczna – 270 złotych, woda 64 złotych, KRUS – 590 złotych (za kwartał), wywóz śmieci – 458 złotych, bilet miesięczny 89 złotych, opał 170 złotych, gaz 40 złotych, podatek rolny 75 złotych.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy zarządzeniem z 13 listopada 2009 r. wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 25 listopada 2009 r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż w 2003 i 2008 roku sprzedał ziemię (z aktu notarialnego z 2008r. wynika, iż zasadnicza kwota uzyskana za ziemię została przeznaczona na pokrycie długów). Wskazał także, iż nie uzyskuje żadnych dochodów z najmu sprzętu gospodarstwa rolnego, gdyż takiego sprzętu nie posiada, nie posiada również oszczędności pieniężnych i nie uzyskuje pomocy finansowej od osób trzecich. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego ze stanem na dzień 31 października 2009r. w wysokości minus 3 złote, zaświadczenie o dochodowości posiadanego gospodarstwa rolnego w wysokości 17567 złotych rocznie (8,5441 ha przeliczeniowego x 2056 złotych) oraz dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki.
W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy ponownie zarządzeniem z 30 listopada 2009 r. wezwano skarżącego do złożenia zeznania podatkowego za 2008r. oraz wyciągu z rachunku bankowego bądź dokumentu potwierdzającego jego likwidację.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przy piśmie z dnia 11 grudnia 2009r. przesłał dokument potwierdzający zamknięcie rachunku bankowego z saldem zamknięcia na dzień 14 października 2009r. w wysokości 6,87 złotych, zeznanie podatkowe oraz zaświadczenie z banku o zwolnieniu ze spłaty odsetek w wysokości [...] złotych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 § 3 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi - 239 złotych (zgodnie z §1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi, jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Wysokość bowiem dochodów skarżącego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło