V SA/Wa 1424/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-28

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i dochód z gospodarstwa rolnego pozwalający jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego radcę prawnego z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Trudna sytuacja materialna, potwierdzona niskim dochodem z gospodarstwa rolnego pozwalającym jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy, zapewniając skarżącemu prawo do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o uchybieniu terminu do złożenia odwołania. W ramach tej skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną, niskie dochody z gospodarstwa rolnego, brak oszczędności i konieczność ponoszenia kosztów leków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W... z dnia kwietnia 2008 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W... . W skardze na postanowienie Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W... W. B. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 17 czerwca 2008 r. uzupełnił brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF i jednocześnie oświadczył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania związanego z rozpatrzeniem skargi. Dochód uzyskany z gospodarstwa nie pozwala na własne utrzymanie - kształtuje się na poziomie poniżej minimum socjalnego. Skarżący zamieszkuje w domu o pow. ... m- i posiada nieruchomość rolną o pow. ... ha. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochody roczne z gospodarstwa kształtują się na poziomie ... zł. Wnioskodawca ponosi koszty związane z kupowaniem niezbędnych leków zleconych przez lekarza. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §2 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy jest stosowana tylko w stosunku do osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składają się wpis od skargi oraz ewentualnie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności, znajdujące potwierdzenie w złożonych dokumentach stwierdzono, że sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wysokość uzyskiwanego przez skarżącego dochodu z gospodarstwa rolnego pozwala zaspokoić wyłącznie podstawowe potrzeby życiowe skarżącego. Skarżący nie ma innych źródeł dochodu, oszczędności pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Z tych też względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącemu prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział radcy prawnego w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło